Manevi Tazminat

İşyerinde yaşadığınız olumsuzlukların mobbing sayılabilmesi ve manevi tazminat alabilmeniz için bu davranışların zaman içinde sistematik olarak tekrar etmesi ve kasıtlı yapılması gerekmektedir. Hukuki olarak psikolojik taciz olarak adlandırılan mobbing, kişiyi iş yaşamından dışlamak ve yıldırarak istifaya zorlamak amacıyla yapılan duygusal bir saldırıdır.

Bu tür uygulamaların psikolojik taciz sayılıp sayılmayacağı ve size tazminat hakkı verip vermeyeceği, işverene karşı dava açan diğer çalışanların beyanları dışında kesin deliller sunmanıza bağlıdır. Yargıtay kararlarına göre, uzmanlık alanınız olan birimden alınarak hiçbir faaliyetin yürütülmediği atıl bir bölüme aniden atanmanız, savunmanız alınmadan yer değişikliği yapılması ve güvenlik görevlileri aracılığıyla mesai arkadaşlarınızın önünde üst araması yapılarak işyerinden çıkarılmanız gibi onur kırıcı iddialar son derece ciddidir.

İşyerinde karşılaştığınız her kaba veya nezaketsiz davranış hukuken psikolojik taciz olarak kabul edilmemekte olup, bir eylemin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için haksızlığın sürekli, sistematik ve sık tekrarlanması gerekmektedir. Yargıtay kararlarına göre işyerinde mobbing olgusundan söz edebilmek için bir kişinin belli bir amaca yönelik olarak kasıtlı şekilde hedef alınması ve ona karşı yıldırma, sindirme, bıkkınlık veya kaygı oluşturacak eylemlerin sürdürülmesi şarttır.

İş sözleşmenizi kendi el yazınızla hazırladığınız bir dilekçe ile sonlandırmanız ve işverenle anlaşarak tüm alacaklarınızı tahsil etmeniz, geçmişe dönük psikolojik taciz iddialarınızın ispatlanmasını oldukça zorlaştırmaktadır. Kendi isteğiyle işten ayrılan, hatta işverenle yaptığı bir protokol kapsamında kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi yasal haklarının yanında ek tazminat ödemeleri de alan bir çalışanın, ayrılma nedeninin işyerinde mobbing olduğunu kanıtlaması için çok güçlü belgelere ihtiyacı vardır.

İşyerinde yaşadığınız strese bağlı olarak erken doğum yaptığınızı iddia etmeniz halinde, bu sağlık sorunu ile size uygulandığını ileri sürdüğünüz psikolojik taciz eylemleri arasında kesin bir nedensellik bağı olduğunu tıbbi raporlarla kanıtlamanız gerekmektedir. Sağlık kurulu raporunuzda gebeliğin normal haftalarında ve beklenen tıbbi teşhislerle, örneğin olağan bir sezaryen işlemiyle sonuçlandığı belirtilmişse, bu doğumu doğrudan işyerindeki baskılara bağlamak hukuken mümkün görülmemektedir.

İşe iade kararının ardından işverenin sizi cezalandırmak veya istifaya zorlamak amacıyla uyguladığı psikolojik baskı ve kötü muameleler karşısında iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. İşvereninizin mahkeme kararına uyarak sizi kağıt üzerinde işe başlatması, ancak sonrasında çalışma koşullarınızı zorlaştırması, normal mesai dışı ağır gece vardiyalarına bırakması veya size sürekli ayrımcı muamelede bulunması yasalara aykırıdır.

Başhekimin size karşı kişisel hırs ve öfkeyle hareket ederek diğer personelin yanında sizi rencide etmesi ve psikolojik baskı uygulaması durumunda, bu kişiye doğrudan tazminat davası açabilirsiniz. Anayasa ve ilgili kanunlar gereğince devlet memurlarının görevlerini yaparken işledikleri kusurlardan doğan davalar kural olarak idareye karşı açılır.

Açacağınız manevi tazminat davasında, işyerinde yaşadığınız ötekileştirilme ve dışlanma gibi durumların sistemli bir mobbing eylemi olduğunu somut ve inandırıcı delillerle ortaya koymanız gerekmektedir. Sadece işyerinde gruplaşmaların bulunduğunu, size muhalif gözüyle bakıldığını veya uzmanlık alanınızdaki görevlerin verilmediğini iddia etmeniz mahkemece yeterli bulunmayabilir.

İşyerinde yaşadığınız baskının sürekli ve sistemli olduğu kanıtlanamazsa, mahkeme davanızı reddederek manevi tazminat talebinizi büyük ihtimalle geri çevirecektir. Yargıtay kararlarında açıkça belirtildiği üzere, bir çalışanın işyerinde stres, tükenmişlik sendromu veya iş tatminsizliği yaşaması tek başına mobbing unsurunun gerçekleştiği anlamına gelmemektedir.

İşverenin işçiyi sigortasız çalıştırması, sürekli farklı firmalarda veya şehirlerde görevlendirerek psikolojik baskı yaratması ve iş sözleşmesini haksız yere aniden sonlandırması durumunda işçi, kanundan doğan pek çok maddi ve manevi hakkını talep edebilir. Bu tür ihlallerle karşılaşan bir çalışan, öncelikle iş güvencesinin bir gereği olarak kıdem tazminatı ve bildirim sürelerine uyulmadan çıkarıldığı için ihbar tazminatı isteme hakkına sahiptir.