Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Etkili Başvuru Hakkı

Etkili Başvuru Hakkı

Hakları ihlal edilen bir bireyin, bu ihlalin durdurulması ve zararının telafi edilmesi için pratikte gerçekten işleyen ve sonuç doğuran bir hukuki yola erişim hakkıdır. Kağıt üzerinde var olan ancak fiilen işlemeyen itiraz mekanizmaları hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığından, bu hakkın tesisi devletin mutlak yükümlülükleri arasındadır.
Karar Bülteni Oluşturma: 21.05.2024 · Güncelleme: 07.02.2026

AYM 2016/10549 Bn.

add
  • HAGB kararlarına itiraz yolu mutlaka etkili olmalıdır.
  • İtiraz mercileri iddia ve delilleri denetlemekle yükümlüdür.
  • Matbu gerekçelerle verilen ret kararları hakları zedeler.
  • Sanığın hukuki dinlenilme hakkı esastan güvence altına alınmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 22.01.2025 · Güncelleme: 05.03.2025

AYM 2021/27610 Bn.

add
  • Yargılama sırasındaki kanun değişikliği hakkı ortadan kaldıramaz.
  • Alacağın tahsili imkânı etkili mekanizmalarla korunmalıdır.
  • Devlet, mülkiyet hakkını ihlal eden yasalardan kaçınmalıdır.
  • Etkili başvuru hakkı mülkiyetin korunması için zorunludur.
Karar Bülteni Oluşturma: 22.01.2025 · Güncelleme: 04.12.2025

AYM Gülay Girgin Bn. 2021/51671

add
  • Haksız gözaltı tazminatı orantısız olamaz.
  • Hukuka aykırı aramada başvuru süresi önemlidir.
  • Etkili olmayan kanun yolu süreyi durdurmaz.
  • Taleplerin değerlendirilmemesi başvuru hakkını ihlal eder.
Karar Bülteni Oluşturma: 22.01.2025 · Güncelleme: 09.12.2025

AYM H.k. Bn. 2022/73232

add
  • Beraat eden sanığın tazminat miktarı yetersiz olamaz.
  • Haksız el koymada tazminat talebi cevapsız bırakılamaz.
  • Özgürlük kısıtlamasında manevi tazminat tatminkar düzeyde olmalıdır.
  • Etkili başvuru hakkı mahkemelerin talepleri incelemesini gerektirir.
Karar Bülteni Oluşturma: 22.05.2024 · Güncelleme: 19.02.2025

AYM Abdulkadir Gülenç Ve Diğerleri Bn. 2022/43280

add
  • Mülke ulaşamama süregelen bir müdahale teşkil eder.
  • Başvuru süresi müdahalenin kesildiği tarihten başlar.
  • Aşırı şekilci yorumlar etkili başvuru hakkını ihlal eder.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 24.01.2026

AYM Ali Atabak Ve Diğerleri Bn. 2022/89525

add
  • Süregelen müdahalelerde somut bir tarih belirlenemez.
  • Başvuru süresi müdahalenin kesildiği tarihten başlar.
  • Aşırı şekilci yorumlar etkili başvuru hakkını zedeler.
  • Tazminat imkanını zorlaştıran katı yorumlar anayasaya aykırıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 27.01.2026

AYM Bayrem Demir Ve Diğerleri Bn. 2022/76549

add
  • Süregelen müdahalelerde zarar tarihi kesin olarak belirlenemez.
  • Başvuru süresi müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılmalıdır.
  • Sürelere ilişkin aşırı şekilci yorumlar hak ihlali doğurur.
  • Uzun yargılama şikayetleri öncelikle Tazminat Komisyonuna yapılmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 16.02.2025

AYM Besime Günal Ve Diğerleri Bn. 2020/24855

add
  • Etkili başvuru hakkı yeterli giderim sağlamayı gerektirir.
  • Uzun yargılama tazminatı makul ve orantılı olmalıdır.
  • Mirasçılara hükmedilen tazminat adil tatmin sağlamalıdır.
  • Yargı yolları pratikte de başarı şansı sunmalıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 11.08.2025

AYM Fırat Budak Ve Diğerleri Bn. 2021/22804

add
  • İdarenin hizmet kusuru iddiaları mahkemelerce esastan incelenmelidir.
  • Tazminat talepleri sadece sosyal risk ilkesiyle reddedilemez.
  • Öngörülebilir risklere karşı idarece makul tedbirler alınmalıdır.
  • Etkili başvuru hakkı her zaman yaşam hakkıyla bağlantılıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 23.10.2024 · Güncelleme: 05.07.2025

AYM Gülnam Uysal Ve Diğ. Bn. 2022/90604

add
  • Süregelen müdahalelerde başvuru süresi müdahale kesilince başlar.
  • Süre kurallarının aşırı şekilci yorumlanması hakkı ihlal eder.
  • Zarar tespit başvurularında katı yorumdan kaçınılmalıdır.
  • Makul sürede yargılanma şikayetleri Tazminat Komisyonuna yapılmalıdır.