Fazla Çalışma

Bilgisayar açılış kapanış saatlerinizi gösteren kayıtların sistem hatası gibi nedenlerle eksik olması durumunda o günlere ait fazla mesai alacağınızı kaybetmezsiniz, bu süreler tanık anlatımlarıyla hesaplanabilir. Mahkemeler öncelikle kayıtların bulunmadığı bu eksik günlerin sebebini araştırmakla yükümlüdür ve bu dönemlerde yıllık izinde ya da raporlu olup olmadığınızı inceleyerek durumu açıklığa kavuştururlar.

İşyerinde maruz kaldığınız psikolojik baskı sebebiyle iş sözleşmenizi haklı sebeple feshetmeniz durumunda, mahkemede fazla çalışma alacaklarınız tanık beyanlarına dayalı olarak belirlenirken işverenin daha önce yaptığı kısmi ödemelerin dönemsel ayrımına özellikle dikkat edilmelidir. İşvereniniz belli bir döneme ait fazla mesai veya bayram çalışması ücretlerini bordro ile ödemişse, bu ödemelerin karşılığı olan aylar hesaplamaya dahil edilmez.

İş sözleşmenizde fazla çalışma ücretinin aylık ücretinize dahil olduğuna ilişkin bir hüküm bulunması durumunda, yaptığınız fazla mesaileri dava ederken bu sözleşme hükmünün dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemeler fazla mesai alacaklarını değerlendirirken, işçinin dava dilekçesindeki talepleriyle bağlı kalmak zorundadır ve tarafların talebini aşacak şekilde bir karar verilemez.

Evet, yasal haklarınızı aradığınız için işverenin sadece size yönelik yeni ve kısıtlayıcı kurallar getirmesi eşit davranma yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilmektedir. Yargıtay incelemesine konu olan olayda, sendika üyesi şoförlerin ödenmeyen fazla çalışma ve diğer işçilik alacakları için arabuluculuk yoluna başvurup ardından dava açmaları üzerine, amirleri tarafından yoğun şekilde mobbing uygulanmaya başlanmıştır.

Mahkemenin gerekçeli kararı ile verdiği nihai hüküm arasında çelişki bulunması hukuka aykırıdır ve kararın Yargıtay denetimine elverişli, infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde yeniden verilmesi gerekmektedir. İş mahkemesi gerekçesinde yıllık iki yüz yetmiş saatlik fazla çalışmanın ücrete dahil olduğuna dair sözleşme hükmünün geçerli olduğunu ve bu sürenin hesaplanan fazla çalışma saatlerinden düşülmesi gerektiğini belirtmiştir.

İş sözleşmenizde fazla mesai ücretinin ücrete dâhil olduğuna dair bir hüküm bulunuyorsa bu madde kural olarak geçerli kabul edilir ancak bu geçerlilik yasalarla belirlenen yıllık 270 saatlik sınırla kısıtlıdır. Mahkemeler, taraflar arasındaki sözleşmede yer alan bu tür düzenlemelere geçerlilik tanımakta ve işçinin yaptığı fazla çalışmaların öncelikle temel ücretin içinde ödendiğini varsaymaktadır.

İşten ayrılırken sunduğunuz istifa dilekçesinde belirttiğiniz gerekçelerle bağlı olduğunuzdan, dilekçede yazmayan bir nedene dayanarak sonradan hak iddia etmeniz ve bu yeni nedene göre kıdem tazminatı almanız kural olarak mümkün görülmemektedir. Yargıtay kararlarına göre, iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdiren tarafın başvurduğu fesih bildirimi içeriğindeki nedenler sonradan yorum yoluyla genişletilemez veya değiştirilemez.

İş sözleşmenizde belirlenen ders saatlerinden daha fazla derse girmeniz ve bu çalışmalarınızın ücretinin size ödenmemesi durumunda eksik ödenen ders saati ücreti alacaklarınızı işvereninizden talep etme hakkına sahipsiniz. İlgili uyuşmazlıkta mahkeme, işçinin sözleşmesinde haftalık belirli bir saat ders vermesinin öngörüldüğü ancak okul yönetiminin programlaması nedeniyle bu sürenin çok üzerine çıkıldığı durumlarda, aşan kısımlara ait ders ücretlerinin işçiye ödenmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Mahkeme, gösterdiğiniz tanıkların beyanlarını sadece sizinle birlikte aynı işyerinde çalıştıkları ve çalışma düzeninizi bizzat bildikleri dönemler için geçerli kabul edecektir. Yargıtay kararlarına göre, fazla çalışma iddiasının tanık ifadeleriyle ispatlanması durumunda, çalışma düzenini bilmesi mümkün olmayan veya o dönemde sizinle birlikte çalışmayan tanıkların anlatımlarına tüm çalışma süresi için değer verilemez.

İşçinin kendi imzasını taşıyan bordrolarda fazla çalışma ücretinin ödendiği açıkça görünüyorsa ve siz bu belgelere herhangi bir itiraz notu düşmeden imza atmışsanız, kural olarak gerçekte daha fazla çalıştığınızı ileri sürmeniz mümkün olmamaktadır. İmzalı maaş bordroları, sahteliği ispat edilinceye kadar mahkemeler nezdinde kesin delil niteliği taşımaktadır ve imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının size ödendiği varsayılır.