Ayrımcılık Tazminatı

İşe alım sürecinde size medeni durumunuz veya gebelik planlarınız hakkında sorular sorulması ve bu sebeple işe alınmamanız, ayrımcılık yasağı kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. İş Kanunu, biyolojik zorunluluklar veya işin niteliği mutlak suretle gerektirmedikçe, iş sözleşmesinin yapılmasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılmasını açıkça yasaklamaktadır.

İşyerinde maruz kaldığınız sistematik psikolojik baskı, dışlanma veya eşit davranma ilkesine aykırı tutumlar, iş hukukunda işverenin gözetme borcunun ihlali olarak kabul edilen ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek eylemlerdir. Bu tür durumlarda iş sözleşmenizi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatınızın yanı sıra, koşulları oluşmuşsa manevi tazminat ve ayrımcılık tazminatı talepleriniz için dava şartı arabuluculuk sürecini başlatabilirsiniz.

İşyerinde yöneticiniz tarafından etnik kökeniniz veya doğum yeriniz gibi özellikleriniz nedeniyle sürekli olarak aşağılanmanız ve dışlanmanız, insan onurunu çiğneyen psikolojik taciz eylemlerinin çok somut bir göstergesidir. Bir kişinin şerefine, inancına veya kökenine yönelik sistematik olarak uygulanan bu tür düşmanca tavırlar hukuken mobbing olarak tanımlanır ve işverenin işçiyi gözetme borcuna tamamen aykırıdır.

İş başvurunuzun değerlendirilmesinde, işin niteliğiyle tamamen ilgisiz olan sosyal medya beğenileriniz, siyasi görüşünüz veya sendikal faaliyetlerinizin taranarak elenmeniz sendikal ayrımcılık veya siyasi ayrımcılık iddialarına esas oluşturabilir. İşverenin yapay zeka aracılığıyla sosyal ağlarınızdan veri toplayıp bir profilleme yapması, özel hayatınıza orantısız bir müdahaledir.

İş hukukunda işverenin işçilerine karşı eşit davranma yükümlülüğü bulunmakta olup, yaş veya benzeri sebeplerle yapılan haksız muameleler ayrımcılık tazminatı talebine konu olabilmektedir. Alt işveren nezdinde maruz kaldığınız bu ayrımcı tutum nedeniyle doğacak tazminat hakkınız, İş Kanunu'ndan kaynaklanan temel işçilik hakları arasında yer alır.

İşverenlerin işe alım süreçlerinde kullandığı algoritmik sistemlerin cinsiyet, yaş veya köken gibi nedenlerle adayları elemesi, ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirilebilecek çok ciddi bir hukuki durumdur. Şirketler, binlerce özgeçmişi saniyeler içinde tarayan yazılımlar kullanırken çoğunlukla geçmiş işe alım verilerini sisteme yüklemekte ve yapay zeka bu eski verilere dayanarak kadın adayları dezavantajlı konuma düşüren örtülü önyargılar geliştirebilmektedir.

Havayolu şirketinin salt kendi iç politikasıyla belirlediği yaş sınırını gerekçe göstererek iş sözleşmenizi sonlandırması, yaş ayrımcılığı yasağının ihlali olarak hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Sivil havacılık kuralları gereği pilotlar veya uçuş görevlileri için belirlenen kesin yasal yaş sınırlarına ulaşılmadığı sürece, işverenin daha düşük bir yaşta emekliliğe zorlaması veya işten çıkarması haklı veya geçerli bir fesih nedeni olarak görülmeyebilir.

Çalışma ortamınızda bir müşterinin veya üçüncü bir kişinin size yönelik onur kırıcı ve rahatsız edici cinsel içerikli eylemleri karşısında, işvereninizin gerekli önlemleri almaması size haklı fesih imkanı sunabilir. İşverenin işçiyi gözetme borcu gereğince, çalışma alanınızdaki güvenliğinizi ve onurunuzu her türlü saldırıya karşı korumakla yükümlüdür.