Savunma Hakkı

Başka bir şehirde görülen davanızın duruşmasına, bulunduğunuz ildeki veya en yakın konumdaki adliyede yer alan Sesli ve Görüntülü Bilişim Sistemi (SEGBİS) donanımı aracılığıyla mahkeme salonuna gitmeden uzaktan katılmanız hukuken ve teknik olarak tamamen mümkündür. Adalet Bakanlığı tarafından ülke geneline yaygınlaştırılan bu sistem, ses ve görüntünün aynı anda elektronik ortamda yüksek güvenlikle iletildiği ve kaydedildiği, özellikle yetkili mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan kişilerin dinlenilmesinde kullanılan oldukça etkin bir video konferans yöntemidir.

Kural olarak kişisel verilerin elde edilmesi ve işlenmesi doğrudan ilgili kişinin vereceği açık rızaya bağlı olsa da, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olduğu durumlarda izniniz aranmaksızın bu verilerin işlenmesi mümkündür. Avukatların, temsil ettikleri müvekkillerinin yasal haklarını korumak ve iddialarını ispatlamak amacıyla gerçekleştirdiği delil toplama faaliyetleri, temel bir hak olan adil yargılanma süreciyle doğrudan bağlantılı olduğundan kanundaki bu istisna kapsamında değerlendirilebilecek güçlü bir emare teşkil eder.

Vergi idaresinin dijital dönüşüm politikaları kapsamında hayata geçirdiği elektronik tebligat sistemi, işlemlerin hızlanmasını sağlamakla birlikte mükelleflere sistemi düzenli kontrol etme sorumluluğu yüklemektedir. Elektronik ortama iletilen tebligatlar, kanunen belgenin muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen belirli bir günün sonunda tebliğ edilmiş sayılmaktadır.

Eşinizin sizden gizlediği ve evlilik birliğinde güven duygusunu temelinden sarsabilecek bulaşıcı bir hastalığı günlüğünden öğrenip bu durumu mahkemeye taşımanız, hakların dengelenmesi prensibi çerçevesinde değerlendirilebilecek bir durumdur. Günlük gibi materyaller kural olarak kişinin gizli hayat alanı içinde yer alsa da, eşin bulaşıcı bir hastalığı saklaması gibi evlilik birliğinin temelini sarsan ve sadakat yükümlülüğüne aykırı olan ağır kusurların ispatı söz konusu olduğunda, bu verinin kullanılması iddia ve savunma hakkı bağlamında kaçınılmaz hale gelebilir.

Kendinize karşı işlenmekte olan bir suçu kanıtlamak amacıyla, başka türlü delil elde etme imkânınızın bulunmadığı ani gelişen durumlarda gizlice ses kaydı almanız, hukuki süreçte iddia ve savunma hakkı çerçevesinde değerlendirilebilecek bir eylemdir. Yargıtay uygulamalarına göre, yetkili makamlara başvurma olanağınızın anlık olarak bulunmadığı ve kanıtların kaybolmasını engellemek için planlı olmadan yaptığınız bu tür gizli kayıtlar, çoğu zaman hukuka aykırı kabul edilmemektedir.

Ortak yaşadığınız konutta yalnızca ikinizin bulunduğu bir ortamda size yönelik hakaretleri ispatlamak amacıyla gizlice ses kaydı almanız, uyuşmazlığın çözümü bakımından hukuken değerlendirilebilecek hassas bir konudur. Evlilik birliğinin sürdürüldüğü ortak konut, eşlerin birlikte paylaştığı özel hayat alanı olarak kabul edilir ve bu alanda gerçekleşen haksız fiillerin başka türlü ispatının mümkün olmaması durumu, iddia ve savunma hakkı bağlamında kaçınılmazlık unsuru taşıyabilir.

Suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla yürütülen gizli dijital takip ve teknik izleme süreçlerinde, uygulamanın amacı ve güvenliği tehlikeye düşmesin diye işlem anında kişiye bilgi verilmemektedir. Ancak takip süreci sona erdikten veya bu önleyici süreç bir adli soruşturmaya dönüştükten sonra, ilgili kişinin mahkemede savunma hakkı ve hak arama hürriyetini etkili bir şekilde kullanabilmesi için kendisine mutlaka bildirim yapılması gerekmektedir.

Eşinizin otel konaklama kayıtlarının incelenmesini doğrudan mahkeme kanalıyla talep etmeniz, kişisel verilerin korunması hukuku açısından başvurulabilecek en doğru ve güvenli yöntemdir. Kendi çabalarınızla veya otel çalışanları aracılığıyla gayriresmî yollardan bu kayıtlara ulaşmanız, karşı tarafın ve üçüncü kişilerin verilerini hukuka aykırı ele geçirmek anlamına gelecektir.

Eşinizin herkese açık sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlarını veya evlilik birliği içerisinde beraber katıldığınız etkinliklere ait biletleri mahkemeye sunmanız, iddia ve savunma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek hukuka uygun bir eylemdir. Bu tür bilgiler, hukuk uygulamasında kamuya açık hayat alanı veya eşlerin ortak paylaştığı özel hayat alanı içerisinde kabul edildiği için kişisel verilerin korunması hakkına yönelik bir ihlal oluşturmayacağı yönünde güçlü değerlendirmeler mevcuttur.

İdari makamlar tarafından yürütülen soruşturmalarda kendinizi sözlü olarak ifade etme talebinizin karşılanmaması, mevzuatın kuruma tanıdığı çerçevenin darlığından kaynaklanabilmektedir. Ancak anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı ve idari usul ilkeleri uyarınca, muhatapların yaptırım öncesinde iddia ve savunmalarını etkili biçimde, yüz yüze anlatabilmeleri savunma hakkının özünü oluşturur.