İşçi Hakları

İşyerinde çalışanların amirlerine yönelik küfür etmesi, hakarette bulunması, iftira atması veya sosyal medya üzerinden onur zedeleyici paylaşımlar yapması, İş Hukuku sınırlarını aşarak doğrudan ceza hukuku incelemesine de girebilecek suç şüphesi barındıran eylemlerdir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında, bir kişinin şeref ve haysiyetine yönelik gerçekleştirilen bu tür sistematik saldırılar, huzur ve sükunu bozma veya hakaret suçu olarak değerlendirilmeye elverişlidir.

Türk Ceza Kanunu metninde mobbing kavramını doğrudan ihtiva eden spesifik bir ceza maddesi bulunmasa dahi, çalışanların hakları anayasal ve yasal güvencelerle korunmakta olup, temel hak arayışınız İş Hukuku normları çerçevesinde yürütülebilmektedir. Öncelikle Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın çalışma hakkını düzenleyen maddeleri, herkesin çalışma hayatında güvence altında olduğunu ve kişinin gücüne uymayan işlerde çalıştırılamayacağını hükme bağlayarak çalışanı üst bir normla koruma altına alır.

İşverenin veya yetkilendirdiği kişilerin size yönelik sistematik psikolojik baskısı ve ayrımcı tutumu, yasal düzenlemeler kapsamında maddi ve manevi tazminat talep etmenize zemin hazırlayabilecek çok önemli bir hukuki ihlaldir. İş hukuku çerçevesinde değerlendirildiğinde mobbing, işverenin çalışanlarına karşı sahip olduğu adil ve eşit davranma yükümlülüğünün açık bir ihlali olarak görülmektedir.

Görev tanımınızın ve uzmanlık alanınızın çok dışındaki son derece zorlayıcı işlerin size sistematik olarak dayatılması veya mevcut asli işlerinizin hiçbir gerekçe gösterilmeden elinizden alınması, mesleki kaliteye yönelik saldırılar kapsamında değerlendirilebilecek çok ciddi bir psikolojik taciz boyutudur. İş hukuku uyuşmazlıklarında, bir çalışana anlamsız, üstesinden gelemeyeceği kadar ağır işlerin yüklenmesi veya tam tersine hiçbir görev verilmeyerek çalışanın atıl ve değersiz bırakılması, kişinin iş motivasyonunu kırmayı ve onu istifaya zorlamayı hedefleyen kasti eylemler olarak yorumlanabilmektedir.

İşverenin, çalışanlarının psikolojik tacize uğramamaları ve bu tür haksızlıklara maruz kalanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli olan bütün tedbirleri alma yükümlülüğü bulunmaktadır. İş hukuku kapsamında işveren, işçinin sadakat borcunun bir karşılığı olarak işçiyi gözetme borcu altındadır ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir çalışma düzeni sağlamak zorundadır.

Başlangıçta sahip olduğunuz yüksek örgütsel bağlılığın, kasıtlı olarak karar alma süreçlerinden dışlanmanız ve grup uyumunuzun bozulması neticesinde zedelenmesi, hukuki bir inceleme gerektiren psikolojik taciz iddialarının somut bir temelini oluşturabilir. Bir çalışanın fikirlerinin sürekli olarak görmezden gelinmesi, daha önce dahil olduğu idari veya mesleki kararlardan izole edilmesi, onu iş ortamında yalnızlaştırma ve değersizleştirme amacı taşıyan belirgin eylemlerdendir.

İşvereninizin veya yöneticilerinizin çalışanları sendikaya üye olmamaları yönünde tehdit etmesi ve sendikal faaliyetleri yasaklaması anayasal hakların ve kanunların çok açık bir ihlalidir,. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre sendikaya üye olmak her işçinin temel yasal hakkıdır ve hiç kimse veya kurum bu hakka engel olamaz,.

Çalıştığınız projelerde yapımcıların yazılı sözleşme yapmaktan kaçınması ve sizi kendi nam hesabınıza çalışan bir birey gibi fatura kesmeye zorlaması, iş hukukunda işçi statüsünün gizlenmesi boyutunda incelenebilecek bir yaklaşımdır. Sektörde bağımsız veya serbest çalışan adı altında işçilerin sigorta prim yükünün kendi üzerlerine yıkılması, temel sosyal haklardan mahrum bırakılma anlamına gelmektedir.

Aynı pozisyondaki veya eşdeğer konumdaki iş arkadaşlarınızın, mesleki rekabet veya kişisel hasetlik gibi duygularla size karşı organize biçimde uyguladıkları planlı ve sürekli dışlama eylemleri yatay mobbing olarak kabul edilmektedir. Nitelikli ve başarılı çalışanlara yönelik kıskançlık temelli bu karşılıklı yıldırma politikaları, çalışma barışını kökünden bozan ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşıyan ciddi bir işyeri ihlalidir.

İşyerinde aynı pozisyonda ve aynı nitelikteki işi yapan işçiler arasında sadece uyruk veya göçmenlik durumu nedeniyle ücret farklılığı yaratılması, eşit davranma ilkesine aykırılık teşkil eden bir uygulamadır,. Yabancı uyruklu olduğunuz için size Türk işçilerden daha az maaş ödenmesi, işveren tarafından uygulanan ve hukuki incelemeye tabi tutulabilecek bir ayrımcılık örneği olarak karşımıza çıkmaktadır.