AYM (Anayasa Mahkemesi)

Mektupların denetlenmesi meşru bir amaca dayanmalıdır. Şifreli haberleşme iddiası somut delillerle gerekçelendirilmelidir. Mahpusların haberleşme hürriyeti keyfî olarak sınırlandırılamaz. Mektup sansürü için açık ve yakın tehlike aranır.

Gerekçesiz kararın tefhimiyle kanun yolu süresi başlamaz. İstinaf süresi gerekçeli kararın tebliğiyle işlemeye başlar. Sürenin tefhimden başlatılması mahkemeye erişim hakkını ihlal eder. Gerekçe bilinmeden kanun yoluna başvurulması beklenemez.

Yargısal belirsizlikler adil yargılanmayı doğrudan zedeler. İçtihat farklılıkları hakkaniyete uygun yargılanmayı ihlal eder. Yasal defterlerin sonradan ibrazı mahkemelerce değerlendirilmelidir. Uzun süren hukuki belirsizlikler öngörülebilirliği ortadan kaldırır.

Kamulaştırma bedelinin değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkını ihlal eder. Enflasyon karşısında bedelin erimesi şahsi ve olağan dışı külfet oluşturur. Makul süre şikâyetlerinde öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru zorunludur. Yargı kararlarının geç icrası iddiaları Tazminat Komisyonu incelemesine tabidir.

Yaşam hakkı ihlallerinde etkili soruşturma yürütülmesi zorunludur. Soruşturma izni prosedürü ceza yargılamasını geciktirmemelidir. Ölümle sonuçlanan olaylarda deliller titizlikle incelenmelidir. Soruşturma makamlarının olayı aydınlatma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Taraflara iddia ve savunma fırsatı tanınmalıdır. Silahların eşitliği adil yargılanmanın temel şartıdır. Yeni hukuki duruma karşı savunma hakkı verilmelidir. Sürpriz argümanlar çelişmeli yargılama ilkesini zedeler.

Mahpusların ifade özgürlüğü kural olarak koruma altındadır. Mektup kısıtlamaları somut ve yeterli gerekçelere dayanmalıdır. İdare, tehlike ile mektup içeriği bağını kurmalıdır. Soyut gerekçelerle mektubun alıkonulması ifade özgürlüğünü ihlal eder.

Silahların eşitliği için tanık dinletme hakkı esastır. Sadece kolluk tutanağına dayalı yaptırım eksik incelemedir. Savunma tanıklarının dinlenmemesi adil yargılanmayı zedeler. Tanık dinletme talebi gerekçesiz reddedilemez.

Kanuni düzenlemeyle alacak tahsil imkânı ortadan kaldırılamaz. Etkili başvuru hakkı mülkiyet hakkıyla bağlantılı korunur. Devam eden yargılamalara geriye dönük müdahale edilemez.

Uyuşmazlığın sonucuna etkili iddialar kararda karşılanmalıdır. Kimliği belirsiz şifahi beyanlara dayalı cezalar denetlenmelidir. Gerekçesiz ve eksik incelemeli kararlar adil yargılanmayı zedeler. Mahkemeler matbu gerekçeler yerine somut iddiaları tartışmalıdır.