Hak Arama Özgürlüğü
Hak Arama Özgürlüğü — 69 KARAR BÜLTENİ listelendi.
Bireylerin iddialarını veya savunmalarını bağımsız yargı mercileri önüne taşıyabilmeleri, medeni ve onurlu bir yaşamın yegane aracıdır. Dava açma süreçlerine getirilen fahiş harçlar, ölçüsüz usul engelleri veya idarenin yargı denetimi dışına çıkarılması, bu özgürlüğün özüne dokunan ve hukuken kabul edilemez ihlallerdir.
Mahkemeye erişim hakkı aşırı şekilcilikle engellenemez. Duruşmaya kısa süreli gecikme feragat sayılamaz. İtirazın geri çekilmiş sayılması ölçülü olmalıdır. Varsayımlar savunma hakkının özünü zedelememelidir.
Mahkemeye erişim hakkı ölçüsüz sınırlandırılamaz. Zorunlu para cezaları erişim hakkını zedeleyebilir. Hâkime takdir yetkisi tanınmaması hak ihlalidir. Aşırı mali külfet dava açmayı engellememelidir.
Dava sırasında kanun değişmesi mağduriyet yaratmamalıdır. Alacağın tahsili kanuni düzenlemeyle engellenemez. Mülkiyet hakkı etkili başvuruyla korunmalıdır. Hukuki mekanizmaları işletme imkânı ortadan kaldırılamaz.
Mahkemeye erişim hakkı ölçüsüz sınırlandırılamaz. OHAL tedbirleri yargısal güvenceleri tamamen ortadan kaldıramaz. Davanın incelenmeksizin reddi erişim hakkını zedeler. Uyuşmazlıkların çözümünde komisyon yolu fiilen işletilmelidir.
Yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Zamanaşımı kuralının uygulanması mahkemeye erişim hakkını zedelemez. Belirsiz alacak davasında değer artırımı usulüne uyulmalıdır.
Dava açma süresi zararın öğrenilmesiyle başlar. İdarenin hizmet kusurunun sonradan öğrenilmesi mümkündür. Sürelerin katı yorumlanması mahkemeye erişimi ihlal eder. Aşırı şekilci usul kuralları hakkaniyeti zedeler.
Yargılama sürerken tahsil imkânının kaldırılması ihlaldir. Ölüm ve takipsizlik halinde bireysel başvuru düşer. Mülkiyet hakkı etkili başvuru hakkıyla korunur.
Kesinleşmiş yargı kararları idarece ivedilikle uygulanmalıdır. Fiilî imkânsızlık idareyi tazmin yükümlülüğünden kurtarmaz. Kararın ifa edilmemesi adil yargılanma hakkını zedeler. Yargı kararının icrası adil yargılanmanın güvencesidir.
Yargılama sırasındaki kanun değişikliği hakkı etkisizleştiremez. Alacağın tahsilinin imkânsızlaşması mülkiyet hakkını zedeler. Makul süre şikâyetleri öncelikle komisyona yöneltilmelidir. Etkili başvuru hakkı mülkiyetin korunması için zorunludur.
Dava açma süresi zararın öğrenilmesiyle başlar. Hizmet kusuru ceza davasıyla sonradan öğrenilebilir. Süre aşımı yorumu hak arama hürriyetini engellememelidir. Aşırı şekilci yorumlar mahkemeye erişim hakkını zedeler.