İşçi Hakları

Kadın çalışanların evlenme veya doğum iznine ayrılma ihtimalleri gerekçe gösterilerek daha az yetenekli erkek adayların tercih edilmesi, çalışma hayatında cinsiyet ayrımcılığı olarak tanımlanır ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Bir adayın sırf genç bir kadın olması ve ileride çocuk sahibi olup yasal izin haklarını kullanacağı varsayımıyla elenmesi, liyakat ilkesine tamamen aykırıdır.

Yöneticinizin sizi diğer çalışanlardan ayırarak niteliklerinizin altında, anlamsız veya yapamayacağınız düzeyde zor işler vermesi, iş hukukunda eşit davranma borcu ihlali kapsamında değerlendirilebilecek ciddi bir emaredir. İş Kanunu'na göre işveren veya vekilleri, iş ilişkilerinde haklı bir neden olmaksızın çalışanlar arasında ayrımcılık yapamazlar.

Aynı niteliklere ve kıdeme sahip olduğunuz halde sırf cinsiyetiniz nedeniyle terfi ettirilmemeniz ve erkek meslektaşlarınızdan daha düşük ücret almanız, hukuken eşit işe eşit ücret prensibinin açık bir ihlalidir. Şirket yöneticilerinin, erkeğin evi geçindirdiği gibi geleneksel ve ayrımcı bahanelerle kadınların maaşlarını düşük tutması veya kadınları üst düzey görevlere getirmemesi, çalışma yaşamında cinsiyet eşitsizliğinin somut bir göstergesidir.

İşveren konumundaki ailenin, sırf yöresel konuşma biçiminiz ve konuşma hızınız üzerinden asılsız önyargılarla hareket ederek işinize son vermesi, geçersiz fesih olarak değerlendirilebilecek haksız bir uygulamadır,. Hızlı bozuk konuşmaya veya belirli bir aksana sahip olmanızın çocuğun gelişimini olumsuz etkileyeceği yönündeki bilimsel dayanaktan yoksun suçlamalarla işten çıkarılmanız, yasal anlamda dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir.

İşyerinde sürekli bağırılma ve azarlanma gibi eylemler sonucu ruhsal sağlığınızın bozulması durumunda, işverenin gözetme borcuna aykırı davranmasından dolayı yargı yoluna başvurarak maddi ve manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. Sürekli olarak bağırılma ve azarlanma gibi eylemlere sistematik biçimde maruz kalmanız, ruhsal sağlığınızı doğrudan tehdit eden tipik bir bezdiri halidir.

İş yerinde sırf cinsiyetiniz nedeniyle size önemli görevlerin verilmemesi ve kariyer gelişiminizin kasıtlı olarak engellenmesi, negatif ayrımcılık kapsamında hukuki yaptırımlara konu olabilecek son derece ciddi bir ihlal iddiasıdır. Özellikle gücün ön planda tutulduğu iş ortamlarında yöneticilerin veya çalışma arkadaşlarının kadınları ikinci planda görmesi, kadın çalışanların performansını düşürmekte ve ciddi stres yaratmaktadır.

İşverenin sırf hamilelik veya cinsiyet sebebiyle iş sözleşmenizi sonlandırması açık bir ayrım yasağı ihlalidir ve bu durumda ayrımcılık tazminatı talep etmeniz için güçlü bir hukuki zemin bulunmaktadır. İş Kanunu, işverenlerin iş ilişkisinde cinsiyet ve gebelik gibi nedenlerle işçiler arasında farklı muamele yapmasını kesin bir dille yasaklamıştır.

İşverenin çalışanları arasında cinsiyet, inanç veya benzeri objektif olmayan sebeplerle keyfi farklılıklar yaratması, eşit davranma borcu ihlali anlamına gelir ve şartları oluştuğunda işçiye ayrımcılık tazminatı talep etme hakkı verir. Bu tür davalarda ispat yükü özel bir usule tabidir.

İşverenin, cinsiyetiniz nedeniyle size karşı uyguladığı keyfi ve haksız muameleler, eşit davranma borcunun ihlali niteliğinde olup size özel bir tazminat talep etme hakkı verebilir. İş ilişkisi devam ederken veya sona erdiğinde, bu tür bir ayrımcılığa uğradığınızı iddia ediyorsanız, mahrum bırakıldığınız yasal haklarınızın yanı sıra dört aya kadarki ücretiniz tutarında ayrımcılık tazminatı ödenmesini isteyebilirsiniz.

Eski işvereninizdeki hukuka aykırılıkları yasal yollarla ihbar ettiğiniz için sektörde damgalanmanız ve yeni iş başvurularınızın sırf bu geçmiş eyleminiz sebebiyle reddedilmesi, çalışma hayatında ciddi bir ayrımcılık vakası olarak karşımıza çıkmaktadır. İşverenin işçiler arasında ayrım yapmamasını öngören eşit davranma borcu, sadece mevcut çalışanları değil, belirli şartlar altında işe alım süreçlerindeki adayları da kapsayacak şekilde yorumlanabilmektedir.