Mobbing

İşverenin veya yöneticilerin ara sıra gösterdiği kaba, nezaketsiz veya haksız davranışlar tek başına mobbing olarak kabul edilmemektedir. Yargıtay kararlarına göre, bir eylemin psikolojik taciz sayılabilmesi için işçinin özel olarak hedef alınması, davranışların uzun bir süre zarfında ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanması gerekmektedir.

İşyerinde üstleriniz, sizinle eşit düzeyde çalışan iş arkadaşlarınız veya astlarınız tarafından size yönelik sistematik biçimde uygulanan dışlama, dedikodu ve kötüleme eylemleri hukuken mobbing olarak nitelendirilmektedir. Çağdaş iş hukuku kurallarına göre, işçinin şerefine, kişiliğine, inançlarına, yeteneklerine veya yaşam biçimine yönelik yapılan bu tür toplu saldırılar, işçinin işyerinde huzur içinde çalışmasını engellemekte ve performansını olumsuz etkilemektedir.

İş arkadaşınızın size yönelik hakaret ve mobbing gibi eylemleri kişisel kusur niteliğinde kabul edildiğinden doğrudan kendisine karşı manevi tazminat davası açabilirsiniz. Mahkemeler genellikle kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken verdikleri zararlar için ilgili idare aleyhine dava açılması gerektiğini belirtse de, haksız eylem teşkil eden psikolojik taciz davranışları bu kuralın istisnasını oluşturur.

Memurun size karşı kasıtlı olarak gerçekleştirdiği eziyet ve hakaret gibi fiillerde davanın mutlaka kuruma açılması şart değildir, bu nedenle mahkemenin verdiği ret kararına karşı itiraz yoluna gidebilirsiniz. Kamu görevlilerine karşı açılan tazminat davalarında idareye başvurulması gerektiği kuralı mutlak değildir ve bu kural yalnızca idari işlem ve eylem niteliğini yitirmemiş davranışlar ile sınırlıdır.

Amirlerinizin ortak kullanıma açık olan kamu laboratuvarlarını size kullandırmaması ve size yönelik hakaretlerde bulunması idari bir işlem değil, tamamen onların şahsi suçları ve kişisel kusurları olarak kabul edilir. Kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken Anayasa'nın ve yasaların kendilerine çizdiği sınırların dışına çıkarak bir başka çalışana karşı husumet gütmesi ve ona zarar vermesi hizmet kusuru olarak değerlendirilemez.

İşyerinizde yürüttüğünüz görevlerin aniden ve bildirimsiz olarak elinizden alınması, akademik veya mesleki gelişiminizin eğitim taleplerinizin reddedilmesi yoluyla engellenmesi ve haksız disiplin cezalarına maruz bırakılmanız genel olarak kişilik haklarına saldırı ve psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilecek eylemler arasında yer almaktadır. Bu tür sistematik yıpratma, statünüzü düşürme ve itibarınızı sarsmaya yönelik haksız isnat ve uygulamalar neticesinde sağlığınızın bozulduğunu ve zarara uğradığınızı iddia ederek manevi tazminat talebinde bulunmanız mümkündür.

İşyerinde maruz kaldığınız psikolojik taciz iddialarıyla açtığınız davada manevi tazminat talebinizin tamamen reddedilmesi durumunda, karşı tarafın avukatına sadece maktu yani sabit bir vekalet ücreti ödersiniz. Mahkemeler, işçilik alacakları davasında birden fazla talep olduğunda, reddedilen her bir talep türü için avukatlık ücretini ayrı ayrı hesaplamak zorundadır.

İşyerinde yöneticiniz tarafından baskı gördüğünüzü iddia etmeniz tek başına tazminat kazanmanız için yeterli görülmemektedir ve bu durumu somut delillerle kanıtlamanız gerekmektedir. Yargıtay uygulamalarına göre psikolojik taciz olarak kabul edilecek davranışların sistematik hale gelmesi, kasıtlı olarak yapılması ve uzun bir zamandan beri süreklilik göstermesi şarttır.

Yöneticilerinizin ve meslektaşlarınızın size karşı gerçekleştirdiği bu tür psikolojik taciz eylemleri nedeniyle kendilerine doğrudan manevi tazminat davası açabilirsiniz. Anayasa kuralları gereği memurların görevlerini yaparken işledikleri kusurlardan doğan davaların idare aleyhine açılması genel bir kural olsa da, bu durum sadece idari işlem ve eylem niteliğini yitirmemiş davranışlar için geçerlidir.

Mahkemenin davanızı sadece husumet yönünden reddederek idareye dava açmanız gerektiğini belirtmesi hukuken doğru bir karar değildir. Kamu görevlilerinin yürüttükleri idari yetkilerin dışına çıkarak size karşı haksız bir şekilde psikolojik taciz uygulaması, Anayasa kapsamında idareye yöneltilmesi zorunlu olan davalar arasında yer almaz.