Fazla Çalışma

Sabit ücretinize ek olarak prim usulüyle çalıştığınız durumlarda, aldığınız primlerin fazla mesai ücretinden daha yüksek olması sizin fazla çalışma alacağınızın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. İşvereniniz fazla mesai ücretinizi hesaplarken, normal saat ücretlerinizin ödenen primler ile karşılandığını kabul etmek zorundadır.

İmzalı maaş bordrolarında fazla çalışma tahakkuku bulunuyorsa, kural olarak bu alacağın ödendiği varsayılır ve bordronun sahteliği ispat edilmedikçe bu belgeler kesin delil niteliği taşır. Eğer maaş bordrosunu imzalarken alacağınızın daha fazla olduğuna dair bir ihtirazi kayıt düştüyseniz, bordroda görünenden daha fazla çalıştığınızı her türlü delille ispat etmeniz mümkündür.

Fazla çalışma sürelerinin belirlenmesinde işçilerin kullandığı ara dinlenme süreleri günlük fiili çalışma süresinden mutlaka düşülmelidir. İş Kanunu uyarınca çalışma süresine göre belirlenen bu dinlenme süreleri, çalışma süresinden sayılmadığı için fazla mesai hesabında dikkate alınmaz.

Haftalık kırk beş saatlik yasal çalışma süresini aşmasanız bile, sırf gece çalışmasından kaynaklanan süreler için fazla mesai ücreti almanız mümkündür. Yargıtay içtihatlarına göre, işçinin haftalık kırk beş saati aşan çalışması olmasa dahi sadece gece çalışması yapmasından kaynaklı ilave ücret hakkı doğabilmektedir.

Bir günlük çalışmanın yarısından fazlası gece çalışma saatlerine denk geliyorsa, o günkü çalışmanın tamamı yasal olarak gece çalışması sayılır ve fazla mesai hesaplaması bu kurala göre yapılır. Yargıtay kararlarına göre, akşam yirmiden sabah sekize kadar süren on iki saatlik bir vardiyada çalışan işçinin, dinlenme süreleri çalışma süresinden düşülerek fiili çalışma süresi bulunur.

İşvereniniz tarafından size imzalatılan maaş bordrolarında sembolik olarak düşük miktarda fazla çalışma tahakkuku yapılmış olsa bile, gerçekte daha fazla çalıştığınızı ispatlayarak aradaki farkı talep edebilirsiniz. Hukuki uygulamalara göre, işçinin imzasını taşıyan bordrolar kural olarak sahteliği kanıtlanana kadar kesin delil sayılsa da, işverenin sırf gelecekteki talepleri engellemek amacıyla her ay aynı veya çok düşük miktarlarda göstermelik fazla çalışma tahakkuku yapması durumunda bu bordrolar tek başına hakkınızı ortadan kaldırmaz.

İmzalı bir ücret bordrosunda fazla çalışma tahakkuku görünüyorsa kural olarak işçinin bu bordrodaki miktardan daha fazla çalıştığını iddia etmesi zordur. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğinde kabul edilir.

Haftalık fazla mesainiz hesaplanırken öncelikle günlük çalışma saatlerinizden ara dinlenme süreleriniz düşülerek fiili olarak çalıştığınız net süreler bulunur ve bu süreler toplanarak haftalık yasal çalışma süresi olan kırk beş saatten çıkarılır. Örneğin yaz aylarında sabah yedi buçuk akşam sekiz arası çalıştığınızda bir buçuk saat ara dinlenme kullanıyorsanız günlük fiili çalışmanız on bir saat olarak hesaplanır.

Hayır, uzun süre boyunca fazla mesailere katılıp ücretini aldıysanız sadece muvafakatiniz alınmadığı gerekçesiyle iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı alamazsınız. Yargıtay kararlarına göre, işyerinde fazla çalışma yapılmasına ilişkin işçiden onay alınmamış olması kural olarak işçiye fazla çalışmadan kaçınma hakkı verir.

İşyerinizde size göreviniz dışında daha alt pozisyondaki işlerin yaptırılması ve fazla çalışma ücretlerinizin ödenmemesi gibi durumlarda göndereceğiniz fesih ihtarında yaşadığınız sorunları detaylıca belirtmeniz yararınıza olacaktır. Fesih ihtarınızda sadece fazla mesai ücretlerinizin ödenmediğinden bahsetmekle kalmayıp, aynı zamanda işinizde işveren tarafından tek taraflı olarak esaslı değişiklik yapıldığını ve rızanız dışında daha alt kategoride çalıştırıldığınızı da vurgulamanız mahkeme sürecinde elinizi güçlendirecektir.