Fazla Çalışma

İşvereniniz yıllık izinlerinizi kullandırdığını ve fazla mesai ücretlerinizi ödediğini ancak sizin imzanızı taşıyan resmi belgelerle kanıtlamak zorundadır. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında kanuni olarak ispat yükü işverene aittir ve işveren bu durumu imzalı izin defteri veya eşdeğer geçerli bir yazılı belge ile ispat edemediği sürece sizin bu izinleri kullanmadığınız kabul edilir.

İmzalı maaş bordrolarınızda fazla çalışma ücreti ödenmiş görünüyorsa ve herhangi bir itiraz kaydı düşmeden imza attıysanız, sadece şahit göstererek daha fazla mesai yaptığınızı iddia edemezsiniz. İşçinin imzasını taşıyan bordrolar, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşımaktadır.

Mahkemeler, aynı işyerinde fiilen çalışmayan yakın akrabaların şahitliğine dayanarak fazla çalışma ücreti hesaplamasını doğru bulmadığı için hakimin bu beyanları kabul etmesi mümkün değildir. İş Kanunu uyarınca işçilerin gece çalışmaları günde yedibuçuk saati geçemez ve bu durum günlük çalışmanın sınırını oluşturur.

Hayır, elinizde yazılı bir delil bulunmuyorsa ve dinlettiğiniz şahitlerin ifadeleri birbiriyle tutarsız ise mahkemede fazla mesai ücreti talebiniz reddedilecektir. Yargıtay kararlarına göre mesaiye kaldığını iddia eden bir çalışan, bu durumu şüpheye yer bırakmayacak delillerle kanıtlamak zorundadır.

Gece vardiyasında yaptığınız çalışmalarda günlük yedi buçuk saati aşan her çalışma süresi için mutlaka fazla mesai ücreti alma hakkınız bulunmaktadır. İş hukukuna göre gece saatlerinde yapılan çalışmalar için denkleştirme yapılması kesinlikle yasaktır ve bu kuralın istisnası yoktur.

Bordronuzu imzalarken itiraz ettiğinizi belirten bir not düşmediyseniz, bordroda görünenden daha fazla çalıştığınızı ancak geçerli bir yazılı belge ile ispatlayarak talep edebilirsiniz. İş hukukunda işçinin imzasını taşıyan bir ücret bordrosu, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşır ve bordroda yer alan fazla mesai tutarının eksiksiz ödendiği varsayılır.

Evet, fazla mesai alacağınızı yazılı belgeler yerine tanık anlatımlarına dayanarak ispat edecekseniz bu talebiniz için belirsiz alacak davası açmanız mümkündür. İş hukuku yargılamalarında fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi alacakların işyeri kayıtlarına değil de doğrudan tanık beyanlarına dayanması halinde, hesaplanan miktar üzerinden mahkeme tarafından uygun bir oranda takdiri indirim yapılması yasal bir gerekliliktir.

İşvereninizin sizi istifaya zorlamak amacıyla psikolojik baskı uygulaması ve hak ettiğiniz fazla çalışma ücretlerinizi ödememesi durumunda işten kendi isteğinizle ayrılarak tüm yasal haklarınızı talep edebilirsiniz. Çalışma hayatında işverenlerin işçiyi yıldırmak için başvurdukları bu tür yöntemler ve işçilik haklarının eksik ödenmesi, kanunlarımızda işçiye sözleşmesini haklı sebeple bitirme imkanı tanır.

İş sözleşmenizde açıkça belirtilmiş bir hüküm bulunmuyorsa işvereninizin kendi başına denkleştirme uygulayarak fazla mesai ücretlerinizi ödememesi yasal değildir. Kanunlarımıza göre haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılmaktadır ve tarafların bu yönde açık bir anlaşması olmadan normal çalışma sürelerinin haftanın günlerine farklı şekilde dağıtılıp aylar bazında ortalamasının alınması mümkün olmamaktadır.

İmzaladığınız maaş bordrolarında bir miktar fazla çalışma ödemesi görünse dahi, gerçekte çok daha fazla çalıştıysanız o aylar hesaplamadan tamamen çıkarılmaz, sadece bordroda ödenmiş gibi görünen düşük tutarlar asıl alacağınızdan düşülerek kalan net miktar size ödenir. Çalışan ile işveren arasındaki fazla çalışma süresi anlaşmazlıklarında, işçinin imzasını taşıyan belgelerde ufak bir fazla mesai tahakkuku bulunması o dönemin alacak anlamında tamamen sıfırlanacağı sonucunu doğurmaz.