Kıdem Tazminatı

İşyerindeki yöneticinizin sadece işinizi denetlemesi ve işin yapılış şekline dair sorular sorması tek başına psikolojik taciz olarak değerlendirilemeyebileceğinden, sırf bu sebebe dayanarak işten ayrıldığınızda tazminat almanız mümkün olmayabilir. İşyerinde bir eylemin mobbing olarak kabul edilebilmesi için, işçinin şeref, kişilik, karakter veya inanç gibi değerlerine yönelik sistemli bir psikolojik veya duygusal saldırı bulunması gerekmektedir.

İşten ayrıldıktan belli bir süre sonra aldığınız psikiyatri raporları, işyerindeki baskıların doğrudan bir kanıtı olarak kabul edilmeyebileceğinden mahkeme sürecinde tazminat talebinizi ispatlamak için tek başına yeterli bir delil oluşturmayacaktır. İşçinin çalışma ortamındaki haksız uygulamalar nedeniyle sağlığının bozulduğunu iddia etmesi durumunda, bu sağlık sorununun işyerindeki eylemlerle bağlantılı olması büyük önem taşır.

Uzun yıllar boyunca aynı işyerinde çalışmış olmanız ve görünürde bir sebep yokken işten ayrılmanız hayatın olağan akışına aykırı gibi dursa da, sırf bu kıdem süresine dayanarak size işyerinde psikolojik baskı yapıldığının otomatik olarak kanıtlanmış sayılması hukuken mümkün değildir. Mahkemeler, bir işçinin uzun süreli ve deneyimli bir personel olmasını tek başına bir fesih gerekçesi veya haksız uygulamanın kesin bir delili olarak görmemektedir.

İş sözleşmenizi sonlandırırken yazdığınız el yazısı istifa dilekçesinde hiçbir haklı sebep belirtmediyseniz, sonradan açacağınız davada kıdem tazminatı talebiniz reddedilebilir. İlgili mahkeme kararına yansıyan olayda, işveren tarafından kendisine küfür edildiğini, baskı kurulduğunu ve psikolojik taciz uygulandığını iddia eden bir şoförün açtığı dava incelenmiştir.

İstifa ettiğinizi bildirdiğiniz tarihten bir gün önce başka bir işyerinde sigortalı olarak çalışmaya başladığınızın tespit edilmesi, baskı iddialarınızı zayıflatarak davanızı olumsuz etkileyebilecek ciddi bir durumdur. İlgili kararda, işçinin işyerinde sistematik baskı, tehdit ve hakaretlere maruz kaldığı için işten ayrıldığını öne sürdüğü bir uyuşmazlık incelenmiştir.

İşverenin çalışma şartlarını düzelteceği ve ücretleri ödeyeceği yönündeki sözlerini tutmaması üzerine işten ayrılmak zorunda kalmanız durumunda kıdem tazminatı talep ederek dava açabilirsiniz. İncelenen mahkeme kararında, yoğun bakım hemşiresi olarak çalışan ve psikolojik aşağılama ile kötü muameleye maruz kaldığı için istifa etmek isteyen bir işçinin, işverenin vaatleri üzerine çalışmaya devam ettiği ancak sözlerin tutulmaması üzerine işi bırakarak tazminat talep ettiği görülmektedir.

İşyerinde başka bir çalışanla karşılıklı olarak kavga etmeniz ve birbirinizi darp etmeniz durumunda, işverenin iş sözleşmenizi derhal sonlandırması haklı nedene dayanır ve bu durumda kıdem tazminatı almanız mümkün olmaz. İşverenin kavgaya karışan her iki işçiyi de aynı anda işten çıkarması, eşit davranma yükümlülüğü kuralına uygun bir adımdır.

İşverenin sırf satış hedeflerinin altında performans gösterdiğiniz gerekçesiyle sizi tazminatsız olarak işten çıkarması hukuka uygun olmadığından kıdem ve ihbar tazminatınızı talep edebilirsiniz. Mahkeme kararlarında açıkça belirtildiği üzere işçinin belirlenen satış hedeflerini tam olarak gerçekleştirememesi doğrudan haklı fesih sebebi oluşturmamaktadır.

İş yerinizde size yönelik uygulamaların süreklilik arz etmesi ve sistematik bir psikolojik baskı oluşturması durumunda iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetme hakkınız doğabilmektedir. İncelenen mahkeme kararında değerlendirildiği üzere, işçiye yönelik davranışların şüpheye yer bırakmayacak şekilde mobbing niteliğinde olduğunun ve bu durumun işçide sedef hastalığı gibi fiziki rahatsızlıklar bile doğurduğunun tanık anlatımlarıyla tespit edilmesi halinde, işçinin haklı nedenle fesih hakkını kullanarak işten ayrılması yargı mercilerince hukuka uygun bulunmuştur.

Kıdem tazminatınız hesaplanırken gerçek maaşınız ne kadar yüksek olursa olsun, kanunla belirlenmiş olan genel tavan sınırını geçemeyecek şekilde bir hesaplama yapılmaktadır. İlgili kanun maddelerine göre, iş sözleşmeleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini aşamamaktadır.