Savunma Hakkı
Savunma Hakkı — 105 SORU & CEVAP listelendi.
Hukuk sisteminin en kutsal ve dokunulmaz unsurlarından olan savunma hakkı, bireyin kendisine yöneltilen suçlamalar karşısında susma, avukatından yararlanma ve delillerini sunma özgürlüğüdür. Soruşturmanın başlangıcından hükmün kesinleşmesine kadar bu hakkın kısıtlanması, adil yargılanmanın temelden çöktüğünün kesin bir göstergesidir.
Şüpheli veya sanığın savunmasını üstlenen avukatıyla yaptığı telekomünikasyon görüşmelerinin dinlenmesi veya kayda alınması, kanunlarımız gereğince kesinlikle yasaklanmış olan son derece istisnai bir alandır. Ceza Muhakemesi Kanunu, avukat ve müvekkil ilişkisini özel bir koruma altına almış olup, savunma dokunulmazlığı ve meslek sırrı ilkeleri uyarınca bu haberleşmenin denetim dışı tutulmasını zorunlu kılmıştır.
Ceza muhakemesi hukukunda, şüpheli veya sanığın savunmasını üstlenen müdafii sıfatındaki avukatı ile arasındaki iletişimin denetlenmesi ve kayda alınması yasa koyucu tarafından kesin bir dille yasaklanmıştır. Avukatlar, kanun gereği meslek sırrı nedeniyle tanıklıktan çekinme hakkına sahip kişiler kategorisinde yer aldığından, temsil ettikleri müvekkilleriyle gerek ev, gerek işyeri, gerekse cep telefonu üzerinden yaptıkları haberleşmeler hiçbir şekilde dinlenemez ve denetlenemez.
Şüpheli veya sanığın savunma makamı olan avukatıyla yaptığı görüşmeler kanunlarca çok sıkı bir koruma kalkanı altına alınmış olup, avukatınızla yaptığınız telefon görüşmelerinin savcılık tarafından kaydedilip dosyaya konulması yasalara aykırıdır. Mevzuatımız uyarınca, hakkında yasal tedbir uygulanan kişinin avukatı ile olan iletişimi hiçbir şekilde dinlenemez, kayda alınamaz ve iletişimin denetlenmesi tedbirine konu edilemez.
İnternet üzerindeki bulut bilişim sistemlerinde bulunan verileriniz bakımından da hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir arama işlemi gerçekleştirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Mevcut düzenlemelerimizin lafzından bulut sistemlerinde arama yapılamayacağı anlaşılabilse de, hukuka uygun bir sürecin yürütülebilmesi için bu sistemlerin de tedbir kapsamında değerlendirilmesi zorunluluktur.
Komşunuzun bir insansız hava aracı kullanarak konutunuzun içini gizlice izlemesi ve görüntülerinizi kaydetmesi, doğrudan özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilecek oldukça ciddi bir hukuki eylemdir. Bu tarz cihazların izinsiz ve kontrolsüz bir şekilde havalandırılıp insanların mahrem alanlarına müdahale etmesi kanunlarımıza göre yasaklanmış olup, suçu bu aracı yönlendiren ve bir araç olarak kullanan fail konumundaki komşunuz işlemiş sayılacaktır.
Kimliği gizli tutulan tanıkların duruşmalarda dinlenmesi, tanığın can güvenliğini sağlamak amacıyla getirilen istisnai bir koruma tedbiridir. Bu tedbir kapsamında tanığın sesi ve görüntüsü teknolojik imkânlarla değiştirilerek SEGBİS üzerinden duruşmaya aktarılabilmektedir.
İlk derece mahkemesinde aleyhinize verilen karara karşı itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurduğunuzda, alt mahkemede SEGBİS kullanılarak alınan ses ve görüntü kayıtlarının üst mahkemelere gönderilmesi mevzuat gereği zorunludur. Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, dosya temyiz veya istinaf makamına giderken duruşmadaki tavırlarınızı ve sözlerinizi içeren bu bilişim kayıtları da itiraz mercilerinin değerlendirmesine sunulur.
İfadenizin sesli ve görüntülü yöntemle alınması durumunda, müdafinizin mahkeme salonu yerine doğrudan sizin yanınızda, yani bulunduğunuz SEGBİS odasında yer almasını talep etmeniz en temel savunma hakkı güvencelerinden biridir. Yargıtay içtihatlarında, SEGBİS yoluyla sorgu yapılırken sanığın müdafisiyle bir araya gelip gizli olarak görüşme imkanı bulamamasının ve avukatın sanığın yanında bulunmamasının savunma hakkının kısıtlanması anlamına geldiği açıkça ifade edilmiştir.
Gözaltına alınan bir kişinin avukatıyla görüşmesinin belirli durumlarda 24 saat süreyle kısıtlanması yasal mevzuatımızda yer alan istisnai bir uygulama olsa da, bu kısıtlama süresi içinde avukat yardımı olmadan ifade alınması hukuki açıdan ihlal doğurabilecek bir durumdur. Şüphelinin müdafi yardımından yararlanma hakkı, adil yargılanma ilkesinin temel bir gereğidir ve kısıtlama kararı verilmiş olsa dahi bu süre zarfında kolluk kuvvetlerince ifadenin alınmaması kanuni bir güvencedir.
Ceza yargılamasında bizzat duruşmada hazır bulunarak savunma yapmanız kural olmakla birlikte, zorunlu hallerde Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden ifadenizin alınması mümkündür. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, zorunlu nedenlerin varlığı halinde bu yöntem adil yargılanma hakkına bir müdahale olarak görülmeyebilmektedir.