Mobbing

İşverenin, çalışanını işyerinde karşılaştığı psikolojik taciz ve baskılara karşı korumak ve ona sağlıklı bir çalışma ortamı sunmak gibi çok temel bir yasal yükümlülüğü bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen işçiyi gözetme borcu gereğince, işverenler çalışanlarının kişiliğini korumak, onlara saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzen sağlamak zorundadır.

İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sunduğu tıbbi veya idari önlem taleplerinin üretim baskısı, maliyet veya bilgi eksikliği gibi gerekçelerle işveren tarafından göz ardı edilmesi, işverenin hukuki sorumluluğunu artıran bir durumdur. İşyeri hekiminin temel görevlerinden biri, çalışma ortamındaki risklere karşı işverene rehberlik etmek ve gerekli önlemleri yazılı olarak bildirmektir.

İşyerinde maruz kaldığınız yıldırma eylemlerini bildirmenize rağmen kurumun durumu sıradan bir çatışma olarak görüp önlem almaması, işverenin yasal sorumluluklarını ihlal ettiğini gösteren ve kurumsal kusur olarak değerlendirilebilecek bir durumdur. Yıldırmanın sadece bireyler arası bir sorun olmadığı, yetersiz yönetim, açık iletişim kanallarının yokluğu ve kurumsal politikaların eksikliği gibi örgütsel nedenlerden beslendiği bilinmektedir.

İş yerinde maruz kaldığınız psikolojik taciz karşısında yönetimin duruma göz yumması veya olayı ciddiye almaması, mobbing sürecinin aşamalarından biri olan yönetim anlayışı evresini oluşturur ve kurumu da bu sürecin bir parçası haline getirir. İşletmelerin temel sorumluluklarından biri, çalışanların huzurunu korumak için gerekli yazılı kuralları koymak ve şikayet mekanizmalarını işletmektir.

Şirket yönetiminin yaşadığınız ağır psikolojik taciz vakalarını basit bir çalışanlar arası kişisel çatışma olarak görmesi ve duruma müdahale etmemesi, işvereni kesinlikle sorumluluktan kurtarmaz; tam aksine olaydaki kusurunu çok daha fazla artırır. Bir iş yerinde genel huzur ve güvenliği sağlamak, sorunlara karşı sessiz kalmayıp personeli koruyucu tedbirleri ivedilikle almak doğrudan doğruya işverenin ve üst yönetimin yasal yükümlülüğü altındadır,.

İşyerinde milliyetiniz veya göçmen statünüz öne sürülerek size sürekli bağırılması, hakaret edilmesi veya aşağılayıcı sözler söylenmesi, insan onuruna aykırı olup tipik bir işyeri zorbalığı niteliği taşır,. Çalışma ortamında size karşı sergilenen bu sistematik psikolojik taciz, işçi olarak sahip olduğunuz kişilik haklarınızın doğrudan ihlal edilmesi anlamına gelir.

İşyerinde size karşı sürekli ve tekrarlayan şekilde gerçekleştirilen sözlü taciz, eleştiri ve alay etme gibi eylemler hukuki incelemeye esas oluşturabilecek psikolojik taciz niteliği taşıyabilmektedir. Mobbingin temel özelliği, kişinin fiziksel, duygusal veya sosyal sağlığını olumsuz etkilemeyi ve iş performansını düşürmeyi amaçlayan sistematik davranışlar bütünü olmasıdır.

İş arkadaşınızla yaşadığınız tek seferlik, anlık ve işin yapılış şekline odaklanan bir tartışma, hukuk sisteminde mobbing olarak değil, sıradan bir işyeri çatışması olarak değerlendirilmektedir. Mobbingden söz edilebilmesi için, hedeflenen kişiye yönelik düşmanca ve küçük düşürücü davranışların kasten, belirli bir düzen içerisinde ve uzun süre devam etmesi gerekmektedir.

Çalışma alanınızda yaşadığınız tek seferlik, anlık bir tartışma veya stres kaynaklı bir öfke patlaması neticesinde duyduğunuz hakaretler, prensip olarak yasal terminolojide sistematik bir mobbing eylemi olarak değil, olağan seyirde yaşanabilen bir işyeri çatışması olarak tasnif edilmektedir. Hukuken bir personelin psikolojik taciz cenderesinde olduğundan bahsedilebilmesi için, bireye yöneltilen bu kaba, düşmanca tutum ve onur kırıcı davranışların kasten, düzenli olarak, sistematik bir bütünlük içinde ve genellikle altı aydan daha uzun süreli bir zaman dilimine yayılarak gerçekleştirilmesi şartı aranmaktadır.

İş arkadaşınızla yaşadığınız bu tek seferlik ağır hakaret olayı doğrudan mobbing olarak adlandırılamasa da, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliğindeki işyeri şiddeti veya hakaret kapsamında değerlendirilebilir. Bir davranışın işyerinde zorbalık veya mobbing olarak nitelendirilebilmesi için, söz konusu saldırgan davranışların süreklilik içermesi, belirli bir hedefi olması ve mağdurun bu güç karşısında savunmasız kalması gerekmektedir.