Mobbing

Yöneticinizin sizi diğer çalışanların önünde sürekli olarak küçük düşürmesi ve sistematik şekilde kapasitenizin dışında işler vermesi, psikolojik taciz olarak adlandırılan hukuki bir ihlal sürecine işaret edebilir. İşverenin işçisini bu tür davranışlara karşı koruması yasal bir zorunluluktur.

Etnik kökeniniz gibi kanunla korunan temel özelliklerinize dayalı olarak dijital ortamlarda dışlanmanız ve yıldırmaya maruz kalmanız durumunda, mahkeme süreci öncesinde veya alternatif olarak Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna idari yoldan şikayette bulunabilirsiniz. İşyerindeki psikolojik taciz, ayrımcılık temellerinden birine dayandığında, mağdur çalışanlara böyle bir idari yol sunulmaktadır.

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında çalışanlara tanınan çalışmaktan kaçınma hakkı, kural olarak hayati tehlike taşıyan acil durumlar için düzenlenmiş olup, tükenmişlik sendromu gibi zamanla gelişen durumlarda uygulanması oldukça zor bir hukuki yoldur. Kanun, bu hakkın kullanılabilmesi için işyerinde ciddi ve yakın tehlike koşulunun bir arada bulunmasını aramaktadır.

İşyerinde sağlığınızı ve güvenliğinizi tehdit eden ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalmanız durumunda yasal olarak çalışmayı reddetme imkanınız bulunmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanlara hayati tehlike arz eden durumlarda işverene veya iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak tehlikenin giderilmesini talep etme ve bu tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkı tanımaktadır.

İşyerinde veya işle bağlantılı dijital ortamlarda maruz kaldığınız psikolojik baskı sağlığınızı bozacak seviyeye ulaştıysa, belirli yasal prosedürleri işleterek çalışmaktan kaçınma hakkı kullanımını gündeme getirebilirsiniz. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, sadece fiziksel tehlikeleri değil, çalışanların ruhsal sağlığını tehdit eden psikososyal riskler kavramını da güvence altına almaktadır.

Üst yöneticilerin astlarına yönelik gerçekleştirdiği haksız uygulamalar, mesleki sınırların ihlali ve psikolojik baskılar dikey mobbingtir. Bu durum çalışanların aidiyet hissini zedeleyerek işten uzaklaşmalarına neden olurken, yönetim kademesinin hukuki ve kurumsal sorumluluğunu doğurur.

İşyerinde psikolojik terör olan mobbingin hukuki unsurları, eylemin sürekliliği ve kasıtlılığı etrafında şekillenir. Bir avukat perspektifiyle mobbingin anatomisini anlamak, hak arama mücadelesinde kritik bir adımdır. Bu süreçte en hayati aşama, hukuki delillerin toplanması ve tanıkların usulüne uygun şekilde yargı mercilerine sunulmasıdır.

İşyerinde siber mobbing uygulayan faillerin psikolojik yapıları, genellikle narsisizm, makyavelizm ve psikopati gibi karanlık üçlü kişilik özellikleriyle şekillenmektedir. Bu profilin hukuki açıdan analizi, failin kasıt unsurunu, manipülatif eylemlerini ve sorumluluğunu ispatlama süreçlerinde hukukçulara stratejik bir yol haritası sunmaktadır.

Sivil toplum kuruluşlarında mobbingin en temel nedenlerinden biri, yönetim zafiyetleri ve işlevsiz etik kurullardır. Kurumsal politikaların eksikliği, şeffaf olmayan karar mekanizmaları ve hiyerarşik baskılar, psikolojik şiddete zemin hazırlayarak sivil alanı tahrip etmektedir.

Halk arasında genellikle yalnızca yöneticilerin astlarına baskı kurması şeklinde bilinse de, astların üst konumundaki yöneticiye karşı birleşerek yıldırıcı davranışlarda bulunması ve otoriteyi tanımaması, ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emare olan aşağıdan yukarıya mobbing olarak tanımlanmaktadır. Ekibinizdeki çalışanların size karşı organize şekilde otoriteyi sorgulaması, verdiğiniz geçerli talimatları kasıtlı olarak sabote etmesi ve yöneticiliğinizi reddederek işleyişi tıkamaları, hukuken bir dikey mobbing türü olarak kabul görür.