Kıdem Tazminatı

İşyerinde şahitlik yapmanız engellenmek istenerek görev yerinizin değiştirilmesi, onayınız olmadan teçhizatsız çalışmaya zorlanmanız ve aşırı fazla mesai yaptırılması gibi nedenlerle işten ayrılmanız durumunda kıdem tazminatı talep etme hakkınız doğabilmektedir. Yargıtay incelemesine konu olan bir olayda, özel güvenlik görevlisi olarak çalışan bir işçi, köpeklerin parçalaması sonucu vefat eden bir işçinin davasında tanıklık yapacağından dolayı kendisine işverence baskı yapıldığını ve görev yerinin değiştirildiğini belirterek iş sözleşmesini feshetmiştir.

Mahkemeye sunulan alacak artırım dilekçesinin harcının yatırılmamış olması, lehinize verilen kararın Yargıtay tarafından bozulmasına neden olan ciddi bir usul eksikliğidir. Yargıtay kararına konu olan bir uyuşmazlıkta, özel güvenlik görevlisi olarak çalışan işçinin davasında yerel mahkeme toplanan delillere göre davanın kısmen kabulüne karar vermiş olsa da, yüksek mahkeme bu kararı usul yönünden hatalı bulmuştur.

İşyerinde yaptığınız fazla çalışmaların karşılığının ödenmemesi, işçi açısından iş sözleşmesini sona erdirmek için geçerli bir haklı fesih sebebi oluşturmaktadır. Mahkeme sürecinde işyerinde mobbing uygulandığını veya görev tanımınızın dışında işlerde çalıştırıldığınızı kesin olarak ispat edememiş olsanız dahi, sırf mesai ücretlerinizin ödenmemesi durumu sözleşmenizi yasalara uygun şekilde sonlandırdığınızı göstermeye yeterli olabilmektedir.

İşyerinde psikolojik baskıya maruz kalmanız, fazla çalışmalarınızın karşılığının verilmemesi ve ücretinizin kurumlara eksik bildirilmesi gibi durumlar işçi açısından iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkanı sunmaktadır. İşvereniniz size karşı psikolojik taciz niteliğinde eylemlerde bulunuyorsa veya anlaştığınız ücret ile resmi kurumlara bildirilen ücret arasında fark varsa bu durumlar yasal haklarınızı aramanız için geçerli bir zemin oluşturur.

İşyerinde amirinizle yaşadığınız sorunlar ve çalışma şartlarındaki bazı olumsuz değişiklikler tek başına psikolojik taciz olarak kabul edilmemektedir ve bu nedenle istifa etmeniz halinde kıdem tazminatı alamayabilirsiniz. Mahkeme kararlarına göre, bir eylemin işçi lehine haklı fesih sebebi sayılabilmesi için işçiye yönelik baskının sürekli ve sistematik bir hal alması gerekmektedir.

İş sözleşmenizi kanuna uygun haklı sebeplerle sona erdirdiyseniz, fesihten çok kısa bir süre sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlamanız kıdem tazminatı almanıza engel teşkil etmemektedir. Önemli olan husus, işten ayrılış sürecinizde işverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması ve sizin de ihtarname ile bu durumu açıkça belirterek sözleşmeyi sonlandırmış olmanızdır.

İşten ayrılırken sunduğunuz fesih bildiriminde birden fazla gerekçe göstermeniz ve bunlardan yalnızca bir tanesini mahkemede ispatlayabilmeniz, kıdem tazminatı hakkınızı kazanmanız için yeterli kabul edilmektedir. İş sözleşmesini sonlandırırken ileri sürdüğünüz fazla çalışma veya mobbing gibi iddiaların ispatlanamamış olması, diğer geçerli fesih sebeplerini geçersiz kılmaz.

Mahkeme kararında işten çıkış tarihinizin açıkça belirtilmemesi, faiz hesaplamasında eksikliklere ve hatalara neden olabilecek önemli bir usul problemidir. Bir iş davasında mahkeme tarafından kıdem tazminatı hüküm altına alınırken, uygulanacak faizin başlangıç tarihinin doğru tespit edilebilmesi için fesih tarihinin karar metninde çok net bir şekilde gösterilmesi gerekir.

İşyerinde amiriniz tarafından size hakaret edilmesi durumunda işyerini fiilen terk etmeniz, iş sözleşmenizi haklı nedenle feshettiğiniz anlamına geleceğinden kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Yargıtay kararlarına konu olan benzer bir uyuşmazlıkta, vardiya amiri ile yaşanan tartışma sırasında amirin hakaret içeren sözler sarf etmesi üzerine işçinin işi bırakarak işyerini eylemli olarak terk etmesi hali değerlendirilmiştir.

İşyerindeki ağır çalışma şartları, sürekli uzun saatler çalıştırılma ve psikolojik baskı gibi nedenlerle işe gitmeyerek işyerini fiilen terk etmeniz durumunda, bu eyleminiz haklı nedene dayandığı sürece yasal haklarınızı kaybetmezsiniz. Emsal bir mahkeme kararına yansıyan olayda, bir işçinin günde on iki saat çalıştırıldığı, çalışma şartlarının ağırlığı ve işyerinde yaşadığı baskılar neticesinde amiriyle tartışarak işyerine gitmemeye başladığı görülmektedir.