Fazla Çalışma

Basın mesleğinde çalışanların fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin günlük yüzde beş fazlasıyla ödenmesine ilişkin kural, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği için artık geçerli değildir ve bu talepte bulunulamaz. İptal kararları kesinleşmemiş davalar için de doğrudan uygulanmak zorundadır.

Hayır, aynı alacak kalemleri için yargılama devam ederken aynı hukuki sebeplere dayanarak ikinci bir dava açıp birleştirme talep edemezsiniz. Hukuk kurallarımıza göre bir davanın görülebilmesinin en temel şartlarından biri, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmamasıdır, ki buna hukuken derdestlik denir.

İş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğuna dair bir kural bulunuyorsa, bu kurala yıllık belirli bir saat sınırına kadar geçerlilik tanınmaktadır. Yargıtay uygulamalarına göre, sözleşmedeki bu tür maddeler yıllık 270 saat ile sınırlı olarak geçerli kabul edilmektedir.

Fazla çalışma yaptığınızı iddia ediyorsanız, bu durumu öncelikle işyerine giriş çıkışınızı gösteren bilgisayar sistem kayıtları, emniyet müdürlüğü kayıtları veya güvenlik defterleri gibi işyeri kayıtları ile ispatlamanız gerekmektedir. İşyeri kayıtlarının bulunduğu dönemler için hesaplamalar doğrudan bu kayıtlara göre yapılır ve eğer sözleşmenizde mesainin ücrete dahil olduğu yazıyorsa yıllık 270 saati aşan bir çalışmanızın olup olmadığı bu kayıtlardan tespit edilir.

Haftalık çalışma süresinin kanuni sınırın altında, örneğin kırk saat olarak belirlendiği işyerlerinde, kırk saat ile kırk beş saat arasındaki çalışmalarınız fazla sürelerle çalışma olarak değerlendirilirken, kırk beş saati aşan kısımlar normal fazla çalışma olarak kabul edilmektedir. İş sözleşmenizde fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu yönünde bir kural bulunuyorsa, bu kuralın fazla sürelerle çalışma ücretini de kapsadığı varsayılır ve öncelikle bu sürelerin temel ücretiniz içinde ödendiği kabul edilir.

İş sözleşmenizde yasal sınır olan yıllık 270 saatlik fazla çalışmanın aldığınız ücrete dahil olduğuna dair bir hüküm bulunuyorsa ve ücretiniz de buna uygun ödeniyorsa, bu sınırın altındaki çalışmalarınız için ayrıca bir ek ödeme talep edemezsiniz. Yargıtay uygulamalarına göre, iş sözleşmelerinde yer alan bu tür hükümlere sadece yıllık 270 saatle sınırlı kalmak koşuluyla geçerlilik tanınmaktadır.

İş sözleşmenizde yıllık 270 saate kadar olan yasal fazla çalışmaların aylık ücretinize dahil olduğuna dair bir madde bulunsa bile, bu sınırın üzerinde yaptığınız çalışmaların karşılığını mahkeme yoluyla talep edebilirsiniz. İş hukukunda işçinin haklarının ileriye dönük korunması esastır ve fazla çalışma ücreti iddialarında ispat yükü işçiye aittir.

İmzaladığınız maaş bordrolarında mesai ücreti ödenmiş görünüyorsa ve bordroyu imzalarken herhangi bir çekince koymadıysanız, kural olarak daha fazla mesai yaptığınızı ileri süremezsiniz. Yargıtay kararlarına göre, işçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşımaktadır.

İşten ayrılırken sunduğunuz haklı nedenlerden sadece birini bile mahkemede ispatlamanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Yargıtay uygulamasında, işçinin fesih bildiriminde hem kendisine mobbing uygulandığı hem de fazla çalışmalarının ödenmediği gibi birden fazla sebebe dayanması halinde, bu sebeplerden birinin varlığının kanıtlanması feshi haklı kılmak için yeterli görülmektedir.

İmzalı bordrolarınızda fazla mesai, hafta tatili veya genel tatil ücreti tahakkuku bulunuyorsa ve bu bordroları herhangi bir çekince koymadan imzaladıysanız, kural olarak tanık anlatımlarına göre değil bordroda yazılı saatler üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir. Yargıtay içtihatlarına göre, işçinin bordroları ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzalaması durumunda, bordroda belirtilen çalışma sürelerinin doğru olduğu varsayılır.