Mobbing

Kamu görevlilerinin size yönelik sistemli ve organize şekilde uyguladıkları yıpratma amaçlı psikolojik taciz eylemleri nedeniyle doğrudan şahıslarına husumet yönelterek dava açmanız mahkemelerce genellikle kabul edilmemektedir. İlgili anayasa maddeleri ve devlet memurları kanunu gereğince memurların veya diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan zararlar için davaların şahıslara değil ancak ilgili idareye karşı açılabileceği kabul edilmektedir.

Evet, iş yerinizde yöneticiniz tarafından sürekli olarak hakarete, tehdide ve kötü muameleye maruz kalmanız ve işverenin buna göz yumması durumunda manevi tazminat davası açabilirsiniz. İş yerinde yöneticiler veya diğer çalışanlar tarafından size karşı kasıtlı olarak yapılan, süreklilik gösteren ve sizi yıldırma amacı taşıyan bu tür davranışlar psikolojik taciz olarak tanımlanmaktadır.

İş yerinde uygulanan psikolojik baskı ve zorlamayla alınan istifa dilekçesi durumunda işçinin tazminat talep etme hakkı bulunsa da, bu iddiaların mahkeme huzurunda ispatlanması büyük önem taşır. Sizin durumunuza benzer şekilde iş yerinde kendisine mobbing uygulandığını, görev yerinin sürekli olarak değiştirildiğini ve işverenin uyguladığı ağır baskı sonucunda kendisinden istifa dilekçesi alındığını iddia eden bir işçinin açtığı davada, işveren tarafı işçinin tamamen kendi rızasıyla istifa ederek işten ayrıldığını savunmuştur.

Yöneticinizin davranışları sürekli ve sistematik olmadığı için teknik olarak mobbing sayılmasa bile, onur kırıcı eylemler doğrudan kişilik haklarınıza saldırı oluşturduğu için haklarınızı kaybetmezsiniz. İş hukukunda mobbing kavramı genellikle belirli bir süre zarfında devam eden, çalışanı yıldırma ve bezdirme amacı taşıyan eylemler bütününü ifade etmektedir.

İşvereninizin siz iş sağlığı ve güvenliği temsilcisi seçildikten sonra, yıllar önce verilmiş eski bir sağlık raporunu bahane ederek görevinizi ve işinizi değiştirmesi hukuka aykırı bir uygulama olup yargıdan dönecektir. Yüksek mahkeme kararlarında, işçinin yasal yollarla bir temsilcilik görevine seçilmesinin hemen ardından, işverenin geçmişteki bir engelli veya sağlık raporunu öne sürerek işçiyi asıl işinden alıp ambar işçiliği gibi başka bir göreve vermesi kötü niyetli bir eylem olarak değerlendirilmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği önlemleri kapsamında yasal zorunluluk gereği verilen eğitimlerin masrafları hiçbir şart altında işçiden talep edilemez. İşveren, 6331 sayılı kanun hükümlerine göre sağlamakla yükümlü olduğu bu tür mecburi eğitimler için sizden bir ödeme bekleme veya masraf talep etme hakkına sahip değildir.

Hakkınızda çalışanlar tarafından düzenlenen şikayet dilekçeleri bulunması ve bu şikayetlerin işyeri düzenini bozan somut davranışlara dayanması halinde işten çıkarılmanız yasal olarak geçerli kabul edilmektedir. İş hayatında amir konumunda bulunan kişilerin, maiyetindeki personele yönelik psikolojik taciz anlamına gelen eylemleri ve bu eylemlerin yazılı şikayetlere konu olması mahkemeler tarafından çok ciddiye alınmaktadır.

İşten ayrılırken dilekçenize hiçbir gerekçe yazmamış olsanız dahi, mahkemede işverenin baskısı altında bu dilekçeyi imzaladığınızı kanıtlayarak haklı nedenlerle işten ayrıldığınızı ileri sürebilir ve tazminatınızı alabilirsiniz. Yargıtay kararlarına göre, istifa dilekçesinde herhangi bir sebep göstermeden ayrılan bir çalışan, daha sonra açacağı davada aslında ödenmeyen alacakları veya maruz kaldığı baskılar gibi geçerli haklarının bulunduğunu ileri sürme hakkına sahiptir.

İşverenin size belirli ve ulaşılabilir hedefler koyması ve bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için e-posta yoluyla uyarılarda bulunması tek başına psikolojik taciz olarak değerlendirilmemektedir. Yüksek mahkeme kararlarına göre, işverenin işin yürütülmesiyle ilgili satış temsilcilerine veya yöneticilerine hedefler belirlemesi ve bu konuda takip mailleri göndermesi, işverenin işi denetleme hakkı kapsamında olağan bir uygulama olarak kabul edilmektedir.

Bir eylemin kanunen psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için söz konusu davranışların doğrudan bir işçiyi hedef alarak gerçekleştirilmesi, belirli bir süreye yayılması ve sistematik bir hal alması şarttır. Hukuki anlamda psikolojik tacizin en bariz örnekleri arasında çalışanın kendini göstermesinin engellenmesi, konuşurken sürekli sözünün kesilmesi, yüksek sesle azarlanması ve haksız yere sürekli eleştirilmesi yer almaktadır.