AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi)
AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) konusunda 42 içerik listelendi.
Avrupa konseyine üye devletlerin uymakla mükellef olduğu, temel hak ve özgürlüklerin evrensel standartlarını çizen en kritik uluslararası insan hakları belgesidir. İç hukukumuzda kanunların üzerinde bir bağlayıcılığa sahip olan Sözleşme normları, uyuşmazlıkların çözümünde mahkemelerce doğrudan uygulanması gereken emredici hükümler barındırır.
Yargılamada rüşvet kesin hükmün istisnasını oluşturur. Kesin hüküm ilkesi mutlak ve sınırsız değildir. Ceza davası zamanaşımı sivil sorumluluğu doğrudan engellemez. Sivil mahkemeler masumiyet karinesini ihlal etmeden karar verebilir.
Hapishanedeki hiyerarşik şiddet devlete sorumluluk yükler. Tutuklular arası ayrımcılık ve aşağılama kesinlikle yasaktır. Zorla çalıştırma psikolojik baskı ve tehdidi kapsar. Devletin mahkumları koruma pozitif yükümlülüğü bulunur.
Müsadere işlemi ceza hukuku anlamında cezadır. Yargılanmayan üçüncü kişiye müsadere cezası uygulanamaz. Müsadere ölçülülük ve mülkiyet hakkı denetimine tabidir. Zamanaşımından düşme kararı müsadereye engel değildir.
Ayrımcı kimlik kontrolü özel hayata saygıyı ihlal eder. İstatistikler tek başına ayrımcılık karinesi oluşturmaya yetmez. Ciddi ve tutarlı emareler ispat yükünü devlete geçirir. Irksal profilleme iddiaları mahkemelerce özenle incelenmelidir.
Arama kararları bireyselleştirilmiş gerekçelere dayanmalıdır. Banka hesaplarının dondurulması keyfi uygulanamaz. Yabancı ajan tanımlaması sivil toplumu baskılayamaz. Aşırılıkçılık suçlaması siyasi ifadeyi susturmak için kullanılamaz.
İfade özgürlüğü düzenleyici kurumların bağımsızlığını gerektirir. Yayın frekansları tahsisi ifade özgürlüğü kapsamındadır. Müdahalenin kanuniliği öngörülebilirlik ve keyfiliğe karşı güvenceyi içerir. Bağımsız kurumlara siyasi müdahale hukuki öngörülebilirliği zedeler.
Ölümcül güç kullanımı mutlak zorunluluk taşımalıdır. Kolluk kuvvetlerinin orantısız gücü yaşam hakkını ihlal eder. Devletler ölüm olaylarını etkili bir şekilde soruşturmalıdır. Toplumsal olaylarda göz yaşartıcı gaz dikkatli kullanılmalıdır.
Refakatsiz küçüklerin yetişkin merkezinde tutulması ihlaldir. Özgürlükten yoksun bırakma açık yasal dayanağa dayanmalıdır. İdari gözetim kararlarına karşı hızlı itiraz yolu sunulmalıdır. Kötü muamele iddialarına karşı etkili iç hukuk yolu şarttır.
Akıl hastalarının tutulması yasal güvencelere dayanmalıdır. Fiili özgürlükten yoksun bırakma mahkemece denetlenebilmelidir. Kısıtlıların hukuki yollara erişim hakkı engellenemez. Hukuka aykırı tutulmaya karşı tazminat ödenmelidir.
Kanunlar öngörülemez şekilde geniş yorumlanarak ceza verilemez. Akreditasyon eksikliği yasadışı girişimcilik suçu oluşturmaz. Keyfi yargı kararları adil yargılanma hakkını zedeler. Ceza yargılaması muhalif gazetecileri susturma aracı olamaz.