Manevi Tazminat

İşyerinizde uğradığınızı iddia ettiğiniz psikolojik baskı ve ödenmeyen ek ders ücretleri gibi sebeplerle açmış olduğunuz dava, işyerinizin sonradan olağanüstü hal kararnamesiyle kapatılması durumunda esastan incelenemeyecek ve dava şartı eksikliğinden dolayı usulden reddedilecektir. İncelemeye konu kararda, fen ve teknoloji öğretmeni olarak çalışan bir işçinin mobbing iddiası ile kıdem tazminatı ve manevi tazminat talebiyle açtığı davanın süreci ele alınmıştır.

İş yerinde uğradığınız psikolojik baskı ve haksız fesih nedeniyle doğan zararlarınız için hem şirkete hem de size bu baskıyı uygulayan yöneticilere karşı birlikte dava açabilirsiniz. İşverenin sorumluluğu devam etmekle birlikte, doğrudan haksız fiili gerçekleştiren şahısların da bu zarardan sorumlu tutulması mümkündür.

Açtığınız işe iade davasını kazanmış olmanız, işyerinde size karşı psikolojik baskı uygulandığını kanıtlamak için tek başına kesinlikle yeterli bir delil olarak görülmemektedir. Mahkemelerin işe iade kararı vermesi genellikle işverenin fesih sürecindeki usul hatalarından, örneğin çalışanın işten çıkarılmadan önce geçerli bir şekilde savunmasının alınmamasından veya gösterilen fesih sebebinin yasal açıdan yetersiz bulunmasından kaynaklanmaktadır.

İşyerinde psikolojik baskı gördüğünüz iddiasıyla iş sözleşmenizi kendiniz sonlandırıp dava açtığınızda mahkeme mobbing koşullarının oluşmadığına kanaat getirirse öncelikle manevi tazminat talebinizi reddedecektir. Yargılama aşamasında dinlenen kendi tanıklarınız dahi baskı gördüğünüzden ziyade sizin işten kendi isteğinizle ayrıldığınızı duyduklarını beyan ederse ve işi bıraktığınızın hemen akabinde başka bir işyerinde çalışmaya başladığınız anlaşılırsa feshinizin haklı bir nedene dayanmadığı değerlendirilebilir.

İşyerinizde maruz kaldığınız bu tür sistematik ve sürekli baskılar hukuken psikolojik taciz (mobbing) olarak kabul edilmektedir ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargıtay kararlarına göre, yönetim değişikliği sonrasında çalışanın hak ettiği terfinin kasıtlı olarak yapılmaması, üst yöneticiler tarafından sorgulayıcı ve sert bir iletişim dilinin benimsenmesi çalışanı yıldırmaya yönelik eylemlerdir.

Hak ettiğiniz ücretlerin kasıtlı olarak ödenmemesi ve yasal yollara başvurduğunuzda haksız cezalarla hedef alınmanız açık bir yıldırma eylemi olup mahkemede mobbing iddialarınızın temelini oluşturacaktır. Özellikle işini iyi yapan ve mesleğinde tecrübeli bir çalışan olmanıza rağmen, performans değerlendirmelerinde başarılı görünmenize tezat oluşturacak şekilde asılsız tutanaklarla kınama cezası almanız, yönetimin sizi işten uzaklaştırma çabasını ortaya koyar.

İşyerinde üstlerinizle veya çalışma arkadaşlarınızla yaşadığınız anlık öfkeler, geçici darılmalar veya olağan tartışmalar hukuken mobbing olarak kabul edilmemektedir. Bir uygulamanın psikolojik taciz yani mobbing sayılabilmesi için bu davranışların size karşı kasıtlı ve sistematik bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir.

İşyerinde yaşanan anlık öfkeler, geçici darılmalar veya olağan çatışmalar tek başına psikolojik baskı olarak değerlendirilememektedir. Bir uygulamanın mobbing olarak kabul edilebilmesi için eylemlerin kasıtlı ve sistematik bir şekilde yapılması gerekmektedir.

İşyerinde mobbinge uğradığınızı ispatlamanız halinde manevi tazminat kazanma hakkınız bulunmaktadır ancak bu tutar bir zenginleşme aracı olacak kadar yüksek belirlenmemektedir. Yargıtay kararlarına göre manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir ve duyulan acı ile elem sebebiyle ödenmesine hükmedilen bu para ne bir ceza ne de malvarlığı zararının karşılanması amacını taşır.

Hayır, işe iade davası ile mobbing nedeniyle manevi tazminat davasını aynı dosya üzerinden birlikte yürütmeniz hukuken mümkün görünmemektedir. İşe iade davaları yani iş güvencesi hükümleri ile tazminat davalarının temyiz inceleme süreleri birbirinden farklıdır.