Ceza Hukuku

Sadece işyerindeki aksaklıkları dile getirerek hakkınızı aramanız işten çıkarılmanız için geçerli bir sebep oluşturmaz, ancak şikayetinizin içine asılsız ve ağır suçlamalar eklerseniz işten atılmanız mümkündür. İş hukukunda işçilerin çalışma koşullarındaki olumsuzlukları, fazla mesailerin ödenmemesini veya iş güvenliği eksikliklerini işverene bildirmesi bir hak arama hürriyeti çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Çalışma ortamınızdaki yöneticinizin iş becerisi ve bilgisinin yetersiz olduğunu ağır bir dille eleştiren ortak bir dilekçe veya e-posta göndermeniz doğrudan işverene derhal ve tazminatsız şekilde haklı fesih yapma imkanı vermemektedir. İlgili uyuşmazlıklarda yüksek mahkemenin değerlendirmesi, bu tür şikayet içerikli metinlerde kullanılan ifadelerin içeriğine ve ağırlığına odaklanmaktadır.

Üst yönetime gönderdiğiniz şikayet dilekçesinin içeriğinde yer alan eleştiri sınırlarını aşan ve yöneticinizi rencide eden ifadeler nedeniyle işe iade davasını kazanmanız hukuken pek mümkün görünmemektedir. Dilekçe içeriğinde yer alan genel sıkıntılar ifade özgürlüğü ve eleştiri hakkı kapsamında değerlendirilse bile, yöneticinize yönelik kullandığınız aşağılayıcı sözler çalışma adabına yakışmayan davranışlar olarak kabul edilmektedir.

İş yerinizde hakkınızda yürütülen ve işverene derhal fesih hakkı verebilecek ağırlıkta bir disiplin soruşturması devam ederken daha önceki alacaklarınızı gerekçe göstererek işten ayrılmanız durumunda maalesef kıdem tazminatına hak kazanamayabilirsiniz. Yargıtay kararlarına göre bir işçinin hakkında güveni kötüye kullanmak veya doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar sergilemek gibi ciddi iddialarla mevcut bir soruşturma sürdürülürken bu durumu bilmesine rağmen sözleşmeyi feshetmesi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde değerlendirilmektedir.

Evet, işverenin güvenini kötüye kullandığınızın, usulsüz işlemler yaptığınızın veya doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunduğunuzun tespit edilmesi halinde işvereniniz sizi tazminatsız olarak işten çıkarabilir. İlgili uyuşmazlığa konu kararda açıkça belirtildiği üzere 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması veya meslek sırlarını ortaya atması gibi eylemlerde bulunması işverene derhal haklı fesih imkanı tanımaktadır.

Bir kişiyi yetkili makamlara şikayet etmeniz, sadece o kişinin suçu işlemediğini kesin olarak bildiğiniz halde ona hukuka aykırı bir fiil isnat etmeniz durumunda iftira suçunu oluşturur. Mahkeme kararlarına göre, iftira suçunun oluşabilmesi için kişinin işlemediğini bildiği halde hakkında soruşturma, kovuşturma veya idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla kasten hareket edilmiş olması aranmaktadır.

Yöneticiniz hakkında kurumlara verdiğiniz şikayet dilekçesi, iddialarınızın tamamen asılsız olduğunu bilerek kasıtlı şekilde kurgulanmadığı sürece size ceza verilmesini gerektirmez ve doğrudan Anayasa ile güvence altına alınmış olan dilekçe verme hakkı çerçevesinde değerlendirilir. Yargıtay kararlarına yansıyan benzer bir olayda, bir okul müdürünün sendika baskısı ve mobbing uyguladığı yönündeki şikayetin, başka bir soruşturma dosyasında diğer öğretmenlerin de aynı yönde baskı gördüklerini belirtmeleri üzerine iftira suçu unsurlarını taşımadığına hükmedilmiştir.

Şikayet ettiğiniz kişi hakkında başka bir soruşturma dosyasında diğer öğretmenlerin de sizinle aynı yönde ifade vermiş olması, iftira kastiyle hareket etmediğinizi kanıtlayacağı için lehinize son derece önemli bir fayda sağlar ve beraat etmenize yol açar. İlgili Yargıtay kararına göre, bir kişi hakkında yetkili makamlara yapılan şikayet sonrasında o kişinin başka bir dosyada silahlı terör örgütü üyeliği veya benzeri bir suçtan hazırlanan iddianamesinde yer alan tanık veya müşteki beyanları, sizin iddialarınızla örtüşüyorsa bu durum eyleminizi haklı kılmaktadır.

İş yerinde amiriniz konumunda bulunan kişinin size karşı sergilediği olumsuz tutum ve davranışların sürekli ve sistematik bir hal alması durumunda bu eylemler mobbing olarak kabul edilmektedir ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargıtay uygulamalarına göre, bir eylemin psikolojik taciz olarak nitelendirilebilmesi için geçici veya anlık tartışmalardan ziyade, belirli bir süreç içinde devam eden ve işçiyi baskı altına alan eylemler olması gerekmektedir.

İşverenin sistemden kaynaklanan aksaklıkları size mal ederek haksız suçlamalarda bulunması ve istifaya zorlamak amacıyla geç soruşturma açması, haklı fesih için yeterli bir sebep oluşturabilir. Yöneticiler tarafından yalnızlaştırılmanız, mesleki itibarınızın zedelenmesi ve üzerinizde yoğun bir baskı kurulması hukuken psikolojik taciz kapsamında değerlendirilmeye oldukça elverişlidir.