İşçi Hakları

Bayram tatili dönüşü elde olmayan sebeplerle işe devamsızlık yapılması ve bu durumun işverene bildirilmesi halinde, işverenin iş akdini tazminatsız olarak feshetmesi yasal kabul edilmemektedir. İşçinin bilet bulamaması veya bindiği aracın arızalanması gibi zorunlu sebeplerle işe gidememesi ve annesi ya da kendi aracılığıyla işvereni bilgilendirmesi, devamsızlığın haklı bir nedene dayandığını gösterir.

İşe gidemediğiniz zorunlu durumlarda ailenizden birinin işveren yetkilisine bilgi vermesi ve sizin de durumunuzu mesajla bildirmeniz, devamsızlığınızın haklı bir mazerete dayandığını kanıtlamak için yeterli görülebilmektedir. Yargıtay incelemesine konu olan olaylarda, işçinin annesinin işyerindeki ustayı arayarak bilet bulunamadığını söylemesi ve işçinin de yolda olduğuna dair mesaj atması, devamsızlık eyleminin mazeretsiz olmadığını açıkça ortaya koymuştur.

Mazeretinizi önceden işverene bildirdiğiniz ve işe gidememenizin geçerli bir zorunluluğa dayandığı durumlarda işverenin sizi tazminatsız şekilde kovması hukuka aykırıdır ve kıdem ile ihbar tazminatlarınızı almaya hak kazanırsınız. İşvereniniz sizin ardı ardına iki gün işe gitmemenizi bahane ederek sözleşmenizi feshetmiş olsa da, bilet bulamamak veya otobüs arızası yüzünden geç kalmak gibi durumlarda yetkili kişilere bilgi verilmesi bu devamsızlığın haklı bir nedene dayandığını kanıtlar.

İşvereninizin veya vekilinin size küfür ve hakaret etmesi durumunda iş sözleşmenizi derhal sonlandırarak kıdem tazminatınızı alabilirsiniz. İş mevzuatı kapsamında işverenin, işçinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi, sataşmada bulunması veya gözdağı vermesi işçi açısından haklı sebeple fesih hakkı doğurmaktadır.

Gerçek maaşınızın bordroda görünenden daha yüksek olduğunu, elden aldığınız ödemelere dair tahsilat makbuzları ve sizinle birlikte çalışan işçi tanıkların beyanları ile ispat edebilirsiniz. İşvereniniz dosyaya düşük ücretli bordrolar sunmuş olsa bile, mahkeme aşamasında bankaya yatan tutarlar ile elden ödeme makbuzlarındaki tutarların toplamı sizin iddia ettiğiniz ücretle uyumluysa, gerçek maaşınız bu toplam tutar üzerinden hesaplanır.

İşverenin maaş kartlarını elinde tuttuğu ve yatan paraları kendisinin çektiği durumlarda, banka hesabına yatırılan tazminat ödemeleri çalışma döneminin sıfırlandığı anlamına gelmemektedir. Mahkeme kararına göre, eğer işveren banka kartınızı kendi zilyetliğinde tutuyorsa ve hesap hareketlerinden sizin haberiniz dahi yoksa, sadece banka hesabınıza bir ödeme yapılmış olması geçmiş dönem haklarınızın ödendiğini kanıtlamaz.

Önceki çalışma döneminizin tazminatları ödenerek tasfiye edilmiş olması, o döneme ait fazla çalışma veya yıllık izin gibi haklarınızın hesaplanmasında eski dönemin tamamen silinmesi sonucunu doğurmamaktadır. İşveren tarafından geçmiş döneme ait kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödenmiş olsa bile, bu durum sadece söz konusu tazminatlar yönünden o dönemin kapandığını gösterir.

İşvereninizin banka maaş kartınızı elinde tutarak hesabınıza yatırılan paraları kendisinin çekmesi durumunda, yatırılan tazminat tutarlarının size ödenmiş olduğu varsayılamaz ve eski dönem haklarınızı talep etme imkanınız doğar. Yargıtay kararına yansıyan olayda, işçinin banka hesabına kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı adı altında ödemeler yapılmış gibi gösterilse de, tanık beyanlarıyla banka kartlarının işverende durduğu ve işçiye gerçekte bir ödeme yapılmadığı ortaya çıkmıştır.

Başka işyerlerindeki ücret artışlarını emsal göstererek mevcut toplu iş sözleşmesinin yürürlükte olduğu bir dönemde üretimi durdurma ve işyerini işgal etme şeklinde gerçekleştirilen eylemler yasa dışı sayıldığından, işverenin iş akdinizi tazminatsız olarak feshetmesi hukuka uygun bulunmaktadır. Yasalara göre, imzalanmış ve süresi devam eden bir sözleşme varken ortaya çıkan uyuşmazlıklarda kanuni grev hakkı kullanılamamaktadır.

İşverenin işçiyi sigortasız çalıştırması, sürekli farklı firmalarda veya şehirlerde görevlendirerek psikolojik baskı yaratması ve iş sözleşmesini haksız yere aniden sonlandırması durumunda işçi, kanundan doğan pek çok maddi ve manevi hakkını talep edebilir. Bu tür ihlallerle karşılaşan bir çalışan, öncelikle iş güvencesinin bir gereği olarak kıdem tazminatı ve bildirim sürelerine uyulmadan çıkarıldığı için ihbar tazminatı isteme hakkına sahiptir.