Siber Mobbing

Siber mobbing eylemlerinin cinsiyet, yaş, engellilik veya sağlık durumu gibi kanunda sayılan belirli ayrımcılık temellerine dayanması halinde, yargı yollarına ek olarak Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) nezdinde de idari bir başvuru yapma hakkınız bulunmaktadır. Maruz kaldığınız alaycı mesajlar ve dışlayıcı tutumların hamilelik gibi korunan bir özelliğinize yönelik olması, işverenin ayrımcılık yasağına açık bir aykırılık teşkil etmektedir.

Siber mobbing davalarında elektronik posta kayıtları, anlık mesajlaşma ekran görüntüleri, sistem giriş-çıkış logları ve sosyal medya paylaşımları hukuki süreçte temel dijital deliller olarak kullanılabilmektedir. Geleneksel mobbingin aksine, dijital ortamda gerçekleştirilen eylemler genellikle arkasında kalıcı izler bıraktığı için ispat süreci nispeten daha somut ilerleyebilmektedir.

İşyeri iletişim ağlarından ve dijital platformlardan kasıtlı ve sistematik bir şekilde dışlanmanız, işverenin eşit davranma borcu kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Çalışanların anlık mesajlaşma veya e-posta gruplarından keyfi olarak çıkarılması, kişinin mesleki konumunun kalitesine yönelik saldırgan davranışlar arasında yer alır ve dijital ortamda dışlama olarak nitelendirilmektedir.

İşyerinde şerefinize ve mesleki onurunuza dokunacak nitelikteki siber mobbing eylemlerine maruz kalmanız, iş sözleşmenizi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle haklı nedenle fesih yoluyla sonlandırmanıza imkân tanıyabilmektedir. Kasıtlı ve sistematik bir şekilde dijital kanallar üzerinden aşağılanmanız ve işverenin bu duruma sessiz kalması, kanuni şartları taşımanız halinde kıdem tazminatınızı talep ederek işten ayrılmanız için yasal bir zemin oluşturur.

Uzaktan çalışma sürecinde işverenin kamera aracılığıyla sizi sürekli olarak izlemeye zorlaması, özel yaşamınıza müdahale niteliği taşıyan ve siber mobbing boyutuna ulaşabilecek hukuka aykırı bir uygulamadır. İşverenin yönetim ve denetim hakkı bulunmakla birlikte, bu hakkın dürüstlük kuralına uygun kullanılması ve çalışanın kişilik hakları ile mahremiyetinin ihlal edilmemesi gerekir.

Yöneticinizin mesai saatleri dışında sürekli ve sistematik olarak iletişim kurarak sizi baskı altında hissettirmesi, siber mobbing kapsamında değerlendirilebilecek önemli bir emaredir. Geleneksel mobbingin dijital araçlarla gerçekleştirilen bu türü, kişinin dinlenme hakkını ihlal ederek psikolojik bütünlüğüne zarar verme potansiyeli taşır.

İş arkadaşınızın mesai saatleri dışında ve kişisel sosyal medya hesapları üzerinden gerçekleştirdiği saldırgan davranışlar, eylemin iş yaşamı ile bağlantılı olduğu tespit edildiği takdirde siber mobbing kapsamında değerlendirilebilmektedir. Siber mobbing, mekân ve zaman sınırlarını aşan doğası gereği, sadece işyerindeki sistemlerle sınırlı kalmayıp çalışanlar arasındaki hizmet ilişkisi temelinden beslenen her türlü dijital etkileşimi kapsayacak şekilde geniş yorumlanmaktadır.

İşverenin siber mobbing iddiaları karşısındaki hukuki yükümlülüğü, yalnızca basit bir uyarı yapmakla sınırlı kalmayıp, etkin bir soruşturma yürütmeyi ve kalıcı önleyici politikalar geliştirmeyi de zorunlu kılmaktadır. Yönetim hakkı ve iş sağlığı güvenliği mevzuatı çerçevesinde işveren, siber şiddete karşı sıfır tolerans yaklaşımı benimsemeli, güvenilir şikâyet mekanizmaları kurmalı ve gerekirse failin görev yerini değiştirmekten iş sözleşmesinin haklı nedenle feshine kadar varan kesin disiplin cezalarını uygulamalıdır.

Siber mobbing süreçlerinde maruz kalınan psikolojik baskı ve zorbalık nedeniyle iş akdinizi haklı nedenle feshetme yoluna gitmeniz mümkündür; ancak bu süreçte dijital delillerin doğru şekilde derlenmesi kritik bir aşamadır. Siber mobbingin en büyük özelliği, e-posta, WhatsApp veya diğer anlık mesajlaşma uygulamalarındaki iletilerin depolanabilmesi sayesinde geride net bir dijital iz bırakmasıdır.

İş ilişkilerinde tüm çalışanların dahil olduğu sanal iletişim ağlarından ve çevrimiçi iş süreçlerinden kasıtlı ve sistematik bir şekilde izole edilmeniz, işverenin eşit davranma yükümlülüğünün ihlali anlamına gelebilmektedir. Çalışanlar arasında dil, ırk, cinsiyet veya herhangi bir sosyal neden gözetilmeksizin adil bir ortam sağlanması yasal bir zorunluluktur ve eşit davranma ilkesi gereği ayrımcılık yapılması yasaklanmıştır.