Mobbing

İşyerinizde sendikal baskı ve psikolojik taciz niteliğindeki eylemlere maruz kalmanız durumunda yaptığınız şikayet üzerine düzenlenen iş müfettişi raporu, mahkemede lehinize önemli bir delil oluşturur ve tazminat kazanmanızı sağlayabilir. İşçilerin sendikaya üye olmaları nedeniyle işten çıkarılmaları veya üyelikten ayrılmaya zorlanmaları kanuna kesinlikle aykırıdır.

İşyerinde yaşadığınız olumsuzlukların mobbing sayılabilmesi ve manevi tazminat alabilmeniz için bu davranışların zaman içinde sistematik olarak tekrar etmesi ve kasıtlı yapılması gerekmektedir. Hukuki olarak psikolojik taciz olarak adlandırılan mobbing, kişiyi iş yaşamından dışlamak ve yıldırarak istifaya zorlamak amacıyla yapılan duygusal bir saldırıdır.

İşleyişteki aksaklıklarla ilgili olarak amiriniz tarafından sizden savunma istenmesi tek başına mobbing uygulandığını kabul etmek için yeterli bir sebep değildir. İşverenin yönetim yetkisi kapsamında, işyerinin düzeni ve işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan sorunlarla ilgili olarak çalışanlardan bilgi veya savunma talep etme hakkı bulunmaktadır.

Bu tür uygulamaların psikolojik taciz sayılıp sayılmayacağı ve size tazminat hakkı verip vermeyeceği, işverene karşı dava açan diğer çalışanların beyanları dışında kesin deliller sunmanıza bağlıdır. Yargıtay kararlarına göre, uzmanlık alanınız olan birimden alınarak hiçbir faaliyetin yürütülmediği atıl bir bölüme aniden atanmanız, savunmanız alınmadan yer değişikliği yapılması ve güvenlik görevlileri aracılığıyla mesai arkadaşlarınızın önünde üst araması yapılarak işyerinden çıkarılmanız gibi onur kırıcı iddialar son derece ciddidir.

İşyerinde karşılaştığınız her kaba veya nezaketsiz davranış hukuken psikolojik taciz olarak kabul edilmemekte olup, bir eylemin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için haksızlığın sürekli, sistematik ve sık tekrarlanması gerekmektedir. Yargıtay kararlarına göre işyerinde mobbing olgusundan söz edebilmek için bir kişinin belli bir amaca yönelik olarak kasıtlı şekilde hedef alınması ve ona karşı yıldırma, sindirme, bıkkınlık veya kaygı oluşturacak eylemlerin sürdürülmesi şarttır.

İş sözleşmenizi kendi el yazınızla hazırladığınız bir dilekçe ile sonlandırmanız ve işverenle anlaşarak tüm alacaklarınızı tahsil etmeniz, geçmişe dönük psikolojik taciz iddialarınızın ispatlanmasını oldukça zorlaştırmaktadır. Kendi isteğiyle işten ayrılan, hatta işverenle yaptığı bir protokol kapsamında kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi yasal haklarının yanında ek tazminat ödemeleri de alan bir çalışanın, ayrılma nedeninin işyerinde mobbing olduğunu kanıtlaması için çok güçlü belgelere ihtiyacı vardır.

İşyerinde yaşadığınız strese bağlı olarak erken doğum yaptığınızı iddia etmeniz halinde, bu sağlık sorunu ile size uygulandığını ileri sürdüğünüz psikolojik taciz eylemleri arasında kesin bir nedensellik bağı olduğunu tıbbi raporlarla kanıtlamanız gerekmektedir. Sağlık kurulu raporunuzda gebeliğin normal haftalarında ve beklenen tıbbi teşhislerle, örneğin olağan bir sezaryen işlemiyle sonuçlandığı belirtilmişse, bu doğumu doğrudan işyerindeki baskılara bağlamak hukuken mümkün görülmemektedir.

İşyerinde size uygulandığını iddia ettiğiniz psikolojik baskıyı ve sözleşmenizdeki sınırı aşan fazla mesailerinizi somut deliller ve tanık ifadeleriyle ispatlamanız gerekmektedir. İlgili Yargıtay kararına göre, iş sözleşmesinde yıllık iki yüz yetmiş saatlik fazla çalışmanın ücrete dahil olduğu açıkça belirtilmişse, bu süreyi aşan bir çalışma yaptığınızı kanıtlamak zorundasınız.

Sendikadan istifa etmeniz sebebiyle işyerinde size karşı ayrımcılık yapıldığına ve sendikalı işçiler lehine korumacı bir tutum sergilendiğine dair somut bir delil bulunmadığı sürece feshin geçersizliğine karar verilmesi oldukça güçtür. İş sözleşmenizin sonlandırılması sürecinde, işçilerin yasal olmayan yollarla işi bırakması ve üretimi engellemesi gibi eylemlere katılmış olmanız durumunda işverenin feshi geçerli kabul edilmektedir.

İşçilerin kendilerine mobbing uygulandığı iddiasıyla toplu halde işbaşı yapmayarak üretimi durdurmaları, eylemin zamanlaması, katılımcı sayısı ve süresi ölçülü olmadığı sürece işe iade davasında sizi haklı çıkarmaya yetmeyecektir. Yargıtay incelemelerinde, işçilerin gerçeğe aykırı şekilde toplu mobbing uygulandığı iddiası altında üretim alanında toplanarak işbaşı yapmamaları ve uyarılara rağmen eylemlerine devam etmeleri, yasa dışı bir eylem biçimi olarak nitelendirilmektedir.