İş Sağlığı ve Güvenliği

Detayları incelemek ve içeriğin tamamını okumak için ilgili sayfaya gidiniz.

Detayları incelemek ve içeriğin tamamını okumak için ilgili sayfaya gidiniz.

Türk hukukunda yabancıların çalışma hakkı kamu düzeni, güvenliği ve yararı gerekçeleriyle sınırlandırılmış, bazı meslekler sadece Türk vatandaşlarına tahsis edilmiştir. Sınırlamalara aykırı eylemler ve çalışma izni olmaksızın istihdam, kaçak işçilik sorununu doğurarak işverenler ve işçiler açısından ağır idari ve cezai yaptırımlara yol açar.

İşyerlerinde yapay zeka ve algoritmaların giderek artan kullanımı, işverenin yönetim hakkını genişletirken çalışma koşullarını köklü bir biçimde dönüştürmektedir. Algoritmik yönetim, işçinin hukuki bağımlılığını dijital bir denetime çevirmekte, bu durum da iş sağlığı, performansı ve çalışma şartlarında esaslı değişiklikler yaratmaktadır.

İşverenin yönetim hakkını dürüstlük kuralına aykırı ve keyfi bir biçimde kullanarak işçiyi mağdur etmesi, hukuk sistemimizde ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Bu makalede, yönetim hakkının kötüye kullanılmasının hukuki, idari ve cezai sonuçları ele alınarak, işçinin hakları ve işverenin karşılaşacağı yaptırımlar uzman bir bakış açısıyla incelenmektedir.

İşverenin yönetim hakkı mutlak değildir. İş ilişkisinde işçinin kişilik haklarına, onuruna ve özel hayatına saygı gösterilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu makalede, yönetim hakkının sınırlarının aşılarak işçinin özel yaşam alanına müdahale edilmesi ve çalışma hayatında psikolojik taciz boyutuna ulaşan ihlaller detaylıca incelenmektedir.

İşvereninizin işe giriş çıkış takibi için parmak izi istemesi, kanunlarımız kapsamında özel nitelikli kişisel veri işlenmesi anlamına gelmektedir ve kural olarak çalışanların açık rızasına tabidir. Parmak izi gibi biyometrik verilerin işlenmesi, kart okutma veya şifre girme gibi daha az müdahaleci alternatif yöntemler varken tercih ediliyorsa, Anayasa Mahkemesi ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararları ışığında ölçülülük ilkesi zedelenmiş sayılabilmektedir.

İşverenin salt mesai takibi amacıyla parmak izi veya yüz tanıma gibi sistemleri kullanması, kural olarak ölçülülük ilkesine aykırı bulunabilecek ve itiraz edilebilecek bir uygulamadır. Biyometrik veriler kanunumuzda özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmekte olup, imza atmak veya kart okutmak gibi daha az müdahaleci yöntemler varken bu sistemlerin dayatılması hukuka aykırı bir işleme faaliyeti oluşturabilecektir.

İş sağlığı ve güvenliği bakımından hayati bir risk taşımayan standart bir ofis işinde, işverenin sizi zorla kan, alkol veya HIV testine tabi tutması vücut dokunulmazlığınızı ve temel haklarınızı ihlal edebilecek bir durumdur. Şoförlük veya maden işçiliği gibi çok tehlikeli pozisyonlar dışında, işverenin makul bir şüphesi bulunsa dahi sizin rızanız olmadan bu tarz bedensel testleri dayatması hukuka uygun görülmemektedir.

İşvereninizin siz iş sağlığı ve güvenliği temsilcisi seçildikten sonra, yıllar önce verilmiş eski bir sağlık raporunu bahane ederek görevinizi ve işinizi değiştirmesi hukuka aykırı bir uygulama olup yargıdan dönecektir. Yüksek mahkeme kararlarında, işçinin yasal yollarla bir temsilcilik görevine seçilmesinin hemen ardından, işverenin geçmişteki bir engelli veya sağlık raporunu öne sürerek işçiyi asıl işinden alıp ambar işçiliği gibi başka bir göreve vermesi kötü niyetli bir eylem olarak değerlendirilmektedir.