Fazla Çalışma

Haftalık yasal çalışma sürenizi doldurmadığınız halde sadece gece çalışmalarından kaynaklanan fazla mesaileriniz için doğrudan tam zamlı ödeme alamazsınız. Çalışma hayatında kural olarak haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilir ve saatlik ücretin bir buçuk katı ödenir.

Fazla çalışma yaptığınızı ispatlamak için öncelikle işyerine giriş çıkış kayıtları veya iç yazışmalar gibi yazılı belgeleri mahkemeye sunmanız gerekmektedir. İşçinin imzasını taşıyan ücret bordrosu sahteliği ispat edilene kadar kesin delil sayılır ve bordroda fazla mesai ödemesi görünüyorsa bu alacağın size ödendiği varsayılır.

Mahkemede dinlenen şahitlerin çalışma saatlerinizle ilgili farklı veya değişken bilgiler vermesi durumunda, hem sizin şahitlerinizin hem de işverenin şahitlerinin ifadeleri bütüncül bir şekilde değerlendirilerek ortalama bir sonuca varılmaktadır. Örneğin işyerinizde vardiya sistemine geçilmeden önce uzun saatler çalıştıysanız ve hem sizin hem de karşı tarafın şahitleri mesainizin sizin iddia ettiğiniz saatlere kadar uzadığını doğruluyorsa, mahkeme sizin dava dilekçesinde talep ettiğiniz saatlerle bağlı kalarak fazla çalışma alacağınızı hesaplamak durumundadır.

Mahkeme tarafından alacaklarınıza uygulanan indirimin, davanızı ıslah ederek sonradan yükselttiğiniz miktar üzerinden değil, bilirkişi raporunda tespit edilen asıl alacak tutarı üzerinden yapılması gerekmektedir. İş davalarında, fazla çalışma veya tatil mesaisi gibi alacaklar hesaplanırken, işçinin hastalık, mazeret veya izin gibi sebeplerle çalışamayacağı günler göz önüne alınarak hesaplanan toplam tutar üzerinden takdiri indirim adı verilen bir hakkaniyet kesintisi yapılabilmektedir.

İş sözleşmenizi noter aracılığıyla feshederken ihtarnameye hem maruz kaldığınız psikolojik baskıyı hem de ödenmeyen fazla çalışma ücretlerinizi gerekçe olarak yazmanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanma ihtimaliniz bulunmaktadır. Yargı kararlarına göre, mahkeme sürecinde yöneticinizin size uyguladığı ağır hakaretleri ve istifaya zorlama amaçlı psikolojik tacizi kanıtlayamasanız bile, eğer ödenmeyen fazla mesai ücretlerinizin bulunduğu tespit edilirse feshiniz 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında haklı fesih olarak kabul edilmektedir.

Mahkemede mobbing iddianızı ispatlayamamanız davanızı tamamen kaybedeceğiniz anlamına gelmemekte olup, ihtarnameye eklediğiniz ödenmeyen diğer alacaklarınız sayesinde davanızı kısmen kazanabilirsiniz. İlgili emsal kararlarda açıkça belirtildiği üzere, bir işçi işten ayrılırken fesih ihtarnamesinde birden fazla haklı neden sunmuşsa mahkeme tüm bu nedenleri ayrı ayrı değerlendirmektedir.

İşyerinde aldığınız gerçek ücretin Sosyal Güvenlik Kurumu'na asgari ücret üzerinden eksik bildirilmesi ve fazla çalışmalarınızın ödenmemesi durumunu çalışma arkadaşlarınızın tanıklığı ile ispatlamanız mümkündür. İşçi ile işveren arasında resmi kayıtlara yansımayan ücret miktarı ve fazla çalışma süreleri gibi konularda ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, iddialarınızı doğrulayacak nitelikteki tanık beyanları mahkemelerce geçerli bir ispat aracı olarak kabul edilmektedir.

İşvereninizin giriş çıkış kayıtlarına müdahale ederek fazla mesai ücretlerinizi ödememesi durumunda iş sözleşmenizi haklı sebeple feshederek kıdem tazminatı talep edebilirsiniz. İşyerindeki parmak izi veya kart basma gibi sistemlerin gerçeği yansıtmadığını düşünüyorsanız, bu kayıtların doğruluğu mahkeme aşamasında teknik uzmanlarca detaylıca incelenebilir.

İşyeri kayıtlarının gerçeği yansıtmaması ve çalışma sürenizin eksik gösterilmesi halinde, fazla mesai yaptığınızı işyerindeki diğer çalışanların tanık beyanları ile ispatlamanız mümkündür. Kural olarak fazla çalışmanın ispatında işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler ve iç yazışmalar kesin delil niteliği taşır ancak bu belgelerin güvenilirliğini yitirmesi durumunda tanık ifadeleri mutlaka devreye girer.

Maaş bordrolarını imzalamış olmanız kural olarak o ayki alacaklarınızı aldığınızı gösterir ancak bordroda görünenden daha fazla çalıştığınızı iddia ediyorsanız, imza atarken ihtirazi kayıt düşmeniz son derece önemlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir ve bu belgelerde fazla çalışma ücreti ödenmiş gibi görünüyorsa sonradan daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi normal şartlarda mümkün değildir.