Mobbing

İş arkadaşınızla yaşadığınız tek seferlik, anlık ve işin yapılış şekline odaklanan bir tartışma, hukuk sisteminde mobbing olarak değil, sıradan bir işyeri çatışması olarak değerlendirilmektedir. Mobbingden söz edilebilmesi için, hedeflenen kişiye yönelik düşmanca ve küçük düşürücü davranışların kasten, belirli bir düzen içerisinde ve uzun süre devam etmesi gerekmektedir.

Çalışma alanınızda yaşadığınız tek seferlik, anlık bir tartışma veya stres kaynaklı bir öfke patlaması neticesinde duyduğunuz hakaretler, prensip olarak yasal terminolojide sistematik bir mobbing eylemi olarak değil, olağan seyirde yaşanabilen bir işyeri çatışması olarak tasnif edilmektedir. Hukuken bir personelin psikolojik taciz cenderesinde olduğundan bahsedilebilmesi için, bireye yöneltilen bu kaba, düşmanca tutum ve onur kırıcı davranışların kasten, düzenli olarak, sistematik bir bütünlük içinde ve genellikle altı aydan daha uzun süreli bir zaman dilimine yayılarak gerçekleştirilmesi şartı aranmaktadır.

İş arkadaşınızla yaşadığınız bu tek seferlik ağır hakaret olayı doğrudan mobbing olarak adlandırılamasa da, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliğindeki işyeri şiddeti veya hakaret kapsamında değerlendirilebilir. Bir davranışın işyerinde zorbalık veya mobbing olarak nitelendirilebilmesi için, söz konusu saldırgan davranışların süreklilik içermesi, belirli bir hedefi olması ve mağdurun bu güç karşısında savunmasız kalması gerekmektedir.

İş yerinizde çalışma arkadaşlarınızın sizi sistematik olarak dışlaması, görev yapmanızı engelleyecek şekilde evrak gizlemesi ve yöneticinizin de bu duruma çanak tutarak sizi istifaya zorlaması, tipik bir işyerinde psikolojik taciz eylemi olarak nitelendirilebilmektedir. Kurum kültürünün yeni gelen çalışanları sindirmek üzerine kurulması ve size karşı ayrımcı, mesleki gelişimi engelleyici bir gruplaşma olması, iş barışını bozan ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliğindedir.

Hastane yönetiminin mesleki faaliyetlerinizi yerine getirmeniz için gereken temel ofis araç ve gereçlerini sağlamaması ve çalışma odanızı sürekli olarak belirsiz bir şekilde değiştirmesi, size yönelik işyerinde psikolojik taciz iddialarının temelini oluşturabilecek niteliktedir. İdarenin bu tür keyfi tutumları, çalışanın mesleki olarak değersizleştirilmesine ve iş stresinin artmasına yol açtığından, işçi-işveren uyuşmazlıklarında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilebilir.

Yöneticilerin size yönelik düşmanca ve dışlayıcı tutumlarının, iş arkadaşlarınız tarafından benimsenerek sizin sosyal çevreden tamamen soyutlanmanıza yol açması, sistematik psikolojik taciz sürecinin en tipik ve yıkıcı aşamalarından biridir. Karamsar bir atmosferin veya idari baskının yarattığı korku iklimi sebebiyle meslektaşlarınızın sizden uzak durması, sizin iş yerindeki itibarınızı ve iletişim bağlarınızı kasıtlı olarak zedelemeye yönelik organize bir eylem niteliğindedir.

İş yerinde bir veya daha fazla kişi tarafından size yönelik sistematik ve kasıtlı biçimde uygulanan yıldırma, bezdirme veya psikolojik şiddet eylemleri, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olan mobbing (psikolojik taciz) kapsamında değerlendirilebilir. Kaynaklara göre mobbing, anlık bir tartışmadan ziyade uzun süre devam eden, kişinin iletişim kurmasını engelleyen, mesleki durumuna ve itibarına saldırı niteliği taşıyan eylemlerin bütünüdür.

İş ortamındaki farklı beklentiler veya iletişim problemlerinden kaynaklanan sıradan anlaşmazlıklar tek başına psikolojik taciz olarak kabul edilmemekle birlikte, bu durumun kişiye yönelik kasıtlı bir saldırıya dönüşmesi hukuki bir ihlalin başlangıcı olabilir. Çatışma ile psikolojik taciz arasındaki temel fark, olayın gerçekleşme sıklığı, süresi ve mağduru kasıtlı olarak sindirme veya işten uzaklaştırma amacının bulunup bulunmadığıdır.

İşyerinde hizmet verdiğiniz hastalar tarafından alt işveren çalışanı olmanız sebebiyle küçümsenmeniz, tehdit edilmeniz ve yöneticilerinizin de bu asılsız şikayetleri gerekçe göstererek sizi haksız yere suçlaması, hukuken işçinin korunması borcu kapsamında değerlendirilebilecek ağır bir ihlal şüphesidir. İşveren, çalışanını üçüncü kişilerin psikolojik saldırılarına karşı korumak ve tamamen güvenli bir çalışma ortamı sağlamakla yasal olarak yükümlüdür.

Güvenlik amirinizin sizi yalnız başınıza tehlikeli ve ağır fiziksel işler yapmaya zorlaması, hem İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na aykırılık teşkil eden hem de mobbingin sağlığa yönelik saldırılar kategorisinde incelenebilecek ciddi bir ihlal türüdür. Özellikle özel güvenlik sektöründe, çalışanların gözünü korkutmak veya sindirmek amacıyla görev tanımının ötesinde ve risk barındıran alanlara sürülmesi, işverenin koruma yükümlülüğünün açık bir ihlali anlamına gelmektedir.