İşçi Hakları

İşvereniniz tarafından size sunulan hesap pusulalarında ödeme yapılmış görünse bile, bu belgelerde imzanız yoksa ve banka hesabınıza yatırılmış bir para bulunmuyorsa bu alacaklarınızı yasal olarak talep edebilirsiniz. İş davalarında işçinin hak kazandığı ücretlerin ödenip ödenmediği konusu değerlendirilirken mahkemeler sadece tek taraflı hazırlanan belgelere itibar etmezler.

Resmi tatillerde çalıştığınızı iddia ediyorsanız bu durumu işyeri kayıtları, giriş çıkış belgeleri veya işyeri iç yazışmaları gibi yazılı delillerle, bunlar yoksa çalışma düzenini bilen tanıkların ifadeleriyle ispatlayabilirsiniz. İşçinin imzasını taşıyan maaş bordroları sahteliği kanıtlanana kadar kesin delil niteliği taşıdığından, imzaladığınız bordroda bayram ve genel tatil ücreti ödemesi yapılmış görünüyorsa kural olarak daha fazla çalıştığınızı ileri süremezsiniz.

Resmi tatil günlerinde yaptığınız çalışmaların karşılığı olan alacaklarınızın hesaplanmasında, dinlettiğiniz şahitlerin beyanları yalnızca sizinle birlikte çalıştıkları süreyle sınırlı kabul edilir. İş uyuşmazlıklarında tatil günlerinde çalışma yapıldığını işçinin, bu çalışmanın ücretinin ödendiğini ise işverenin kanıtlaması gerekmektedir.

İş yerinizde resmi tatillerde veya hafta sonlarında çalışmanıza rağmen ücretlerinizin ödenmediği durumlarda, bu çalışmalarınızı ve alacaklarınızı mahkemede aynı dönemde sizinle birlikte çalışmış olan işyeri şahitlerinin beyanlarıyla ispatlayabilirsiniz. Mahkemeler, uzun süreli ödenmeyen genel tatil ücreti veya fazla mesai alacaklarını değerlendirirken, özellikle işverenin elinde aksini gösteren yazılı bir belgenin bulunmadığı durumlarda tanık ifadelerini temel alarak hesaplama yapmaktadır.

İşverenin fazla mesaileri kendi rızanızla yaptığınızı iddia etmesi veya size çeşitli belgeler imzalatmış olması, ispatlanmış olan mesai alacaklarınızı almanıza engel teşkil etmez. Yoğun dönemlerde yaptığınız çalışmaları dava aşamasında tanık anlatımları gibi hukuki yollarla destekleyip ispatladığınız takdirde bu emeklerinizin karşılığı olan ödemelere hak kazanırsınız.

Alacaklarınızın miktarını dava açtığınız an itibariyle tam ve kesin olarak bilemiyorsanız, mahkemede hukuki ilişkinizi belirterek kısmi dava açma hakkınızı kullanabilirsiniz. İşveren tarafı, alacak miktarının bilindiğini iddia ederek kısmi dava açılamayacağını savunsa da, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi hesaplanması yargılama gerektiren durumlarda bu tür davaların açılması hukuka uygundur.

Bayram çalışmalarınıza ait ücretleriniz, banka kayıtları ve tanık beyanları doğrultusunda mahkemece tespit edilecek olan gerçek ve daha yüksek olan maaşınız üzerinden hesaplanmalıdır. Sadece iş sözleşmenizde yazan asgari ücretin dikkate alınması hak kaybına yol açacağından, öncelikle gerçekte aldığınız aylık ücretin ne kadar olduğunun net bir şekilde aydınlatılması gerekmektedir.

İşvereniniz imzanızın bulunmadığı belgelerle ödeme yaptığını iddia ediyorsa, bu durumun banka kayıtlarıyla net bir şekilde desteklenmesi gerekmektedir. Yargıtay kararlarına göre, dosya içerisinde bulunan ve imzasız olduğu gerekçesiyle yerel mahkemece dikkate alınmayan maaş belgelerinde ulusal bayram ve genel tatil ücreti tahakkuk ettirilmişse, bu kayıtlar tamamen yok sayılamaz.

İşvereniniz imzasız bordrolara dayanarak ödeme yaptığını iddia ediyorsa, bu ödemelerin mutlaka ilgili banka kayıtları ile hesabınıza yatırıldığını ispatlamak zorundadır. Kanunlarımıza göre, işçiye yapılan ödemelerde ispat yükümlülüğü tamamen işverene aittir ve para borcu olan bu tür ücretlerin ödendiği tanık beyanlarıyla kanıtlanamaz.

Ne kadar alacağınız olduğunu tam olarak belirleyemediğiniz durumlarda, özellikle fazla mesai ve genel tatil ücretleri için belirsiz alacak davası açmanız mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, işçi haftada kaç saat fazla mesai yaptığını veya hangi tatillerde çalıştığını bilebilir ancak mahkemenin tanık beyanlarına dayanarak yapacağı hakkaniyet indiriminin oranını önceden kestiremez.