Mobbing

İşyerinde hakkınızda asılsız dedikodular çıkarılması ve psikolojik baskı uygulanması iddiasıyla açacağınız tazminat davasını kazanabilmeniz için bu durumu somut ve inandırıcı delillerle kanıtlamanız gerekmektedir. Mahkemeler, bir çalışanın sistemli olarak psikolojik tacize uğradığı yönündeki iddialarını incelerken sunulan tanık beyanlarına büyük önem vermektedir.

İşvereniniz tarafından görevinizle ve kariyerinizle tamamen alakasız başka işlere verilmeniz ve görev yerinizin sürekli değiştirilmesi, hukuken haklı nedenle fesih imkanı vererek tazminat almanızı sağlayabilir. Yargıtay kararlarına göre bir işçinin istifa etmesini sağlamak amacıyla kasıtlı olarak farklı ve niteliksiz işlerde görevlendirilmesi psikolojik taciz olarak kabul edilmektedir.

Kendi işinizi kurmak amacıyla işyerinden kendi rızanızla ayrıldıysanız, sonradan işverenin size psikolojik baskı uyguladığı veya tazminat sözü verdiği iddiasıyla açacağınız bir davayı kazanmanız mümkün değildir. Yargıtay incelemelerinde olayın gerçek sebebi etraflıca araştırılır ve davalı tanık anlatımları ile işten ayrılış nedeninizin aslında kendi işinizi kurmak olduğu ispatlanırsa, tazminat talepleriniz mahkeme tarafından derhal reddedilir.

İşten ayrılırken verdiğiniz dilekçede hiçbir gerekçe göstermeksizin sadece kendi isteğinizle ayrıldığınızı yazmanız, sonradan açacağınız davada mobbing iddialarınızı kanıtlamanızı oldukça zorlaştırabilir. Mahkemeler, işçinin istifa dilekçesinde belirttiği beyanları dikkate almakta ve haklı fesih nedenlerinin ispatını işçiden beklemektedir.

İşe geç kaldığınız için işverenin tutanak tutup savunmanızı alması tek başına size mobbing yapıldığı anlamına gelmez ve bu sebeple manevi tazminat alamazsınız. İşveren, yönetim hakkı kapsamında mesainin başlama ve bitiş saatlerini belirleme yetkisine sahiptir ve çalışanların işe geç gelmelerine veya erken çıkmalarına katlanmak zorunda değildir.

İşyerinde yaşadığınız her türlü olumsuz davranış veya baskı otomatik olarak manevi tazminat isteme hakkı doğurmaz; bunun için uygulanan eylemlerin kişilik haklarınızı açıkça ihlal edecek boyuta ulaşması şarttır. İş hukukunda bir eylemin psikolojik taciz olarak nitelendirilerek tazminat gerektirebilmesi için, davranışların sizi iş yaşamından dışlamak amacıyla kasıtlı, sürekli ve sistematik bir şekilde yapılması gerekmektedir.

İş yerinde karşılaştığınız her olumsuz davranış veya ara sıra yaşanan kötü muameleler hukuken doğrudan mobbing olarak kabul edilmediğinden, sadece bunlara dayanarak iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetmeniz zor görünmektedir. Bir eylemin psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilmesi için belirli bir işçinin hedef alınarak gerçekleştirilmesi, olayların belli bir süreye yayılması ve bu durumun sistematik bir hâl alması gerekmektedir.

İş yerinde uğradığınız sistematik baskıyı kesin belgelerle tam olarak ispatlamanız her zaman beklenmez, güçlü bir belirti sunarak yaklaşık bir ispat ile durumu mahkemeye taşımanız mümkündür. Genel kural olarak iddia eden taraf iddiasını ispatlamakla yükümlü olsa da, psikolojik taciz eylemleri genellikle sadece tacizi uygulayan ile tacize maruz kalan işçi arasında gizli bir şekilde gerçekleştiği için olayların tipik akışı ve tecrübe kuralları göz önüne alınarak esnek bir ispat yöntemi benimsenmektedir.

Yöneticiniz tarafından size söylenen birtakım sert sözler ve ifadeler her durumda doğrudan bir saldırı veya psikolojik taciz olarak nitelendirilmeyebilir ve tazminat gerektirmeyebilir. Yüksek mahkeme kararlarında vurgulandığı üzere, ifade özgürlüğü sadece hoş karşılanan veya zararsız kabul edilen düşünceler için değil, aynı zamanda sarsıcı, kaygı uyandıran veya kırıcı olabilen düşünceler için de geçerliliğini korumaktadır.

Çalıştığınız kurumda denetim sırasında haksız bir baskı ve psikolojik taciz sonucu kendi cebinizden yapmak zorunda kaldığınız ödemelerin iadesi için hukuki yollara başvurarak kurum aleyhine dava açabilirsiniz. Emsal karara konu olayda veznedar ve yetkili olarak görev yapan bir çalışan, teftiş sırasında kendisine resmi bir tebliğ yapılmadan uygulanan yoğun baskılar neticesinde hazine kasasından başkalarına ödenen parayı kendi cebinden devlete geri ödemek zorunda kalmıştır.