Anasayfa/ Konular/ Usul Hukuku

Usul Hukuku

Hukuk sisteminin omurgasını oluşturan Usul Hukuku, maddi hakkın yargı mercilerinde nasıl aranacağını, ispatlanacağını ve karara bağlanacağını düzenleyen katı kurallar bütünüdür. 'Usul, esasa mukaddemdir' (usul, esastan önce gelir) evrensel kuralı gereği; davanızın temelinde ne kadar haklı olursanız olun, hak düşürücü sürelere, kesin şekil şartlarına veya görev ve yetki kurallarına uyulmaması, hakkın özüne dahi inilmeden davanın usulden reddedilmesiyle sonuçlanır. Dilekçelerin teatisinden delillerin sunulmasına, ispat yükünden istinaf ve temyiz yollarına kadar her bir usul işlemi; sıfır hata toleransıyla yönetilmesi gereken, telafisi imkansız hak kayıplarını önleyen hayati ve stratejik bir adımdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.04.2025 · Güncelleme: 15.09.2025

AYM Ahmet Tuna Vd. Bn. 2021/5685

add
  • İdarenin hizmet kusuru ceza davasıyla öğrenilebilir.
  • Dava açma süresi zararın tam öğrenilmesinden başlar.
  • Yaşam hakkı ihlali iddiaları özenle incelenmelidir.
  • Yargılamada hizmet kusuru iddiaları yanıtsız bırakılamaz.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.04.2025 · Güncelleme: 23.05.2025

AYM Celal Ortakaya Bn. 2020/34111

add
  • Şüpheli ölümlerde etkili soruşturma yürütülmesi zorunludur.
  • Soruşturmada tanık ifadeleri ivedilikle ve özenle alınmalıdır.
  • Çelişkili deliller soruşturma makamlarınca derhal araştırılmalıdır.
  • Soruşturmadaki eksiklikler yaşam hakkının usul boyutunu ihlal eder.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.04.2025 · Yayınlanma: 15.04.2025

AYM 2022/14868 Bn.

add
  • Ödeme yapılması diğer taleplerin reddi sayılamaz.
  • Dava süresinin ödeme tarihinden başlatılması öngörülemezdir.
  • Katı süre yorumu mahkemeye erişim hakkını zedeler.
  • Mali hakların zımnen reddedildiği varsayımı hukuka aykırıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.04.2025 · Güncelleme: 27.08.2025

AYM Halil Dağdelen Bn. 2019/1844

add
  • Belirsiz alacak davalarında hukuki yarar titizlikle değerlendirilmelidir.
  • Dava şartı yokluğu nedeniyle doğrudan ret ölçüsüzdür.
  • Şeklî eksiklikler kişilerin usuli haklarına feda edilmemelidir.
  • Hâkim davacının talep sonucunu netleştirmesine süre vermelidir.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.05.2024 · Güncelleme: 27.03.2026

AYM Gencer Demirkaya Bn. 2019/21165

add
  • Kolluk gücü kullanımı zorunlu ve orantılı olmalıdır.
  • Kötü muamele iddiaları derhâl ve bağımsızca soruşturulmalıdır.
  • Soruşturmada şüphelilerin mensup olduğu birim tarafsız olamaz.
  • Sadece kolluk tutanaklarına dayanılarak takipsizlik kararı verilemez.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.05.2024 · Güncelleme: 18.12.2025

AYM Hasan Hüseyin Avşar Bn. 2021/4

add
  • İmar uygulamaları mülkiyet hakkına müdahale teşkil edebilir.
  • Mülkiyetin kullanımının düzenlenmesi kamu yararı amacı taşır.
  • Müdahalenin ölçülülüğünde şahsi külfetin ağırlığı incelenir.
  • Etkin itiraz yollarının varlığı orantısız külfeti engeller.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.05.2024 · Güncelleme: 12.12.2025

AYM 2022/38674 Bn.

add
  • Yargılama sırasında yapılan kanun değişikliği hakkı zedeleyemez.
  • Alacağın tahsilini imkânsız kılan yasal düzenlemeler ölçüsüzdür.
  • İptal edilen yasa nedeniyle esasa girilmemesi ihlaldir.
  • Etkili başvuru hakkı mülkiyet hakkının ayrılmaz parçasıdır.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.10.2025 · Yayınlanma: 15.10.2025

AYM 2022/25347 Bn.

add
  • Esaslı iddialar kararda gerekçeyle karşılanmalıdır.
  • Ardışık arama iddialarında teknik veriler incelenmelidir.
  • Sanığın lehe argümanları mahkemece tartışılmalıdır.
  • Gerekçesiz mahkûmiyet adil yargılanma hakkını zedeler.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.10.2025 · Güncelleme: 16.01.2026

AYM Derya Düzgören Ve Diğerleri Bn. 2020/35375

add
  • Mülkiyet hakkını sınırlayan tedbirler ölçülü olmalıdır.
  • Uzun süren ihtiyati tedbirler mülkiyet hakkını ihlal eder.
  • Mülkiyet yetkilerinin belirsizce ötelenmesi orantısız külfet yaratır.
  • Ölen başvurucunun mirasçıları başvuruyu takip etmelidir.
Karar Bülteni Oluşturma: 15.10.2025 · Yayınlanma: 15.10.2025

AYM D.t. Bn. 2023/23828

add
  • Soruşturma dosyasına erişim kısıtlaması somut gerekçelere dayanmalıdır.
  • Kısıtlama kararı savunma hakkını ölçüsüzce engellememelidir.
  • Beraat edenlerin haksız tutuklama iddiaları tazminat davasıyla çözülmelidir.
  • Silahların eşitliği ilkesi tutuklama incelemelerinde gözetilmelidir.