İşçi Hakları

İş sözleşmenizi kanuna uygun haklı sebeplerle sona erdirdiyseniz, fesihten çok kısa bir süre sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlamanız kıdem tazminatı almanıza engel teşkil etmemektedir. Önemli olan husus, işten ayrılış sürecinizde işverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması ve sizin de ihtarname ile bu durumu açıkça belirterek sözleşmeyi sonlandırmış olmanızdır.

İşten ayrılırken sunduğunuz fesih bildiriminde birden fazla gerekçe göstermeniz ve bunlardan yalnızca bir tanesini mahkemede ispatlayabilmeniz, kıdem tazminatı hakkınızı kazanmanız için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmesini sonlandırırken ileri sürdüğünüz fazla çalışma veya mobbing gibi iddiaların ispatlanamamış olması, diğer geçerli fesih sebeplerini geçersiz kılmaz.

Mahkeme kararında işten çıkış tarihinizin açıkça belirtilmemesi, faiz hesaplamasında eksikliklere ve hatalara neden olabilecek önemli bir usul problemidir. Bir iş davasında mahkeme tarafından kıdem tazminatı hüküm altına alınırken, uygulanacak faizin başlangıç tarihinin doğru tespit edilebilmesi için fesih tarihinin karar metninde çok net bir şekilde gösterilmesi gerekir.

İşyerinde amiriniz tarafından size hakaret edilmesi durumunda işyerini fiilen terk etmeniz, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshettiğiniz anlamına geleceğinden kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Yargıtay kararlarına konu olan benzer bir uyuşmazlıkta, vardiya amiri ile yaşanan tartışma sırasında amirin hakaret içeren sözler sarf etmesi üzerine işçinin işi bırakarak işyerini eylemli olarak terk etmesi hali değerlendirilmiştir.

İşyerindeki ağır çalışma şartları, sürekli uzun saatler çalıştırılma ve psikolojik baskı gibi nedenlerle işe gitmeyerek işyerini fiilen terk etmeniz durumunda, bu eyleminiz haklı nedene dayandığı sürece yasal haklarınızı kaybetmezsiniz. Emsal bir mahkeme kararına yansıyan olayda, bir işçinin günde on iki saat çalıştırıldığı, çalışma şartlarının ağırlığı ve işyerinde yaşadığı baskılar neticesinde amiriyle tartışarak işyerine gitmemeye başladığı görülmektedir.

İşyerine girişiniz veya çıkışınız sırasında size okuma fırsatı tanınmadan ve baskı altında imzalatılan evraklar, tek başlarına sizin yasal tazminat haklarınızı almanızı kesin olarak engellemez. Mahkemelere taşınan uyuşmazlıklarda işçiler sıklıkla işe başlarken veya işten ayrılırken önlerine konulan belgelerin içeriklerini bilmeden, sadece işlerini kaybetmemek veya mevcut durumu kurtarmak amacıyla imzaladıklarını, bu nedenle belgelerin kendi özgür iradelerini yansıtmadığını iddia etmektedirler.

İşten ayrılma sebebiniz olan ödenmeyen alacaklarınızı yargılama aşamasında ispatlayamadığınız takdirde, sözleşmenizi haklı sebeple feshetmiş sayılmayacağınız için büyük ihtimalle tazminat haklarınızdan faydalanamazsınız. Bir çalışanın kendi isteğiyle işten ayrılıp tazminat alabilmesi için, yasanın aradığı fesih nedenlerinden birinin varlığını kanıtlaması zorunlu tutulmaktadır.

Fazla mesai ücretlerinizin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmenizi feshedip kıdem tazminatı talep etmenize rağmen bu mesaileri yaptığınızı ispat edemezseniz kıdem tazminatı alamazsınız. İşçinin kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda tazminat alabilmesi için feshin haklı bir nedene dayanması şarttır.

İşverenin maaşın bir kısmını elden ödeyerek sigorta primlerini eksik bildirmesi, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı tanımaktadır. Mahkeme kararına yansıyan olayda, şantiye şefi ve mimar olarak çalışan bir işçinin gerçek ücretinin bordrolarda gösterilenden daha yüksek olduğu, elden ödeme yapıldığı ve eşinin hesabına para gönderildiği belgelerle tespit edilmiştir.

İşçinin fazla mesai gibi işçilik alacaklarının ödenmemesi ve maaşının kurumlara eksik bildirilmesi, iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı olarak feshedilmesi sonucunu doğurur ve işçiye tazminat hakkı kazandırır. Yargıtay kararına konu olan somut olayda, davacı işçi şantiyede gece gündüz aralıksız çalışmalar yaptığını, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, ayrıca maaşının gerçek tutar üzerinden kurumlara bildirilmediğini ileri sürerek işten ayrılmıştır.