Mobbing

İdareci ve öğretmenlerin sizi belli bir görevden istifa ettirmek amacıyla sistematik biçimde ve ortak hareket ederek yürüttükleri dışlayıcı davranışlar doğrudan mobbing olarak değerlendirilir ve bu kişilere şahsen dava açmanıza imkan tanır. Örneğin, mesleki yetersizliğinize ilişkin asılsız dedikodular yapılması, iş yükünüzün kasten ve haksız yere artırılmaya çalışılması, size karşı sürekli onur kırıcı bir üslup takınılması son derece ciddi ihlallerdir.

Okulda size karşı kişisel kusurla hareket edilerek psikolojik taciz ve hakaret uygulanıyorsa, davanızı devlete değil doğrudan bu eylemleri gerçekleştiren idarecilere karşı açabilirsiniz. Anayasa kuralları gereği memurların görevlerini yaparken işledikleri kusurlardan doğan davaların kural olarak idare aleyhine açılması gerekse de bu kural her durum için mutlak ve kesin bir sınırlandırma getirmemektedir.

Evet, okul idarecilerinin size karşı sistematik bir biçimde ve ortak hareket ederek uyguladığı hakaret ve psikolojik taciz davranışları hukuk önünde doğrudan onların şahsi kusuru olarak değerlendirilir. Kamu görevlilerinin yürüttükleri idari yetkilerin kullanılma alanı içinde kalan ve idari işlem niteliğini koruyan davranışları devletin veya idarenin sorumluluğunda olsa da, bir çalışana hakaret etmek ve düzenli olarak yıldırma politikası izlemek gibi eylemler idari yetki sınırının çok ötesine geçmektedir.

İşyerinde yaşadığınız bu tür ağır travmatik olaylar, uğradığınız haksız soruşturmalar ve psikolojik baskılar sağlığınızı olumsuz etkiliyorsa, iş sözleşmenizi derhal sonlandırarak tazminat talep etme hakkınız bulunabilmektedir. Kanunlarımız, işçinin ruh ve vücut sağlığının bozulmasına yol açan veya çalışma şartlarının katlanılamaz derecede ağırlaştığı durumları işçi açısından korunması gereken haklı sebepler olarak görmektedir.

Uzun yıllar aynı iş yerinde çalışmış olmanız, imzaladığınız istifa belgesinin doğrudan geçersiz sayılması ve size tazminat ödenmesi için tek başına yeterli bir gerekçe oluşturmamaktadır. Bazı yerel mahkemeler, on yılın üzerinde çalışması bulunan bir işçinin kendi isteğiyle işten ayrılmasının hayatın olağan akışına uymadığını düşünerek işçi lehine karar verebilmektedir.

Amirinizin görev dağılımında adaletsiz davranması ve çalışma koşullarınızı haksız yere zorlaştırması gibi eylemler nedeniyle, onun bağlı olduğu kamu kurumuna karşı tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Dava konusu olayda, bölüm başkanının staj ve ders programını eşit dağıtmaması, çalışanını ikamet ettiği kıtadan çok uzak bir kıtadaki hastanelerde staj için görevlendirmesi ve habersiz olarak odasının yerini değiştirmesi gibi davranışlar kişinin psikolojisini bozan eylemler olarak ileri sürülmüştür.

İşyerinde maruz kaldığınız davranışların hukuken mobbing olarak kabul edilebilmesi için eylemlerin sistematik, sürekli ve kasıtlı bir şekilde sadece sizi hedef alarak yapıldığını kesin delillerle ispat etmeniz gerekmektedir. Hukuki tanımıyla psikolojik taciz olarak bilinen bu durumun varlığından söz edebilmek için, işyerindeki bir veya birkaç kişinin sizi istenmeyen kişi ilan etmesi ve süreklilik arz eden bir sıklıkta sizi sindirme amacı gütmesi aranmaktadır.

Mahkemelerin bir eylemi mobbing olarak kabul edebilmesi için davranışların sistematik, sürekli ve kasıtlı olması gerektiğinden tek bir tartışma üzerinden bu iddiada bulunmanız genellikle mümkün görülmemektedir. Yargı kararlarına yansıyan temel kurala göre, iş yerinde çalışanlar tarafından size yönelik olarak gerçekleştirilen baskı ve kötü muamelelerin münferit olaylar seviyesinde kalmaması ve belirli bir süreklilik arz etmesi şarttır.

İşverenin şikayetlerinizi dikkate almayıp sizi asılsız gerekçelerle işten çıkarması durumunda yasal yollara başvurarak hakkınızı aramanız oldukça olağan bir süreçtir. İşverenler genellikle işçinin görev yerini beğenmediğini, işyerinde huzursuzluk çıkardığını veya adeta kazan kaldırdığını iddia ederek fesihte haklı olduklarını savunabilmektedir.

İşyerinde psikolojik taciz nedeniyle işten ayrıldığınızda tazminat alabilmeniz için size yönelik haksız davranışları somut delillerle ispatlamanız gerekmektedir. Mahkemeler, sadece genel ve soyut ifadelere dayanan tanık beyanlarını yeterli bulmamakta, bu eylemlerin kim tarafından ve ne zaman yapıldığının net bir şekilde açıklanmasını aramaktadır.