Savunma Hakkı

İdarenin hakkınızda tesis ettiği memuriyetten çıkarma gibi ağır disiplin cezalarını, içeriği ve itiraz yollarıyla birlikte size usulüne uygun olarak tebliğ etmemesi temel disiplin hukuku ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Hakkınızda yürütülen bir disiplin soruşturması sonucunda kurulların hazırladığı raporlar, komisyon tutanakları, kararın gerekçesi ve bu karara karşı başvurabileceğiniz kanun yolları ile itiraz sürelerinin tarafınıza bildirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Mahkemenin size haber vermeden ve duruşma yapmadan dosya üzerinden karar vermesi hukuka uygun bir uygulama olarak kabul edilmez. Yargılamalarda en temel ilkelerden biri olan hukuki dinlenilme hakkı gereğince, taraflara duruşmalarda hazır bulunma, iddia ve savunmalarını bildirme imkanı mutlaka tanınmalıdır.

İş mahkemesi hakiminin bildirdiğiniz tanıkların tamamını dinlemeden ve bunun için geçerli bir hukuki gerekçe göstermeden karar vermesi usul kurallarına aykırıdır ve bu duruma itiraz edebilirsiniz. Yargılama sürecinde tarafların en temel haklarından biri olan hukuki dinlenilme hakkı gereğince, mahkemenin sunulan delilleri toplaması ve değerlendirmesi zorunludur.

İşvereninizin sizi asılsız iddialarla ve raporlu olduğunuz bir dönemde savunmanızı almadan işten çıkarması usule aykırıdır ve bu durumda feshin iptalini isteyebilirsiniz. Kanuna göre işveren, işçinin davranışlarına veya yetersizliğine dayanarak sözleşmeyi feshetmek istiyorsa mutlaka işçinin savunma hakkı gözetilmek zorundadır.

Eski işvereninizin, sizin ileride açabileceğiniz işçilik alacakları davasını engellemek veya aynı sektörde rakip bir firmada işe başlamanızın önüne geçmek amacıyla hakkınızda ihbar tazminatı davası açması durumunda, mahkemede işten ayrılışınızın asıl nedenlerini açıklayarak kendinizi savunabilirsiniz. İş hayatında, işçilerin mobbing veya yüksek satış hedefleri gibi ağır baskılar sonucunda iş sözleşmelerini feshetmek istedikleri durumlarda, bazı işverenlerin işçiyi koruyan yasal düzenlemeleri bertaraf etmek için standart ayrılış belgeleri imzalattığı olaylarla karşılaşılabilmektedir.

İşverenin sizi iş kanununda belirtilen haklı nedenlere dayanarak işten çıkardığı durumlarda, önceden savunmanızı alması yasal bir zorunluluk değildir ve sırf bu sebeple fesih işlemi geçersiz sayılamaz. İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması veya çalışma arkadaşlarına hakaret etmesi gibi ağır yükümlülük ihlallerinin söz konusu olduğu hallerde, işverenin iş sözleşmesine devam etmesi beklenemez.

İşyerinde yaşadığınız psikolojik taciz iddialarınızın mahkeme tarafından tam olarak araştırılmadan ve sunduğunuz deliller eksiksiz bir şekilde toplanmadan reddedilmesi yargılama kurallarına açıkça aykırıdır. Mahkemelerin ileri sürülen iddialar hakkında sağlıklı bir karar verebilmesi için davanın her iki tarafına da eşit şekilde delillerini sunma ve iddialarını kanıtlama imkanı tanıması anayasal bir zorunluluktur.

Mahkeme, gösterilen şahitlerden bir kısmının dinlenmesiyle yeterli kanaate ulaştığını düşünürse diğerlerini dinlemekten vazgeçebilir, ancak davanızı ispat edemediğiniz gerekçesiyle reddediyorsa bu yetkisini kullanamaz. İlgili kanun hükmünün asıl amacı, sırf yargılamayı uzatmak niyetiyle hareket etmek isteyen tarafın kötü niyetli çabalarını önlemektir.

İdarenin hakkınızda yapılan hasta şikayetlerini tek taraflı olarak değerlendirip size savunma hakkı tanımadan peşinen suçlu muamelesi yapması, idari hukukun temel ilkelerine ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edebilecek önemli bir haksız uygulamadır. Sağlık kurumlarında CİMER üzerinden gelen şikayetlerin, olayın sağlık profesyoneli boyutu araştırılmadan doğrudan hasta lehine yorumlanması ve yöneticilerin bu nedenle personele karşı sert tavırlar takınması, idari bir mobbing emaresi olarak kabul edilebilir.

İdare yetkilileri tarafından olay hakkında yeterli bir tahkikat yapılmadan ve deliller toplanıp maddi gerçeklik tam olarak ortaya konmadan size doğrudan disiplin cezası verilmesi, işlem açısından ciddi sakatlıklar doğurabilecek bir durumdur. Ceza ihdası öncesinde kural olarak bağımsız ve tarafsız bir disiplin soruşturması yürütülmesi, tanıkların dinlenmesi ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde olayın aydınlatılması hukuki bir gerekliliktir.