Fazla Çalışma

Uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerinin fazla çalışma alacakları öncelikle araçlarda kullanılması zorunlu olan takograf cihazı ölçümlerine ve ilgili yönetmelik hükümlerindeki sürüş sürelerine göre belirlenmektedir. İş kanunundaki genel kurallardan farklı olarak, uluslararası karayolu taşımacılığı yapan taşıtlarda çalışan personelin çalışma ve dinlenme süreleri özel mevzuatlarla düzenlenmiştir.

Fazla çalışma ücretlerinizin ödenmemesi ve iş yerinde baskı görmeniz gibi durumlar haklı nedenle fesih sebebi sayılabileceğinden, iş sözleşmenizi bu gerekçelerle sonlandırdığınızda kıdem tazminatı almaya hak kazanabilirsiniz. Bir işçinin yasal sınırların üzerinde çalıştırılmasına rağmen hak ettiği ücretlerin ödenmemesi ve resmi tatillerde çalışmaya zorlanması işçi açısından sözleşmeyi derhal sona erdirme hakkı doğurmaktadır.

Vardiyalı çalışma sisteminde tam olarak ispatlanamayan mesailer için tahmini ya da varsayımsal bir hesaplama yapılarak fazla mesai ücreti ödenmesi mümkün değildir. İşyerinizde sekizer saatlik üçlü vardiya sistemi uygulanıyorsa kural olarak fazla çalışma yapılmadığı kabul edilir.

İş yerinde gerçekleştirdiğiniz fazla çalışmaların karşılığının normal çalışma ücreti üzerinden değil, kanunda belirtilen oranlarda zamlı olarak hesaplanıp tarafınıza ödenmesi gerekmektedir. Mahkemeye taşınan bir uyuşmazlıkta, işçi haftanın beş günü uzun saatler çalışmasına rağmen fazla çalışma ücretlerinin normal ücret seviyesinden ödendiğini ve zamlı kısmın bordrosuna yansıtılmadığını belirterek bu durumu iş sözleşmesini sonlandırmak için bir gerekçe olarak sunmuştur.

Evet, resmî tatillerde ve bayram günlerinde çalıştığınızı sadece şahit beyanlarıyla kanıtlamışsanız hesaplanan tutar üzerinden yine belirli bir oranda kesinti uygulanması gerekecektir. Tıpkı fazla çalışma ücretlerinde olduğu gibi ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının da yazılı delil yerine şahit anlatımlarına dayalı olarak hesaplanması halinde işçinin sürekli aynı şekilde tatillerde çalışması mümkün görülmemektedir.

Mahkemenin gerekçeli kararında indirim yapılması gerektiği belirtildiği halde sonuç kısmında bu indirim uygulanmadan tam tutar üzerinden karar verilmişse, bu durum açık bir hukuki hata teşkil eder ve kararın Yargıtay tarafından bozulmasına yol açar. İş davalarında tanık anlatımlarına dayanılarak hesaplanan ulusal bayram, genel tatil ve fazla çalışma ücreti gibi alacak kalemlerinde karineye dayalı makul indirim yapılması yasal bir zorunluluktur.

İşyerinizde geçirdiğiniz tüm süre fiili çalışma süresi olarak kabul edilmez, çünkü günlük mesai saatleriniz içindeki dinlenme süreleri yasal olarak çalışma süresinden sayılmamaktadır. Mahkemeler fazla çalışma alacaklarını hesaplarken, işe başlama ve işi bırakma saatlerinizi net olarak belirleyerek aradaki zaman diliminden yemek veya çay gibi ihtiyaçlarınız için kullandığınız ara dinlenme süresini düşerek net çalışma sürenizi tespit eder.

Ödenmeyen işçilik alacaklarınız sebebiyle iş sözleşmenizi noter kanalıyla haklı nedenle feshederseniz kıdem tazminatı almaya hak kazanabilirsiniz. İşvereniniz fazla çalışma, bayram mesaisi, eksik ödenen ücret veya yol parası gibi haklarınızı ödemiyorsa, bu durum size işi derhal bırakma ve tazminat talep etme imkanı verir.

Fazla çalışma yaptığınızı işyeri kayıtları gibi yazılı belgelerle ispatlayamamanız durumunda, şahit beyanlarıyla da bu alacağınızı talep etmeniz mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, fazla çalışma iddiaları tanık anlatımlarına dayanılarak ispatlandığında, mahkeme tarafından bu hesaplamalar dikkate alınarak ödeme yapılmasına karar verilebilir.

Bilirkişi raporunda çalışma sürelerinizin ve özellikle fiili hafta sayısının hatalı hesaplanması doğrudan mahkemenin vereceği kararı etkileyeceğinden, bu duruma itiraz etmeniz oldukça önemlidir. Yargıtay incelemelerinde, belirli tarihler arasındaki hafta sayısının takvim kayıtlarına veya çalışma sürelerine uygun düşmeyecek şekilde örneğin olması gerekenden daha fazla ya da eksik gösterilmesi, hesaplanan fazla çalışma ücreti tutarlarını doğrudan değiştireceği için önemli bir bozma nedeni olarak kabul edilmektedir.