Savunma Hakkı

İşverenin sizi iş kanununda belirtilen haklı nedenlere dayanarak işten çıkardığı durumlarda, önceden savunmanızı alması yasal bir zorunluluk değildir ve sırf bu sebeple fesih işlemi geçersiz sayılamaz. İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması veya çalışma arkadaşlarına hakaret etmesi gibi ağır yükümlülük ihlallerinin söz konusu olduğu hallerde, işverenin iş sözleşmesine devam etmesi beklenemez.

İşyerinde yaşadığınız psikolojik taciz iddialarınızın mahkeme tarafından tam olarak araştırılmadan ve sunduğunuz deliller eksiksiz bir şekilde toplanmadan reddedilmesi yargılama kurallarına açıkça aykırıdır. Mahkemelerin ileri sürülen iddialar hakkında sağlıklı bir karar verebilmesi için davanın her iki tarafına da eşit şekilde delillerini sunma ve iddialarını kanıtlama imkanı tanıması anayasal bir zorunluluktur.

Mahkeme, gösterilen şahitlerden bir kısmının dinlenmesiyle yeterli kanaate ulaştığını düşünürse diğerlerini dinlemekten vazgeçebilir, ancak davanızı ispat edemediğiniz gerekçesiyle reddediyorsa bu yetkisini kullanamaz. İlgili kanun hükmünün asıl amacı, sırf yargılamayı uzatmak niyetiyle hareket etmek isteyen tarafın kötü niyetli çabalarını önlemektir.

İdarenin hakkınızda yapılan hasta şikayetlerini tek taraflı olarak değerlendirip size savunma hakkı tanımadan peşinen suçlu muamelesi yapması, idari hukukun temel ilkelerine ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edebilecek önemli bir haksız uygulamadır. Sağlık kurumlarında CİMER üzerinden gelen şikayetlerin, olayın sağlık profesyoneli boyutu araştırılmadan doğrudan hasta lehine yorumlanması ve yöneticilerin bu nedenle personele karşı sert tavırlar takınması, idari bir mobbing emaresi olarak kabul edilebilir.

İdare yetkilileri tarafından olay hakkında yeterli bir tahkikat yapılmadan ve deliller toplanıp maddi gerçeklik tam olarak ortaya konmadan size doğrudan disiplin cezası verilmesi, işlem açısından ciddi sakatlıklar doğurabilecek bir durumdur. Ceza ihdası öncesinde kural olarak bağımsız ve tarafsız bir disiplin soruşturması yürütülmesi, tanıkların dinlenmesi ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde olayın aydınlatılması hukuki bir gerekliliktir.

Hakkınızda yürütülen bir disiplin sürecinde makul bir süre tanınmadan ve baskı altında alelacele savunmanızın alınarak ceza verilmesi, idari işlemin sakatlanmasına yol açabilecek hukuka aykırı bir durumdur. Anayasal bir güvence olan savunma hakkı tanınmadan asker kişilere disiplin cezası verilemez ve bu hakkın etkin kullanımı için idarece makul bir sürenin verilmesi zorunludur.

Sadece algoritmik bir değerlendirme veya yapay zeka yazılımı sonucunda insan müdahalesi olmaksızın çalışanın işten çıkarılması, iş hukukunun temel ilkelerinden olan işçinin savunma hakkı ve geçerli fesih kuralları açısından ciddi hukuki tartışmalara yol açabilecek bir durumdur. Otomatik sistemler tarafından üretilen performans veya verimlilik verileri, bir fesih kararı için mutlak doğru kabul edilemeyecek kadar teknik ve insani değerlendirmeden yoksun nitelikte olabilir.

İşverenin performans düşüklüğü veya verimsizlik gibi davranışlarınıza dayalı nedenlerle iş sözleşmenizi sona erdirmek istemesi halinde, öncelikle sizin savunmanızı alması hukuki bir zorunluluktur. İşçinin verimi ile ilgili nedenlerle yapılacak bir fesihte, iddialara karşı savunma hakkı tanınmadan sürecin işletilmesi, yapılan fesih işlemini şekil yönünden geçersiz kılabilecek önemli bir usul hatasıdır.

İş sözleşmenizin davranışlarınızla veya işteki veriminizle ilgili bir nedene dayandırılarak feshedilebilmesi için fesihten önce mutlaka hakkınızdaki iddialara karşı savunmanızın alınması yasal ve kesin bir zorunluluktur. İşverenin sizinle ilgili geçimsizlik veya tartışma gibi bir davranışsal gerekçeye dayanarak fesih yoluna gitmeden önce size savunma hakkı tanımamış olması, yapılan feshin usul yönünden bütünüyle eksik olduğu anlamına gelir.

İşyerinde hakkınızda yürütülen bir disiplin sürecinde tarafınıza söz hakkı tanınmadan doğrudan ceza verilmesi hukuki prosedürlere ve hakkaniyet ilkelerine aykırı bir yaklaşımdır. Sağlıklı yürütülen bir disiplin sürecinin en temel şartlarından biri işçiye tarafsız bir savunma hakkı verilmesidir.