Kıdem Tazminatı

İş sözleşmenizi hakaret veya psikolojik baskı gibi gerekçelerle kendi isteğinizle sona erdirdiğinizde, tazminat alabilmeniz için bu iddialarınızı somut delillerle ispatlamanız gerekmektedir. İstifa niteliğindeki bu ayrılış sürecinde, şikayete konu olan haksızlığa ve hakarete maruz kaldığınızı kanıtlama yükümlülüğü tamamen sizin üzerinizdedir.

İşten kendi isteğinizle ayrıldıysanız kıdem tazminatı alabilmeniz için bu ayrılışın haklı bir nedene dayandığını yasal delillerle bizzat kanıtlamanız gerekir. Kanunlarımıza göre, bir iş sözleşmesi çalışan tarafından derhal ve haklı neden gösterilerek bitiriliyorsa bu durumun somut dayanakları olmalıdır.

İşvereninizin sizi birinci sınıf muhasebe defteri tutma görevinden alarak ikinci sınıf muhasebe defteri tutma görevine vermesi tek başına size iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı vermez ve bu sebeple işten ayrılırsanız kıdem tazminatı alamazsınız. Mahkeme kararlarında bu tür bir görev değişikliğinin doğrudan doğruya işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanıyan esaslı bir çalışma koşulu değişikliği veya psikolojik baskı unsuru olarak kabul edilmediği görülmektedir.

İşten ayrıldıktan sonra resmi kurumlara yaptığınız şikayetler iş sözleşmesinin devamı sırasında size psikolojik baskı uygulandığı iddiasını tek başına ispatlamaya yetmez ve bu nedenle tazminat almanız zorlaşır. Bir işçinin çalışma şartlarında yapılan değişiklikler nedeniyle işvereni resmi kurumlara şikayet etmesi yaygın bir durum olsa da bu şikayetin zamanlaması hukuki uyuşmazlıklarda büyük önem taşımaktadır.

İş sözleşmenizin işyerinde herhangi bir tehlike yaratmadığı halde sadece sigara içtiğiniz gerekçesiyle haksız şekilde feshedildiğini ve çalışma sürecinde yıldırma politikalarına maruz kaldığınızı kanıtlamanız durumunda tazminat haklarınızı talep edebilirsiniz. Sigara içilmesinin bir risk oluşturmadığı ortamlarda önceden hiçbir uyarı dahi yapılmadan işten çıkarılmanız ve bunun asıl nedeninin işçilik alacaklarınızı ödememek için uygulanan psikolojik baskı olması yönündeki iddialarınız mahkeme sürecinde titizlikle incelenecektir.

Çalıştığınız kurumun olağanüstü hal kapsamında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile kapatılmış olması durumunda, bu kuruma karşı doğrudan adli yargıda dava açmanız yasal olarak mümkün görünmemektedir. İlgili uyuşmazlığa dair mahkeme kararında açıkça belirtildiği üzere, kapatılan kurum ve kuruluşlar aleyhine açılan davalarda mahkemeler tarafından öncelikle dava şartı yokluğu değerlendirmesi yapılmaktadır.

İşyerinizde uğradığınızı iddia ettiğiniz psikolojik baskı ve ödenmeyen ek ders ücretleri gibi sebeplerle açmış olduğunuz dava, işyerinizin sonradan olağanüstü hal kararnamesiyle kapatılması durumunda esastan incelenemeyecek ve dava şartı eksikliğinden dolayı usulden reddedilecektir. İncelemeye konu kararda, fen ve teknoloji öğretmeni olarak çalışan bir işçinin mobbing iddiası ile kıdem tazminatı ve manevi tazminat talebiyle açtığı davanın süreci ele alınmıştır.

İşvereninizin fazla çalışma ve tatil günü ücretlerinizi ödememesi veya size zorla birtakım belgeler imzalatmaya çalışarak psikolojik baskı kurması durumunda iş sözleşmenizi haklı fesih yoluyla sonlandırarak haklarınızı talep edebilirsiniz. Yargıtay uygulamalarına göre bir işçinin tatil günlerinde çalışmasına rağmen ücretinin ödenmemesi ve işyerinde baskıya maruz kalması haklı ayrılma sebebi olarak kabul edilmektedir.

İş yerinizdeki çalışma koşullarının düzeltilmesi ve ödenmeyen işçilik alacaklarınızın tarafınıza ödenmesi talebiyle işvereninize ihtarname göndermeniz ve şartların düzelmemesi halinde iş sözleşmenizi feshetmeniz mümkündür. Yargılamaya konu olan olayda da bir çalışan, sürekli şehir dışı görevlendirmeleri, fazla mesai ücretlerinin ve tatil çalışmalarının ödenmemesi ile gördüğü manevi baskı nedenleriyle noter kanalıyla ihtarname çekerek taleplerinin yerine getirilmemesi halinde iş akdini tek taraflı feshedeceğini bildirmiştir.

İşvereninize noter kanalıyla bir ihtarname göndererek ödenmeyen işçilik alacaklarınızı talep edip olumsuz yanıt almanız durumunda haklı nedenle fesih yaparak işten ayrılıp tazminatlarınızı talep edebilirsiniz. Karara konu olayda, elektronik mühendisi olarak çalışan bir işçi sürekli şehir dışında çalıştırılması, fazla mesai ile resmi tatil ücretlerinin ödenmemesi ve manevi baskı görmesi üzerine ihtarname çekerek sözleşmesini tek taraflı sonlandırmıştır.