İş Sağlığı ve Güvenliği

İş sağlığı ve güvenliği önlemleri kapsamında yasal zorunluluk gereği verilen eğitimlerin masrafları hiçbir şart altında işçiden talep edilemez. İşveren, 6331 sayılı kanun hükümlerine göre sağlamakla yükümlü olduğu bu tür mecburi eğitimler için sizden bir ödeme bekleme veya masraf talep etme hakkına sahip değildir.

Yurtdışında işverenin sağladığı barınma alanında bulunurken silahlı bir grup tarafından kaçırılmanız ve alıkonulmanız, işverenin işini yürütmesi sebebiyle karşılaştığınız bir durum olduğundan iş kazası olarak değerlendirilebilir. İşveren, riskli bir bölgede iş üstlendiğinde çalışanlarının can güvenliğini sağlamak ve sağlıklı bir ortamda çalışmalarını temin etmek üzere gerekli tüm güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür.

İş yerinde gerekli güvenlik donanımlarının bulunmaması ve size yeterli eğitim verilmeden tehlikeli bir makinede çalıştırılmanız durumunda asıl büyük kusur işverene aittir. İş kazalarında kusur dağılımı yapılırken, işverenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ne derece uyduğu titizlikle incelenmektedir.

Çalışma arkadaşlarınız tarafından size uygulanan zorbalık ve yıldırma eylemlerini işvereninize bildirmenize rağmen herhangi bir tedbir alınmamış olması, işvereninizi de hukuken sorumlu hale getirebilecek bir unsurdur. Türk Borçlar Kanunu uyarınca işveren, işçiyi gözetme yükümlülüğü kapsamında çalışanlarını psikolojik taciz eylemlerine karşı korumak ve adil bir çalışma ortamı sağlamakla yükümlü kılınmıştır.

Elli ve daha fazla personelin istihdam edildiği ve işlerin en az altı ay sürdüğü işletmelerde, iş ortamındaki güvenlik süreçlerini değerlendirmek ve çalışanları dinlemek amacıyla düzenli toplanan bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu oluşturulması yasal zorunluluktur. Bununla birlikte, işyerindeki çalışan sayısına orantılı olacak şekilde, personelin talep ve şikayetlerini üst yönetime iletebilecek yetkili bir çalışan temsilcisi seçilmesi veya atama yoluyla belirlenmesi gerekmektedir.

İşyerinizde sağlığınızı ve güvenliğinizi tehdit eden ciddi ve yakın bir tehlike bulunması halinde, gerekli önlemler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkınızı kullanabilirsiniz. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu'na, kurulun bulunmadığı yerlerde ise doğrudan işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve acil tedbirlerin alınmasını talep etme imkanınız bulunmaktadır.

İş sağlığı ve güvenliği kanunlarına göre, işyerinde yapılması zorunlu olan sağlık kontrollerinin ve muayenelerin maliyeti tamamen işverenin sorumluluğunda olup, bu masrafların asgari ücretle çalışan taşeron işçinin cebinden karşılanması hukuka aykırı bir uygulama ihtimalini barındırır. Kadrolu kamu çalışanlarının bu muayeneleri ücretsiz olurken, alt işveren işçilerinden katkı payı veya muayene ücreti tahsil edilmesi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal ettiğinin ve çalışanlar arasında adaletsizlik yaptığının önemli bir göstergesidir.

Uğradığınız psikolojik baskı ve hakaretleri şirket yönetimine veya insan kaynaklarına bildirmenize rağmen hiçbir önlem alınmaması, işverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair kuvvetli bir emare olarak değerlendirilebilir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere çalışanlarını her türlü psikososyal risk faktörüne ve psikolojik tacize karşı koruma ve gerekli tedbirleri alma zorunluluğu getirmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sunduğu tıbbi veya idari önlem taleplerinin üretim baskısı, maliyet veya bilgi eksikliği gibi gerekçelerle işveren tarafından göz ardı edilmesi, işverenin hukuki sorumluluğunu artıran bir durumdur. İşyeri hekiminin temel görevlerinden biri, çalışma ortamındaki risklere karşı işverene rehberlik etmek ve gerekli önlemleri yazılı olarak bildirmektir.

Güvenlik amirinizin sizi yalnız başınıza tehlikeli ve ağır fiziksel işler yapmaya zorlaması, hem İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na aykırılık teşkil eden hem de mobbingin sağlığa yönelik saldırılar kategorisinde incelenebilecek ciddi bir ihlal türüdür. Özellikle özel güvenlik sektöründe, çalışanların gözünü korkutmak veya sindirmek amacıyla görev tanımının ötesinde ve risk barındıran alanlara sürülmesi, işverenin koruma yükümlülüğünün açık bir ihlali anlamına gelmektedir.