Mobbing

İşvereninizin veya yöneticilerinizin sizi toplantılara almaması ve çıkışta çantanızı araması gibi eylemlerin hukuken psikolojik taciz sayılabilmesi için bu tutumların belirli bir süre boyunca sistematik olarak devam etmesi gerekmektedir. Bir eylemin mobbing olarak kabul edilebilmesi için bir çalışanın hedef alınarak kasıtlı bir biçimde, tekrarlanan kötü muamelelere veya aşağılayıcı davranışlara maruz bırakılması şartı aranır.

İş yerinde amiriniz tarafından size kötü davranılması nedeniyle manevi tazminat alabilmeniz için bu baskıların genel nitelikte olmaması ve sistematik bir durumun ispatlanması gerekir. Yargıtay kararlarına göre, iş yerinde psikolojik taciz olgusunun varlığını iddia eden işçi, bu iddiasını açıkça ispat etmekle yükümlüdür.

İşvereninizin görev yerinizi ve görevinizin içeriğini değiştirerek daha önce dışarıdaki işleriniz için size tahsis ettiği aracı ve yemek fişini geri alması tek başına mobbing olarak değerlendirilmemektedir. Görev tanımınızın aktif saha satışından şirket içi satış danışmanlığına dönüştürülmesi durumunda, artık dışarıda bir müşteriye gitmeniz gerekmeyeceği için aracın ve yine yalnızca dışarıda çalışanlara verilen yemek fişinin geri alınması olağan bir işleyiş olarak kabul edilmektedir.

İşyerinde hakkınızda asılsız dedikodular çıkarılması ve psikolojik baskı uygulanması iddiasıyla açacağınız tazminat davasını kazanabilmeniz için bu durumu somut ve inandırıcı delillerle kanıtlamanız gerekmektedir. Mahkemeler, bir çalışanın sistemli olarak psikolojik tacize uğradığı yönündeki iddialarını incelerken sunulan tanık beyanlarına büyük önem vermektedir.

İşvereniniz tarafından görevinizle ve kariyerinizle tamamen alakasız başka işlere verilmeniz ve görev yerinizin sürekli değiştirilmesi, hukuken haklı nedenle fesih imkanı vererek tazminat almanızı sağlayabilir. Yargıtay kararlarına göre bir işçinin istifa etmesini sağlamak amacıyla kasıtlı olarak farklı ve niteliksiz işlerde görevlendirilmesi psikolojik taciz olarak kabul edilmektedir.

Kendi işinizi kurmak amacıyla işyerinden kendi rızanızla ayrıldıysanız, sonradan işverenin size psikolojik baskı uyguladığı veya tazminat sözü verdiği iddiasıyla açacağınız bir davayı kazanmanız mümkün değildir. Yargıtay incelemelerinde olayın gerçek sebebi etraflıca araştırılır ve davalı tanık anlatımları ile işten ayrılış nedeninizin aslında kendi işinizi kurmak olduğu ispatlanırsa, tazminat talepleriniz mahkeme tarafından derhal reddedilir.

İşten ayrılırken verdiğiniz dilekçede hiçbir gerekçe göstermeksizin sadece kendi isteğinizle ayrıldığınızı yazmanız, sonradan açacağınız davada mobbing iddialarınızı kanıtlamanızı oldukça zorlaştırabilir. Mahkemeler, işçinin istifa dilekçesinde belirttiği beyanları dikkate almakta ve haklı fesih nedenlerinin ispatını işçiden beklemektedir.

İşe geç kaldığınız için işverenin tutanak tutup savunmanızı alması tek başına size mobbing yapıldığı anlamına gelmez ve bu sebeple manevi tazminat alamazsınız. İşveren, yönetim hakkı kapsamında mesainin başlama ve bitiş saatlerini belirleme yetkisine sahiptir ve çalışanların işe geç gelmelerine veya erken çıkmalarına katlanmak zorunda değildir.

İşyerinde yaşadığınız her türlü olumsuz davranış veya baskı otomatik olarak manevi tazminat isteme hakkı doğurmaz; bunun için uygulanan eylemlerin kişilik haklarınızı açıkça ihlal edecek boyuta ulaşması şarttır. İş hukukunda bir eylemin psikolojik taciz olarak nitelendirilerek tazminat gerektirebilmesi için, davranışların sizi iş yaşamından dışlamak amacıyla kasıtlı, sürekli ve sistematik bir şekilde yapılması gerekmektedir.

İş yerinde karşılaştığınız her olumsuz davranış veya ara sıra yaşanan kötü muameleler hukuken doğrudan mobbing olarak kabul edilmediğinden, sadece bunlara dayanarak iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetmeniz zor görünmektedir. Bir eylemin psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilmesi için belirli bir işçinin hedef alınarak gerçekleştirilmesi, olayların belli bir süreye yayılması ve bu durumun sistematik bir hâl alması gerekmektedir.