İşçi Hakları

Sadece cinsiyetiniz nedeniyle önemli çevrimiçi toplantılara çağrılmamanız ve iş süreçlerinden dışlanmanız, iş hukukunda ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirilebilecek ciddi bir ihlal örneğidir. İşveren, haklı ve objektif bir neden bulunmaksızın çalışanları arasında cinsiyet, ırk, din veya inanç gibi temellere dayalı olarak farklı muamelede bulunamaz.

İşvereninizin dini inancınız ve başörtünüz sebebiyle size psikolojik baskı yapması, ayrımcılık yasağının ve anayasal kişilik haklarınızın ihlali niteliğinde değerlendirilebilecek ciddi bir hukuka aykırılıktır. İlgili kanunlarımızda, kişilerin din, mezhep ve inançları doğrultusunda iş ilişkisinin devamı sırasında doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılığa uğraması ile çalışma koşullarının zorlaştırılması kesin bir dille yasaklanmıştır.

Görünüşte herkes için eşit ve tarafsız gibi duran bir iş başvuru şartının, işin niteliği fiilen gerektirmediği halde özellikle engelli bireyleri dezavantajlı konuma düşürmesi hukuken dolaylı ayrımcılık olarak değerlendirilmeye oldukça elverişli bir uygulamadır. Sadece ofis içinde ve masa başında yürütülecek bir görev için, işin ifasıyla hiçbir makul bağlantısı bulunmayan sürücü belgesi şartının ilana konulması, sizin gibi fiziksel engelli adayların başvuru sürecinden peşinen dışlanmasına yol açıcı ağır bir etki yaratmaktadır.

Sırf engelli kontenjanından işe alındığınız veya belirli bir yetiyitimine sahip olduğunuz gerekçesiyle, aynı değerde ve nitelikte işi yaptığınız diğer çalışma arkadaşlarınızdan kasıtlı olarak daha düşük bir ücrete tabi tutulmanız açık bir doğrudan ayrımcılık örneği olarak değerlendirilir. İş hukukumuzun en temel prensiplerinden olan eşit davranma ilkesi uyarınca, işverenler çalışanları arasında sırf engellilik durumu temelinde ücret, ikramiye veya yan sosyal haklar konusunda aleyhte bir farklılık yaratamazlar.

Engellilik durumunuza uygun olmayan ve fiziksel kapasitenizi aşarak sağlığınızı zorlayan işlerde çalıştırılmanız, engelliliğe dayalı ayrımcılık yasağının ihlali olarak hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem şeklinde yorumlanabilir. Mevzuatımızda engelli bireylerin iş hayatında dezavantajlı duruma düşürülmesi ve çalışma koşullarının kendilerine uygun şekilde makul düzenlemelerle iyileştirilmemesi açık bir ayrımcılık sebebi olarak düzenlenmektedir.

Hayır, salt iş sözleşmenizin süreli olmasından dolayı size diğer çalışanlara göre farklı muamele yapılması ve haklarınızın kısıtlanması yasal olarak kabul edilemez. İş hukukumuzda temel alınan eşit davranma borcu gereğince işveren, objektif ve esaslı bir neden bulunmadıkça belirli süreli çalışan işçi ile belirsiz süreli çalışan işçi arasında keyfi bir ayrım yapamaz.

İşvereninizin aynı veya benzer konumda bulunduğunuz çalışma arkadaşlarınızla aranızda haklı ve objektif bir neden olmaksızın ayrımcı nitelikte uygulamalara gitmesi, iş hukukunun temel ilkelerinden olan eşit davranma borcu ihlali olarak nitelendirilebilecek bir eylemdir. Performans, kıdem veya eğitim gibi objektif farklılıklar kanıtlanmadığı sürece, sizi terfi ve ücret artışlarından sistematik biçimde mahrum bırakarak dışlamaları, ayrımcılık yasağının ihlali anlamına gelebilmektedir.

Uzaktan çalışan işçilerin, sırf işlerini ofis dışında kendi evlerinden yürütmeleri sebebiyle emsal ofis işçilerine göre genel haklardan mahrum bırakılmaları eşit davranma borcu ihlali olarak ele alınabilecek nitelikte bir eylemdir. Ofiste çalışan işçilere sağlanan yemek yardımı gibi temel sosyal haklardan evden çalıştığınız gerekçesiyle mahrum bırakılmanız hakkaniyete aykırıdır; zira işverenin size ayni olarak yemek verememesi durumunda bunu parasal bir ek ödeme ile telafi etmesi gerekir.

Aynı işyerinde aynı nitelikteki işi yapan işçiler arasında sırf göçmen olmanız veya etnik kökeniniz nedeniyle size daha düşük ücret ödenmesi, işverenin eşit davranma borcu ilkesini ihlal eden ciddi bir ayrımcılık örneği olarak değerlendirilebilir. İş mevzuatımız ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler uyarınca işverenler, dil, ırk, renk, vatandaşlık veya benzeri nedenlerle işçiler arasında farklı işlem yapamazlar.

İşvereninizin sizinle aynı statüde ve aynı nitelikteki işi yapan işçiler arasında geçerli ve haklı bir neden olmaksızın ücret ayrımı yapması kural olarak hukuka uygun bir yaklaşım değildir. İş hukukunda sıkı şekilde korunan eşit davranma borcu gereğince, işverenler çalışanları arasında keyfi farklılaştırmalar yapmaktan kaçınmak zorundadır.