Kötüniyet Tazminatı

İşyerinizdeki personel sayısının azlığı veya çalışma sürenizin yetersizliği gibi nedenlerle iş güvencesi kapsamında bulunmasanız dahi, işvereninizin yasal yetkilerini hukuka aykırı şekilde kullanması cezasız kalmamaktadır. Şikayet hakkınızı kullandığınız için misilleme olarak sözleşmenizin feshedilmesi, dürüstlük kuralına aykırı ve keyfi bir işlem olarak yorumlanarak size kötüniyet tazminatı talep etme yolu açabilir.

İşverenin, sırf kendi benimsediği politik düşünceye sahip olmadığı veya farklı bir partiyi desteklediği gerekçesiyle bir çalışanın iş sözleşmesini feshetmesi, dürüstlük kuralına ve eşitlik ilkesine açıkça aykırılık teşkil eden bir eylemdir. Bir işçinin sadece siyasi inancı nedeniyle işinden edilmesi, hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilir ve bu durum, iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler açısından kötüniyet tazminatı talebine temel oluşturabilecek son derece güçlü bir göstergedir.

İş sözleşmenizin hamileliğiniz öğrenildikten hemen sonra makul olmayan sebeplerle feshedilmesi, normal işçilik alacaklarınızın yanı sıra ilave tazminatlar talep edebilmenize zemin hazırlayabilecek bir eylemdir. İş hukuku, işverenlerin işçilere karşı olan davranışlarında dürüstlük kuralına ve eşitlik prensibine uygun hareket etmelerini bekler.

İlgili mevzuatlarımız, kadın çalışanların sırf hamile kalması veya yasal izinlerini kullanması gibi nedenlerle işten çıkarılmasını kesin bir dille yasaklamış olup bu durum geçerli bir fesih sebebi oluşturmaz. İşvereninizin hamileliğinizi öğrendikten hemen sonra somut ve ölçülebilir bir belgeye dayanmadan performans düşüklüğü iddiasıyla iş akdinizi sonlandırması, fiili karineler ışığında size karşı hukuka aykırı davranıldığına dair çok önemli bir emare teşkil etmektedir.

İşe iade davası açabilmeniz için yasal düzenlemeler gereğince işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olması kuralı aranmaktadır. Bu sayı sınırının altındaki işletmelerde çalışan işçiler, kanun kapsamında sağlanan iş güvencesi hükümlerinden doğrudan yararlanamamaktadır.

İşverenin kanunun tanıdığı fesih hakkını sırf onu şikayet ettiğiniz için kullanması, objektif dürüstlük kuralına aykırı bir işlem olarak değerlendirilebilir ve size tazminat hakkı doğurabilir. İşverenin bu hakkı çalışanı cezalandırmak, yasal haklarını aramasını engellemek veya intikam almak amacıyla kullanması korunan bir hukuki yarar değildir.

İş güvencesi kapsamında olmayan, yani altı aydan daha az kıdemi bulunan işçilerin sözleşmelerinin işverence keyfi veya intikamcı bir tutumla feshedilmesi halinde kötüniyet tazminatı talep etme hakkı doğabilmektedir. Bu tazminat türü, ihbar süresine ait ücretin üç katı tutarında belirlenmektedir.

Çalıştığınız işyerinde otuzdan az işçi bulunması sebebiyle iş güvencesi hükümlerinden yararlanamıyor olsanız da, şikayet hakkınızı kullandığınız için işten çıkarılmanız durumunda kötüniyet tazminatı talep etme hakkınız doğabilecektir. İşverenin belirsiz süreli iş sözleşmesini süreli fesih hakkı bulunsa da, bu hakkın dürüstlük ve objektif iyiniyet kurallarına aykırı olarak kullanılması kanunlarımızca himaye edilmez.

İş güvencesi kapsamında olmasanız dahi işverenin sizi siyasi düşünceniz gibi mutlak bir ayrımcılık temeline dayanarak işten çıkarması, fesih hakkının kötüye kullanılması ve ayrımcılık yasağının ağır bir ihlali olarak kabul edilebilir. Altı aydan az kıdemi olan veya otuzdan az işçi çalıştıran işyerlerinde çalışan işçiler işe iade davası açamasalar bile, işveren onlara karşı dürüstlük kuralına uymak zorundadır.