Mobbing

Bir yöneticinin veya amirin mesleki unvanının getirdiği gücü kötüye kullanarak astını sürekli olarak işten atmakla tehdit etmesi, yukarıdan aşağıya doğru gerçekleşen dikey bir psikolojik taciz eylemidir. İncelediğimiz akademik bulgular, çalışanın iş güvencesini hedef alan bu tür haksız tehditlerin, bireyin ruh sağlığı üzerinde ciddi bir gerilim ve iş stresi yarattığını açıkça ortaya koymaktadır.

İş performansınızı değerlendirmek amacıyla telefon görüşmelerinizin dinlenmesi genel bir uygulama olsa da, bunun üzerinizde sürekli bir korku ve sindirme aracı olarak kullanılması hukuki sorunlar doğurmaktadır. Yöneticilerinizin sizi adeta bir robot gibi her saniye kayıt altında tutarak, en ufak bir nefes alışınızda dahi ikazda bulunması, kişisel verilerin korunması ve işçi onuru kapsamında sınırların aşıldığını gösterebilir.

Uğradığınız psikolojik baskı ve hakaretleri şirket yönetimine veya insan kaynaklarına bildirmenize rağmen hiçbir önlem alınmaması, işverenin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair kuvvetli bir emare olarak değerlendirilebilir. 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere çalışanlarını her türlü psikososyal risk faktörüne ve psikolojik tacize karşı koruma ve gerekli tedbirleri alma zorunluluğu getirmektedir.

İşverenin, çalışanını işyerinde karşılaştığı psikolojik taciz ve baskılara karşı korumak ve ona sağlıklı bir çalışma ortamı sunmak gibi çok temel bir yasal yükümlülüğü bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen işçiyi gözetme borcu gereğince, işverenler çalışanlarının kişiliğini korumak, onlara saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzen sağlamak zorundadır.

İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sunduğu tıbbi veya idari önlem taleplerinin üretim baskısı, maliyet veya bilgi eksikliği gibi gerekçelerle işveren tarafından göz ardı edilmesi, işverenin hukuki sorumluluğunu artıran bir durumdur. İşyeri hekiminin temel görevlerinden biri, çalışma ortamındaki risklere karşı işverene rehberlik etmek ve gerekli önlemleri yazılı olarak bildirmektir.

İşyerinde maruz kaldığınız yıldırma eylemlerini bildirmenize rağmen kurumun durumu sıradan bir çatışma olarak görüp önlem almaması, işverenin yasal sorumluluklarını ihlal ettiğini gösteren ve kurumsal kusur olarak değerlendirilebilecek bir durumdur. Yıldırmanın sadece bireyler arası bir sorun olmadığı, yetersiz yönetim, açık iletişim kanallarının yokluğu ve kurumsal politikaların eksikliği gibi örgütsel nedenlerden beslendiği bilinmektedir.

İş yerinde maruz kaldığınız psikolojik taciz karşısında yönetimin duruma göz yumması veya olayı ciddiye almaması, mobbing sürecinin aşamalarından biri olan yönetim anlayışı evresini oluşturur ve kurumu da bu sürecin bir parçası haline getirir. İşletmelerin temel sorumluluklarından biri, çalışanların huzurunu korumak için gerekli yazılı kuralları koymak ve şikayet mekanizmalarını işletmektir.

Şirket yönetiminin yaşadığınız ağır psikolojik taciz vakalarını basit bir çalışanlar arası kişisel çatışma olarak görmesi ve duruma müdahale etmemesi, işvereni kesinlikle sorumluluktan kurtarmaz; tam aksine olaydaki kusurunu çok daha fazla artırır. Bir iş yerinde genel huzur ve güvenliği sağlamak, sorunlara karşı sessiz kalmayıp personeli koruyucu tedbirleri ivedilikle almak doğrudan doğruya işverenin ve üst yönetimin yasal yükümlülüğü altındadır,.

İşyerinde milliyetiniz veya göçmen statünüz öne sürülerek size sürekli bağırılması, hakaret edilmesi veya aşağılayıcı sözler söylenmesi, insan onuruna aykırı olup tipik bir işyeri zorbalığı niteliği taşır,. Çalışma ortamında size karşı sergilenen bu sistematik psikolojik taciz, işçi olarak sahip olduğunuz kişilik haklarınızın doğrudan ihlal edilmesi anlamına gelir.

İşyerinde size karşı sürekli ve tekrarlayan şekilde gerçekleştirilen sözlü taciz, eleştiri ve alay etme gibi eylemler hukuki incelemeye esas oluşturabilecek psikolojik taciz niteliği taşıyabilmektedir. Mobbingin temel özelliği, kişinin fiziksel, duygusal veya sosyal sağlığını olumsuz etkilemeyi ve iş performansını düşürmeyi amaçlayan sistematik davranışlar bütünü olmasıdır.