Mobbing

İş kazası sonrası uzuv kaybı yaşamanız ve işe döndüğünüzde sağlık durumunuz gözetilmeden ağır işler verilip baskı yapılması, tek başına hukuken mobbing olarak kabul edilmemektedir ve bu nedenle manevi tazminat alamazsınız. Yargıtay kararlarına göre, işyerinde yaşanan tartışmalar veya patronun kaza öncesindeki gibi performans beklemesi işçinin iç dünyasında üzüntüye yol açsa bile doğrudan psikolojik taciz anlamına gelmez.

Mahkemeler bir davranışın mobbing sayılabilmesi için eylemlerin sistemli bir şekilde yapılmasına, süreklilik arz etmesine ve çalışanı sindirme maksadı taşımasına bakmaktadır. Yüksek mahkeme kararlarında tanımlandığı üzere, işçilerin birbirine veya amirlerin işçiye yönelik kasten güçlük çıkarması ve eziyet etmesi gerekmektedir.

Evet, yöneticilerinizin uyguladığı hakaret, dışlama ve ayrımcılık gibi sistematik yıldırma politikalarına dayanamayarak işten ayrılmak zorunda kalırsanız, bu eylemleri gerçekleştiren kişilerden manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. Resmi kayıtlara geçen bir olayda, çalıştığı muhasebe bölümünde tek kadın olduğu için yöneticileri tarafından dışlanan, ekip içine alınmayan ve sürekli haksız muameleye maruz kalan bir çalışan, bu baskılara dayanamayıp iş sözleşmesini feshetmek zorunda kalmıştır.

Amirinizin size karşı kaba davranması veya herkesin içinde azarlaması tek başına mobbing olarak kabul edilmeyip iş yeri kabalığı düzeyinde kalabileceği için, sadece bu nedene dayanarak tazminat almanız zor olabilir. Yargıtay kararlarına göre bir davranışın mobbing sayılabilmesi için işçinin özel olarak hedef alınması, eylemlerin belli aralıklarla sistematik ve uzun bir süre boyunca tekrarlanması gerekmektedir.

İşyerinde yaşadığınız olumsuzlukların ve yıpratıcı olayların tek başına yeterli olmaması sebebiyle, kişiliğinizi açıkça ihlal eden sistematik bir saldırıyı ispatlayamazsanız manevi tazminat veya mobbing talebiniz mahkemece reddedilecektir. Yargı kararlarında, iş ortamında yaşanan her olumsuz uygulamanın veya zorluğun otomatik olarak psikolojik taciz anlamına gelmediği vurgulanmaktadır.

Sadece size yönelik uygulanan psikolojik baskı ve yıldırma eylemleri tek başına eşit davranma ilkesi ihlali sayılmaz ve bu nedenle kanunda belirtilen özel ayrımcılık tazminatını talep edemezsiniz. İş Hukukunda eşitlik ilkesinin ihlal edildiğinden söz edebilmek için işverenin dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din, mezhep veya gebelik gibi çok net sebeplere dayalı olarak çalışanlar arasında ayrım yapması gerekmektedir.

İşvereninizin uyguladığı yoğun baskı ve tehditler sonucunda iş sözleşmenizi karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirmiş olmanız, maruz kaldığınız psikolojik taciz nedeniyle dava açma ve hak arama hürriyetinizi tamamen ortadan kaldırmaz. Yargıtay kararlarına yansıyan durumlarda, bir çalışanın sistematik olarak dışlanması, çalışma koşullarının ağırlaştırılması ve ruh sağlığının bozulmasına yol açacak kadar ağır bir eziyet görmesi halinde imzaladığı fesih sözleşmesinin baskı altında gerçekleştiği kabul edilmektedir.

İşyerinde görev yerinizin değiştirilmesi ve diğer çalışanlar lojmanda oturmaya devam ederken sizin lojmandan çıkarılmak istenmeniz tek başına mobbing davası kazanmanız için yeterli görülmemektedir. Mahkeme kayıtlarına yansıyan olaylarda, işverene dava açmış eski bir çalışanın çocuğunun sizin misafirinizken güvenlik tarafından oyun parkından çıkarılması ve ardından lojmandan çıkmanızın istenmesi gibi olaylar yaşanmış olsa da, bu durumlar hukuki açıdan farklı değerlendirilmektedir.

İşyerinizde yaşadığınız olumsuzlukların mobbing sayılabilmesi için bu davranışların sistematik hale gelmesi, kasıtlı yapılması ve süreklilik göstermesi gerekmektedir. İlgili Yargıtay kararına göre bir eylemin psikolojik taciz olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle işyerinde gerçekleşmesi ve sizi yıldırma veya işten uzaklaştırma amacı taşıması şart koşulmuştur.

İşverenin sizin diğer çalışanlara kötü davrandığınızı iddia ederek işinize son vermesi tek başına haklı bir fesih nedeni sayılmaz ve haksız fesih durumunda yasal haklarınızı alabilirsiniz. Sizin maliyetinizin yüksek olduğunu düşünerek istifaya zorlamak amacıyla hasta göndermemek gibi mobbing yöntemlerine başvuran işverenin iddialarının aksine, haksız yere işten çıkarıldığınız mahkemece tespit edildiğinde çeşitli işçilik alacaklarına hak kazanırsınız.