Fazla Çalışma

İşyerinde psikolojik baskıya maruz kalmanız ve fazla mesai gibi ücretlerinizin ödenmemesi durumunda iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatınızı ve diğer alacaklarınızı talep edebilirsiniz. Yargıtay kararına göre, işçinin işyerinde yaşadığı psikolojik baskı ve ödenmeyen ücret alacakları sebebiyle işten ayrılması haklı fesih olarak değerlendirilebilmektedir.

İş sözleşmenizde yıllık iki yüz yetmiş saat fazla mesai yapacağınız yönünde bir madde bulunuyorsa, yaptığınız fazla çalışma saatlerinin tamamını değil, yalnızca bu belirlenen yasal sınırı aşan kısmının ücretini talep edebilirsiniz. Mahkeme sürecinde alacaklarınız hesaplanırken, öncelikle işe giriş çıkış kayıtlarınız ve tanık beyanlarınız doğrultusunda toplam ne kadar mesai yaptığınız tespit edilmektedir.

İmzalı bordrolara rağmen daha fazla mesai yaptığınızı kanıtlamanız ancak bordroyu imzalarken düştüğünüz bir ihtirazi kayıt yani çekince bildiren özel bir not ile mümkündür. İmzalamış olduğunuz maaş bordroları kural olarak sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşımaktadır.

Sözleşmenizde yer alan bu madde geçerli olsa bile yılda ikiyüzyetmiş saati aşan çalışmalarınız için mutlaka ekstra mesai ücreti almanız gerekmektedir. İşçi ile işveren arasında kurulan iş sözleşmelerinde fazla mesai ücretinin aylık maaşa dahil olduğuna yönelik kurallara mahkemeler tarafından sınırlı olarak değer verilmektedir ve bu sınır yıllık toplam ikiyüzyetmiş saatlik çalışma ile çizilmiştir.

İş yerinizde fazla mesai ücretlerinizin ödenmemesi ve size ehliyetiniz olmayan iş makinalarının kullandırılması gibi ağır çalışma koşulları nedeniyle işten ayrılmanız durumunda kıdem tazminatınızı alabilirsiniz. Yargıtay kararlarına göre, bir işçinin ödenmeyen işçilik alacakları veya çalışma koşullarındaki haksız ağırlaşmalar sebebiyle iş sözleşmesini sonlandırması haklı fesih olarak kabul edilmektedir.

Evet, maaşınızın kuruma eksik bildirilmesi ve içerideki alacaklarınızın ödenmemesi sebebiyle işten kendi isteğinizle ayrılsanız bile kıdem tazminatına hak kazanırsınız. İşvereninizin gerçek maaşınız yerine asgari ücret üzerinden sigorta primlerinizi yatırması ve fazla çalışma gibi alacaklarınızı size ödememesi kanunen işçi açısından haklı nedenle fesih gerekçesi oluşturmaktadır.

Mahkemeye başvurduğunuzda fazla mesai saatleriniz, yaz ve kış dönemi çalışma saatleriniz ayrı ayrı dikkate alınarak ve bu sürelerden yasal ara dinlenme süresi düşülerek hesaplanacaktır. Örneğin ilgili mahkeme kararında, işçinin yaz aylarında sabah dokuzdan akşam sekize kadar, kış aylarında ise sabah dokuzdan akşam yediye kadar çalıştığı tespit edilmiş ve hesaplamanın bu net süreler üzerinden yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Fazla mesai yaptığınızı iddia ediyorsanız, mahkemede bu durumu öncelikle işyerine giriş çıkış kayıtları veya işyeri iç yazışmaları gibi yazılı belgelerle ispatlamanız gerekmekte olup bu konudaki ispat yükümlülüğü tamamen size aittir. Çalışma hayatında işçinin imzasını taşıyan ücret bordrosu sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşımaktadır ve imzalı bordroda görünen fazla mesai ücretinin ödendiği varsayılır.

Mahkeme tarafından fazla çalışma alacağı hesaplanırken, fiilen çalışmadığınız yıllık izin dönemleri veya raporlu olduğunuz tarihler kesinlikle mesai yapılmış gibi değerlendirmeye alınmaz ve bu süreler hesaplamadan tamamen dışlanır. İşçi ancak fiilen çalıştığı ve yasal sınırları aşan süreler için mesai ücreti talep edebileceğinden, işyerinde bulunmadığınız günlerde fazla mesai yapmış olmanız mantıken ve fiilen imkansızdır.

İş sözleşmenizde fazla çalışmaların aylık ücretinize dahil olduğuna dair bir hüküm bulunuyorsa ve aldığınız maaş asgari ücretin üzerindeyse, yasal sınırlar içindeki fazla mesaileriniz için ayrıca bir ücret talep edemezsiniz. Yargıtay uygulamalarına göre, işçi ve işveren arasında imzalanan sözleşmelerde yer alan fazla çalışmanın ücretin içinde kararlaştırılmasına ilişkin maddeler belirli şartlar altında geçerli kabul edilmektedir.