Mobbing

Yöneticilik görevinizden alınmanız ve yerinize daha kıdemsiz birinin getirilmesi tek başına size psikolojik taciz uygulandığını kanıtlamaya yetmez ve doğrudan manevi tazminat hakkı doğurmaz. İşyerinde karşılaştığınız bu tür görev değişikliklerinin veya yönetimsel uygulamaların psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için iddialarınızın somut ve inandırıcı delillerle ispatlanması gerekmektedir.

Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimleri doğrudan sizin işvereniniz değil, asıl işveren konumunda olan Sağlık Bakanlığının birer temsilcisi ve işveren vekili konumundadırlar. Bu nedenle iş sözleşmenizden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ve mobbing gibi psikolojik taciz iddialarında doğrudan birlikte çalıştığınız aile hekimine husumet yönelterek dava açmanız hukuken doğru bir yöntem olarak kabul edilmemektedir.

İş yerinden istifa ederek ayrılıp çok kısa bir süre sonra başka bir iş yerinde çalışmaya başlamanız durumunda kıdem tazminatı almanız oldukça zordur. Mahkemeler, istifa tarihinden sadece iki gün sonra başka bir sicil numaralı iş yerinde çalışmaya başlanmasını, işçinin asıl niyetinin başka bir iş bulmak olduğu şeklinde değerlendirebilmektedir.

İşverenin işçileri sendikadan istifa ettirmek amacıyla baskı ve psikolojik taciz uygulaması hukuka aykırıdır ve işçiler bu durumda sendikal haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle yasal yollara başvurabilirler. Anayasa güvencesi altındaki sendika seçme ve bir sendikaya üye olma özgürlüğü, işverenlerin veya idari kararların keyfi müdahaleleriyle engellenemez.

İşten ayrılırken öne sürdüğünüz sebeplerden yalnızca birinin bile mahkemece tespit edilmesi, kıdem tazminatınızı alabilmeniz için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmenizi sonlandırırken fesih bildiriminizde hem psikolojik baskı ve yıldırma politikalarına maruz kaldığınızı hem de yaptığınız fazla mesailerin karşılığının ödenmediğini gerekçe göstermiş olabilirsiniz.

İstifa gerekçelerinizden sadece bir tanesinin varlığını ispatlamanız bile kıdem tazminatına hak kazanmanız için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmenizi feshederken bildirdiğiniz fesih gerekçeleri arasında hem mobbing yani psikolojik taciz hem de fazla çalışmalarınızın ödenmemesi gibi birden çok neden bulunuyorsa, mahkeme sürecinde bunlardan sadece birini kanıtlamanız davanın lehinize sonuçlanmasını sağlayabilir.

İşyerinde yönetici tarafından uygulanan sistematik psikolojik baskı ve ödenmeyen fazla mesailer nedeniyle işten ayrılmanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanmanız mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, işçiye tecrübesi olmadığı hâlde ağır iş yükü verilmesi, kadınlarla çalışmak istenmediği gibi cinsiyetçi söylemlerde bulunulması ve yöneticinin şahsi işlerinin yaptırılması psikolojik taciz (mobbing) olarak değerlendirilmektedir.

İşyerinde yasal haklarınızı talep etmeniz sonrasında amirleriniz tarafından size farklı muamelede bulunularak zor şartlarda çalıştırılmanız ve sürekli hale gelen baskılara maruz bırakılmanız durumunda manevi tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Ücretinizin düşürülmesine itiraz etmeniz gibi haklı bir nedene dayalı talepleriniz sonrasında koridorlarda azarlanmanız, tek başınıza ıssız şantiyelere gönderilmeniz ve yıllık izin gibi temel haklarınızın kullandırılmaması, iş hukukunda işçinin kişiliğinin korunması ilkesinin ihlali olarak değerlendirilir.

İşvereninizin sizi fiilen tam zamanlı çalıştırmasına rağmen Kuruma kısmi süreli çalışan olarak bildirmesi durumunda, aradaki eksik günlerinizi dava yoluyla tam zamanlı çalışmaya çevirterek ispat etme imkânınız bulunabilmektedir. İncelenen mahkeme kararına yansıyan olayda, işçinin haftalık elli sekiz ile altmış saat arasında çalışmasına ve resmî tatillerde bile mesai yapmasına rağmen işveren tarafından kısmi süreli olarak sigortaya bildirildiği görülmektedir.

İşyerinde psikolojik baskıya maruz kalmanız ve hak ettiğiniz alacakların ödenmemesi durumunda iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatınızı alabilirsiniz. İşverenler bazen işçilere matbu bir istifa dilekçesi imzalatarak işten kendi istekleriyle ayrılmış gibi göstermeye çalışmaktadır.