Bezdiri (Psikolojik Terör)

İşyerinde psikolojik baskı ve bezdiri eylemlerine maruz kalarak iş sözleşmenizi feshetmeniz durumunda içeride kalan yasal haklarınızı ve kıdem tazminatınızı mahkeme yoluyla talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargıya yansıyan örnek dosyalarda üretim müdürü gibi üst düzey görevlerde bulunan kişilerin dahi bu tür olumsuz davranışlar sebebiyle işten ayrılabildiği görülmektedir.

Mahkemeye göre bir davranışın mobbing sayılabilmesi için eylemlerin belirli bir kişiyi hedef alması, sistematik, sürekli ve kasıtlı olması gerekmektedir. İşyerinde psikolojik taciz veya bezdiri olarak da bilinen bu durum, bir veya birkaç kişinin istenmeyen ilan ettikleri kişiyi yıldırma amacı taşır.

Çalışma Bakanlığı tarafından yapılan teftişler sonucunda hazırlanan raporlar, mahkemedeki tazminat davanızın seyrini doğrudan ve çok güçlü bir şekilde etkiler. İşyerinde kötü muameleye uğradığınız iddiasıyla yaptığınız şikayet üzerine görevlendirilen kurum yetkililerinin hazırladığı bu raporlar, iddialarınızın doğruluğu konusunda mahkeme için önemli bir resmi delil kaynağıdır.

Yöneticinizin size yetenek ve becerilerinize uygun olmayan, gereksiz, anlamsız veya tamamen itibar düşürücü nitelikte yeni işler vererek iş yükünüzü kasıtlı olarak artırması tipik bir yıldırma politikası olarak kabul edilmektedir. Aynı şekilde uzmanlık alanınız olan konulardan sizi uzaklaştırması ve kısa süreliğine sürekli farklı departmanlara sürerek hata yapmanıza zemin hazırlaması da hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem sınıfındadır.

İş yerinde yalnızca belirli bir çalışanın giriş çıkış saatlerinin, molalarda geçirdiği sürenin ve iletişim faaliyetlerinin olağanın dışında, titizlikle ve kasıtlı olarak gözetlenmesi, sistematik baskı unsuru olarak hukuki bir inceleme sürecine konu edilebilir. Bu tarz aşırı kontrolcü davranışlar, kişinin sürekli hata yapma endişesi taşımasına, işine konsantre olamamasına ve dolayısıyla iş performansının hızlıca düşmesine yol açmayı hedefler.

Yaşadığınız fiziksel ve psikolojik rahatsızlıklar, maruz kaldığınız psikolojik şiddetin doğrudan bir neticesi olan duygusal tükenme sendromuna işaret etmekte olup, iddialarınızı desteklemek üzere ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli birer emaredir. Kişinin iş ortamındaki yoğun stres ve sürekli baskı altında kalması sonucunda enerjisinin tükenmesi, kronik yorgunluk, uyku düzensizlikleri ve psikosomatik sindirim şikayetleri yaşaması literatürde tükenmişliğin en belirgin dışa vurumları olarak kabul edilmektedir.

Uzmanlık alanınızın tamamen dışında kalan niteliksiz işlerin size verilmesi veya tam tersine, gerçekleştirilmesi fiilen imkansız hedefler ve süreler konularak başarısızlığa itilmeniz, performansı manipüle etmeye yönelik açık bir bezdiri yöntemidir. Leymann tarafından ortaya konulan manipülasyon kategorilerinde de belirtildiği üzere, mağdura anlamsız, küçük düşürücü, kapasitesinin çok altında veya çok üstünde görevler vermek suretiyle onun iş yaşamındaki özgüvenini ve onurunu kırmak sıklıkla başvurulan bir yoldur.

Karşılaştığınız sistematik baskılar nedeniyle iş performansınızın düşmesi ve işten ayrılma noktasına gelmeniz, hukuk uygulamasında haklı fesih imkanını gündeme getirebilecek oldukça önemli bir durumdur. Çalışmalar, iş yerinde uygulanan psikolojik şiddetin öğretmenlerin çalışma motivasyonunu ciddi şekilde düşürdüğünü, işe gelme veya teneffüse çıkma isteklerini dahi yok ettiğini göstermektedir.

Başhekim ve uzman hekimler tarafından uygulanan sözlü ve duygusal istismar veya sürekli eleştiri gibi eylemler nedeniyle istifa aşamasına gelmeniz, çalışma koşullarınızın çekilmez kılındığına işaret eden ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem bütünlüğünü yansıtmaktadır. Araştırma verileri, dikey veya yatay hiyerarşi içinde yöneticilerin uyguladığı bu tarz bezdiri politikalarının hekimlerde işten ayrılma ve mesleği bırakma düşüncesini doğrudan artırdığını göstermektedir.

Kendi rızanız dışında, sürekli olarak işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya kalmanız ve istifaya zorlanmanız, mobbingin temel amaçlarından biri olan kişiyi iş ortamından dışlama eyleminin tipik bir yansımasıdır,,. Bu şekilde yaratılan düşmanca ortam ve çalışanı sindirme politikası, iş etiğine aykırı olduğu gibi hukuken de iş güvencesi kurallarının ve eşit davranma borcu ihlalinin bir göstergesi olabilir,.