Kamu görevlisinin, görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için haksız menfaat temin etmesi, devlet mekanizmasını derinden yaralayan bir suçtur. Sadece menfaati alanın değil, rüşvet verenin de ağır yaptırımlarla karşılaştığı bu süreçte, iddiaların somut delillerle çürütülmesi veya ispatlanması son derece teknik bir ceza yargılaması konusudur.
Duruşmaya katılmayan sanık haklarından feragat etmiş sayılır. Tanık sorgulama hakkı yargılamanın bütününe göre değerlendirilir. Savunma hakkının kısıtlanması devletin kusurundan kaynaklanmamalıdır. Sanık aleyhine ifadelerin güvenilirliği mahkemece titizlikle incelenmelidir.
Yargılamada rüşvet kesin hükmün istisnasını oluşturur. Kesin hüküm ilkesi mutlak ve sınırsız değildir. Ceza davası zamanaşımı sivil sorumluluğu doğrudan engellemez. Sivil mahkemeler masumiyet karinesini ihlal etmeden karar verebilir.
Müsadere ve idari tazminatın birleşimi ölçülü olmalıdır. Müsaderenin cezalandırıcı ve onarıcı çift işlevi vardır. Müsadere edilen tutarlar ödenecek tazminattan düşülmelidir. Aynı ekonomik değerin mükerrer tahsili mülkiyeti ihlal eder.
Beraat sonrası mahkumiyette tanıkların doğrudan dinlenmesi gerekir. Delillerin yeniden değerlendirilmesi adil yargılanma hakkına tabidir. Heyet değişikliğinde belirleyici tanıklar bizzat yeniden dinlenmelidir. Doğrudanlık ilkesi adil yargılanma hakkının temel unsurudur.
İfade özgürlüğü ile itibar hakkı dengelenmelidir. Gazetecilerin kamu yararına olan eleştirileri korunur. Ağır ispat yükü idari yaptırımları zorlaştırır. Hakimlere yönelik eleştirilerde daha geniş sınırlar geçerlidir.
Başvuru hakkının kötüye kullanılması başvurunun reddini gerektirir. Mahkemeyi kasten yanıltmaya çalışmak hakkın açık bir istismarıdır. Soyut anayasa ve sistem eleştirisi kişiye mağdur statüsü sağlamaz. Seçme hakkı ihlali iddialarında doğrudan ve kişisel etki ispatlanmalıdır.
Gizli kamera ve ses kaydı özel hayata müdahaledir. İzinsiz alınan ses kaydı hukuka aykırı bir delildir. Hâkim atamalarında otomatik tevzi sistemine mutlaka uyulmalıdır. Uzun süren yargılamalar adil yargılanma hakkını zedeler.
Kesinleşmemiş ceza kararına dayanılarak idari işlem kurulamaz. İdari yargı kararları masumiyet karinesini zedelememelidir. Mahkeme gerekçesi suçluluğa dair kesin inanç içermemelidir. Bağımsız idari değerlendirme yapılmadan ceza kararına dayanılamaz.
Ceza beraati disiplin cezasını doğrudan ortadan kaldırmaz. İdari yargı kararında suçlu ibaresi kullanılmamalıdır. Disiplin makamları daha hafif ispat külfetine dayanabilir. Masumiyet karinesi idari yargılamada da gözetilmelidir.
Bir ifadenin hakaret vasfı bağlamına göre değişir. Siyasetçilerin eleştiriye tahammül yükümlülüğü daha geniştir. Şablon içtihatlar her somut olaya otomatik uygulanamaz. Gazetecileri cezalandırmak ifade özgürlüğünde caydırıcı etki yaratır.