Kıdem Tazminatı

İşten ayrılırken sunduğunuz istifa dilekçesinde açıkça belirtmediğiniz bir gerekçeyi, sonradan açacağınız davada fesih sebebi olarak ileri süremezsiniz. İşçinin iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirdiği durumlarda, fesih iradesinin hangi sebeplere dayandığının açık ve net şekilde ortaya konması hukuki sürecin en önemli parçasıdır.

İşyerinde yaşadığınız onur kırıcı muamele teknik anlamda mobbing boyutuna ulaşmasa bile, iş sözleşmenizi bu sebeple sonlandırmanız haklı fesih sayılarak kıdem tazminatınızı almanıza imkan tanıyacaktır. Yargıtay incelemelerinde, işverenin yetkilileri tarafından yapılan teftiş esnasında işçinin iki ya da üç gün gibi bir süre boyunca sadece çay ocağında bekletilmesi her ne kadar sürekli bir psikolojik taciz olarak nitelendirilmese de, işçi açısından onur kırıcı bir eylem olarak kabul edilmektedir.

İşverenin mobbing uygulaması ve işçilik alacaklarınızı ödememesi durumunda iş sözleşmenizi tek taraflı olarak feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Mahkeme kayıtlarına yansıyan benzer bir uyuşmazlıkta, bölüm şefi tarafından işten çıkarılacağı ancak belirli bir süre daha çalışması gerektiği söylenen ve mobbinge maruz kalan bir çalışanın sözleşmeyi feshetmesi haklı bulunmuştur.

Mahkeme, dava sonucunda hak ettiğiniz toplam tazminat miktarını belirledikten sonra işverenin size daha önceden banka yoluyla yaptığı kısmi ödemeyi bu toplam tutardan düşmek zorundadır. İşçinin kendi iradesiyle dahi beyan ettiği ve banka kayıtlarında da açıkça görülen ödemelerin, yargılama aşamasında hesaplanan kıdem tazminatı alacağından mahsup edilmesi hukuki bir zorunluluktur.

İşvereninizin yaptığı kısmi ödeme, İş Kanunu'nda özel bir düzenleme bulunmadığı için doğrudan Borçlar Kanunu kurallarına göre öncelikle faiz ve masraflara sayılmaktadır. Temerrüde düşmüş olan işvereninizin size yaptığı bu eksik ödeme sırasında siz özel bir beyanda bulunmasanız bile kesinti ilk olarak bu kalemlerden yapılır.

İşverenin haksız uygulamaları nedeniyle işten ayrılmanız durumunda, haklı nedeninizi mahkemede ispatlayarak tazminatlarınızı alabilirsiniz. Siz maaşınızın eksik ödenmesi, sigortalarınızın noksan yatırılması veya aynı işyerinde girdi çıktı yapılması gibi nedenlerle iş sözleşmenizi haklı nedenle fesih yoluyla sonlandırdığınızı ileri sürdüğünüzde, işverenin sonradan devamsızlık tutanakları tutması durumu değiştirmez.

İşyerindeki olumsuz çalışma koşulları ve baskılar nedeniyle işten ayrıldığınızı iddia ederek kıdem tazminatı alabilmeniz için, bu ayrılma sebeplerinizin mahkemeye sunulan dilekçede açıkça belirtilmesi ve hukuka uygun şekilde ispatlanması şarttır. İşvereniniz işe gitmediğiniz günler için devamsızlık tutanağı tutup sözleşmenizi sonlandıracağını ihtar ettiğinde, sizin de klima açılmasına izin verilmemesi veya aşırı baskı gibi gerekçelerle işten ayrıldığınızı kanıtlamanız gerekir.

İşvereninizin veya yöneticilerinizin sizden yasa dışı işlemler yapmanızı istemesi ve bunu reddettiğiniz için size karşı saldırgan tavırlar sergileyip sürekli savunmanızı alması, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek tazminat almanıza imkan tanır. Amirinizin sizden başkasına ait şifreleri kullanmanızı veya müşteri talimatı olmadan işlem yapmanızı beklemesi, iş etiği kurallarına tamamen aykırıdır.

Aynı durumdaki bir çalışana tazminat ödenirken size ödenmemesi işverenin eşitlik yükümlülüğüne aykırı olduğundan, bu haksızlığa dayanarak tazminatınızı talep etme hakkınız bulunmaktadır. İşyerinde sizinle aynı koşullarda çalışan veya aynı sebeplerle iş sözleşmesini fesheden bir başka personele, örneğin bir işyeri koordinatörüne tazminatları ödenmişse, işvereninizin size de aynı şekilde ödeme yapması yasal bir zorunluluktur.

İşyerinizin başka bir şehre veya uzak bir ilçeye taşınması gibi durumlarda sırf bu değişikliği gerekçe göstererek iş sözleşmenizi tek taraflı haklı nedenle feshedip kıdem tazminatı almanız doğrudan mümkün değildir. Mevcut yasalarımıza göre, işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yaptığında işçiye bu değişikliği kabul etmeme hakkı tanınmıştır ancak bu durum işçiye doğrudan sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı vermez.