Mobbing

İş yerinde size karşı psikolojik bir baskı uygulandığının hukuken kabul edilebilmesi için söz konusu davranışların belirli bir amaca yönelik, sistematik ve sürekli olması gerekmektedir. Yüksek mahkeme kararlarında ifade edildiği üzere, bir kişiyi işyerinden uzaklaştırmak, değersizleştirmek veya pasifize etmek amacıyla kasıtlı olarak yapılan dedikodu, iftira, küçük düşürme ve karalama gibi saldırılar psikolojik taciz olarak adlandırılmaktadır.

İşyerinde diğer çalışanlar tarafından ağır sözlere ve hakaretlere maruz kaldığınızı belirterek sözleşmenizi tek taraflı sonlandırmanız durumunda kıdem tazminatı alabilmeniz için bu durumu somut delillerle ispatlamanız gerekmektedir. İşverenin durumu araştırıp soruşturmasına rağmen olayı doğrulayan herhangi bir maddi tespite rastlanmamışsa ve mahkeme aşamasında bu iddianızı doğrulayacak yeterli kanıt sunamazsanız, psikolojik taciz yani mobbing iddianız mahkeme tarafından yerinde görülmeyebilir.

İşyerinde karşılaştığınız her olumsuz davranış veya zorluk tek başına psikolojik taciz olarak kabul edilmemektedir ve manevi tazminat alabilmeniz için bu eylemlerin belirli şartları taşıması gerekir. Yargıtay kararlarına göre, bir eylemin mobbing sayılabilmesi için sizi hedef alarak uzun bir süre boyunca ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanması şarttır.

İşyerinde yöneticilerinizin sizi hedef alarak uzun bir süre boyunca ve sistematik biçimde küçük düşürücü, aşağılayıcı ve psikolojik olarak acı veren davranışlarda bulunması hukuken psikolojik taciz olarak tanımlanır. Uluslararası Çalışma Örgütü ve Yargıtay kararlarında bu durum, bir işçiyi sabote etmek için yapılan zalimce ve kötü niyetli davranış biçimi olarak nitelendirilmektedir.

İşyerinde yaşadığınız bu tür olumsuz olayları şahitlerle kanıtlamanız, eylemlerin sistematik bir psikolojik taciz boyutuna ulaştığı ispatlanamadığı sürece doğrudan tazminat kazanmanız için yeterli olmayacaktır. Yargıtay uygulamalarına göre, işveren veya amirler tarafından asli işiniz dışında görevler verilmesi, viziteye çıkma konusunda güçlük yaratılması veya birtakım ödemelere katılmanız yönünde baskı yapılması sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.

İşyerinde ara sıra karşılaştığınız kaba ve nezaketsiz davranışlar tek başına mobbing olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay kararlarına göre bir eylemin mobbing sayılabilmesi için işçinin özel olarak hedef alınması ve bu davranışların uzun bir süre boyunca belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanması gerekmektedir.

Size yönelik bu tür ağırlaştırmalar ve psikolojik yıpratma politikaları mahkeme önünde kesin delillerle ispatlanabildiği takdirde haklarınızı alarak işten çıkmanız mümkündür. Yargıtay uygulamalarına göre, bir işçiyi küçük düşürmek için kapasitesinin altında gereksiz işler verilmesi veya makineyle taşınması gereken ağırlıkların el gücüyle taşıtılması gibi eylemler, şayet kişiyi yıldırma ve işten uzaklaştırma amacı taşıyorsa psikolojik taciz çerçevesinde değerlendirilebilir.

İşverenin sizi farklı bir görevde görevlendirmesi ve yaptığınız işi beğenmeyerek yeniden yapmanızı istemesi tek başına mobbing (psikolojik baskı) olarak kabul edilmeyebilir. Mahkeme kararlarına göre işverenin işçinin görev yerini değiştirmesi veya yapılan işi yetersiz bularak tekrarlatması, kural olarak işverenin yönetim hakkı sınırları içinde değerlendirilmektedir.

Garsonluktan temizlik işlerine yönlendirilmeniz ve yaptığınız işin beğenilmeyip sürekli tekrar yapmanızın istenmesi, işverenin diğer çalışanlara da benzer şekilde davranması durumunda doğrudan psikolojik baskı olarak kabul edilmeyebilir. İşverenin işyeri içindeki görev dağılımını değiştirmesi ve verilen işin kalitesini denetleyerek eksikliklerin giderilmesini talep etmesi, genel olarak işverenin yönetim hakkı sınırları içerisinde görülmektedir.

İşyerinde yöneticinizle yaşadığınız ara sıra gerçekleşen tartışmalar veya anlık bağrışmalar tek başına mobbing olarak kabul edilmemektedir ve bu nedenle manevi tazminat hakkı doğurmayabilir. Yargıtay kararlarına göre bir eylemin psikolojik taciz olarak değerlendirilebilmesi için belirli bir süre boyunca, sistematik olarak ve sürekli bir biçimde tekrarlanması gerekmektedir.