Kıdem Tazminatı

İşyerinde işveren veya yetkilileri tarafından size yönelik baskı ve olumsuz tutumlar sergilenmesi ile birlikte fazla çalışma ve genel tatil ücreti gibi alacaklarınızın ödenmemesi durumunda iş sözleşmenizi kendiniz sonlandırsanız bile tazminat hakkınız doğmaktadır. Hukuki değerlendirmelere göre, işçiye yöneltilen olumsuz davranışlar ve ödenmeyen işçilik alacakları bir araya geldiğinde, işçinin işyerini terk etmesi yasal olarak haklı fesih niteliği taşımaktadır.

Fazla çalışma ücretlerinizin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmenizi sonlandırmanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz ve içeride kalan fazla mesai ücretlerinizi talep edebilirsiniz. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, işçinin hak ettiği ücretlerinin ödenmemesi işçi açısından işi bırakmak için geçerli bir nedendir ve bu durumda işçiye kıdem tazminatı ödenmesi zorunludur.

Evet, eğitim durumunuza ve mesleğinize uygun olmayan niteliksiz işlerde çalıştırılmanız ve görev yerinizin sürekli değiştirilmesi iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetmeniz için yeterli bir sebeptir. İşvereninizin sizi branşınızla ilgisi bulunmayan bölümlere ataması, örneğin bir işletme mezunu olarak destek hizmetlerinde veya itfaiyede santral görevlisi gibi alakasız işlerde çalışmaya zorlanmanız, kariyerinize aykırı bir durum oluşturmaktadır.

Kıdem tazminatınız hesaplanırken kullandığınız ücretsiz izin süreleri hizmet sürenize dahil edilmez ve hesaplama her halükarda fesih tarihindeki yasal tavan ücret sınırını geçemez. İş sözleşmenizi haklı nedenle feshettiğiniz tarihte geçerli olan yasal kıdem tazminatı tavanı esas alınarak ödeme yapılması zorunludur, bu sınırın üzerindeki bir tutar üzerinden hesaplama yapılması hukuka aykırıdır.

Çalışma koşullarınızın rızanız dışında esaslı bir şekilde değiştirilmesi durumunda, bu yeni koşulları kabul etmeyerek iş sözleşmenizi kendiniz feshederseniz yasal şartları taşımanız halinde kıdem tazminatınızı kesinlikle alabilirsiniz. Kanunlarımıza göre işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan ücret, çalışma süresi, işin nerede ve ne zaman görüleceği gibi hususların tamamı çalışma koşulları kapsamında değerlendirilir ve bu koşullar işçinin aleyhine olacak şekilde tek taraflı olarak zorla uygulanamaz.

İşe iade davanızı kazanmanız halinde mahkeme öncelikle feshin geçersizliğine ve eski işinize iade edilmenize karar vererek boşta geçen sürelere ait ücretleriniz ile işe başlatılmama ihtimaline karşı tazminat haklarınızı güvence altına alır. İşvereninizin size sunduğu yeni görevlendirme teklifi iş şartlarını ağırlaştıran bir esaslı değişiklik niteliğindeyse ve bu değişikliğin işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedeni ispatlanamamışsa, yapılan fesih haksız bulunur.

İşvereninizin yazılı bir değişiklik teklifi sunmaması ve sizin de altı işgünü içinde yazılı bir onay vermemeniz halinde, sözlü itirazınıza rağmen çalışmaya devam etmeniz çalışma koşullarındaki değişikliği kabul ettiğiniz anlamına gelmez ve bu yasal olarak sizi bağlamaz. Yasa gereğince, çalışma şartları üzerinde işçi aleyhine yapılmak istenen esaslı değişikliklerin mutlaka yazılı olarak bildirilmesi ve işçinin de bu teklifi yazılı olarak kabul etmesi şarttır.

Maaşlarınızın zamanında ödenmemesi, sürekli yıllık izne çıkarılarak görevinizi yapmanızın engellenmesi ve mobbing gibi nedenlerle işten ayrılmanız durumunda kural olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kötü niyet tazminatı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Ancak bu haklarınızı iş mahkemesinde ileri sürebilmeniz için öncelikle kanunlar önünde işçi statüsünde kabul edilmeniz gerekmektedir.

İşverenin sizi mesai saatinde uyumak gibi bir sebep göstererek işten çıkarması durumunda, feshin haksız olduğunu kanıtlayarak kıdem tazminatı talebinde bulunma hakkınız mevcuttur. Sizinle benzer bir olayda, yıllarca aynı işyerinde ustabaşı olarak çalışan ve sürekli mesaiye kalarak gece geç saatlere kadar görev yapan bir işçi, mesai başında uyuduğu bahane edilerek işten çıkarılmıştır.

Evet, işyerinde ustabaşının sürekli hakaret etmesi ve fiziksel şiddet uygulaması gibi psikolojik baskılara maruz kalmanız ve maaşınızın bir kısmının elden ödenmesi sebebiyle iş sözleşmenizi haklı nedenle fesih yoluyla sonlandırıp tazminatınızı alabilirsiniz. Mahkeme kararlarına göre, işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerini almaması, işyerinde işyeri hekimi bulundurmaması ve sıcak galvaniz gibi tehlikeli işlerde çalışan işçiye gerekli korumayı sağlamaması da işçi açısından geçerli bir fesih sebebidir.